Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі семей қаласының ШӘКӘрім атындағы



жүктеу 0.58 Mb.

бет2/5
Дата22.04.2017
өлшемі0.58 Mb.
1   2   3   4   5

3 Дәріс 

 

Тақырып. Мәліметтерді енгізу 



 

Сұрақтар 

1

 



Графиктік курсор кӛмегімен нҥкте координаттарын енгізу. 

2

 



Клавиатура кӛмегімен нҥкте координаттарын беру. 

3

 



Байлау объектісі режимі кӛмегімен нҥкте координаттарын беру. 

4

 



AutoCAD жҥйесінде объектілерді таңдау. 

 

Кез  келген  графикалық  қарапайымдыларды  олардың  орналасуын, 



ӛлшемін  және  бағытын  анықтайтын  нҥктелерді  еңгізбеу  арқылы  қҧру  мҥмкін 

емес.  Сызу  ӛрісіндегі  әр  бір  нҥкте  оның  Х  және  Y  координаттары  арқылы 

анықталады.  Ал  нҥктенің  кеңістіктегі  орны  X,  Y,  Z  координаттарымен 

анықталады.  Координаттарды  еңгізу  ENTER  батырмасын  басу  арқылы 



ПОӘК 042-18-6.1.93/03-2013 

«   »                  2013 ж. №1 басылым 

 

56 беттің 16



 

беті 


 

 

аяқталады. Координатаның оң мәндері ҥшін «плюс» кӛрсетпеуге рҧқсат етілген, 



бірақ теріс мәндер ҥшін «минус» таңбасын міндетті тҥрде еңгізу керек.   

AutoCAD  программасы  соңғы  еңгізілген  нҥкте  бойынша  координатаны 

еске сақтайды. Нҥкте координаттарын еңгізу келесідей әдістер арқылы жҥзеге 

асады:  


• Графиктік меңзерді қолдану арқылы нҥктенің орналасуын кӛрсету; 

•нҥктенің  орналасуын  пренетақтаның  кӛмегімен,  яғни  координаттардың 

сандық мәндерін  еңгізу арқылы

• алдыңғы екі әдітерді біріктіріп қолдану арқылы; 

•  геометрияда  белгілі  обьектілер  негізінде  обьектінің  байлануы  арқылы 

нҥктенің орналасуын кӛрсету. 



Графиктік меңзерді қолдану арқылы нүктенің орналасуын көрсету 

Нҥктені еңгізу ҥшін графиктің тҥріндегі меңзердің нҧсқағышын сызудың 

қажетті  орнына  орналастырып  тышқанның  сол  жақ  батырмасын  басу  керек. 

Ortho  және  Snap  режимдері  қосулы  болса  дәлдік,  жеңілдік  және  жылдамдық 

нҥктенің  берілгендері    айтарлықтай  ӛседі,  ал  графикалық  терезенің  жҧмыс 

аймағында фондық қосалқы тор кескінделген  



Пернетақтаның көмегімен нүкте координатын еңгізу  

Нҥкте  координаттарын  еңгізудің  бҧл  әдісі  ең  нақтысы  болып  табылады, 

және  онымен  жиі  қолданауға  тура  келеді.  AutoCAD  жҥйесінде  координат 

мәндерін еңгізудің бірнеше әдістері ескерілген.   



Абсолютті тік бұрышты координаттар әрқашанда алдыңғы координата 

бастапқы  нҥктесінен  бастап  ӛлшенеді.  Бҧндай  форматты  қодану  кезінде  жҥйе 

сҧранысы  кезінде  нҥктенің  орналасуын  сандық  координаттарының  мәнін  Х 

сосын ҥтір қою арқылы - Y координатасын пернетақтадан еңгізу. 

...point: 3,7 

Абсолютті  полярлық  координата  ол  да  алдыңғы  координата  бастапқы 

нҥктесінен  бастап  ӛлшенеді.  Нҥкте  координатасын  еңгізуде,  координаттар 

басынан вектордың бағыты және ҧзындығы (арақашықтығы) белгілі болғанда, 

алдымен арақашықтығын, содан кейін арнайы белгі  < ( «кіші» белгісін) және 

градус бойынша бағытын еңгізу керек. Оң бағыт ҥшін бҧрыштың ӛзгеруі сағат 

тілшіне қарама қарсы бағыт алынған.  

...point: 10<45 

Келтірілген мысалдарда біз бӛлшектің кӛрінісін қҧрастыру ҥшін бастапқы 

нҥктесін  анықтадық.  Конструктор  барлық  қҧрастырылған  нҥктелердің 

абсолютті  координаттарын  сирек  білгендіктен,  жобамен  жҧмыс  істеудің 

бастапқы сатысында координата мәндерін еңгізуде осы әдіс қолданылады.  

Салыстырмалы  тік  төртбұрышты  координаталар  координатаның 

бастапқы  нҥктесіне  қатысы  жоқ.  Салыстырмалы  координата  -  алдыңғы  

берілген  сурет  нҥктесіндегі  Х  және  Y  осьтері  бойынша  орын  ауыстыру. 

Пернетақтадан  салыстырмалы  нҥкте  координатасын  еңгізу  ҥшін  алдымен 

арнайы  таңбаны    @    (ол  SHIFT+2  комбинациясын  басу  арқққылы  еңгізіледі), 

содан кейін -  DX  ордината осьі және DY обцисса осьі арқылы осуін еңгізу. 



ПОӘК 042-18-6.1.93/03-2013 

«   »                  2013 ж. №1 басылым 

56 беттің 17 беті 

 

 



...point: @4,5 

Салыстырмалы    полярлық  координата  нҥктенің  орналасуын    алдыңғы 

еңгізілген сурет нҥктесінің арақашықтығы және бҧрышы бойынша анықталады. 

Нҥкте  координатасын  еңгізу  ҥшін,  алдыңғыдан  берілген  қашықтық  бойынша 

қалып  отыратын  жіне  берілген  бағытта  алдымен  арнайы  таңбаны  @,  содан 

кейін < арнайы таңбасы  ақырында бҧрыштың бағыты еңгізіледі.   

...point: @4<45 

Салыстырмалы  координаттарды  еңгізу  абсолютті  координаттарға 

қарағанда  айтарлықтай  жеңіл  болып  табылады.  Бӛлшектің  кӛрінісін  бейнелеу 

ҥшін  салыстырмалы  икординаталар  ыңғайлы.  Олар  негізінде  тік  және  кӛлбеу 

сызықтардан тҧрады. (біліктер, осьтер және т.б)  



Пернетақта  және  графиктік  меңзер  құрылғысының  көрсетуі  негізінде 

бірге қолдану қарқылы нүкте координатасын еңгізу  

Бҧл  әдіс  екі  нҥкте  арасындағы  арақашықтық  белгілі  болғани  кезде 

қолданылады. Оны қолдану кезінде алдын ала тҥзету және  Polar сызу режимін 

қосу  керек.  Сол  арқылы  жҥйе  бҧрыштар  арқылы  сызықтар  жҥргізеді.  Бҧл 

режимді тҥрлі жолмен қосуға болады: сызу режимінің диалогті терезісі арқылы 

Drafting Settings (Tools мәзірі) немесе  F10  нҥктесін басу арқылшы. 

Обьективті байлау (Osnap) белгілі обьектілердің характерлік нҥктелеріне 

сҥйене  отырып  сызуда  жаңа  тҥктелерді  салуға  мҥмкіндік  береді.  Обьективті 

байлау  функциясы  дәл  геометриялық  қҧрастыруларды  жҥзеге  асыратын 

қҧралдар жиынынан тҧрады . 

Osnap режимін басқаруда (қосу және ӛшіру) F3 батырмасын қолданады. 

Обьективті байлау режимінің қҧралдары тӛменде келтірілген. Мҧнда бас 

әріптермен  параметрлердің  қысқартылулары  берілген.  Командалық  жолақпен 

жҧмыс жасауда. 

•  ENDpoint  параметрі  Бӛлік  немесе  доғаның  соңғы  нҥктесінің 

координаттарын анықтайды.  

•  MIDpoint  параметрі  бӛлік  ортасының,  дқғаның  және  мультисызық 

нуктесінің координаттарын анықтайды.  

•  CENter  параметрі  шеңбердің,  доғаның  және  эллипстің  нҥкте 

координатасын анықтайды.  

• NODe параметрі нҥктелік обьектілердің координаттарын анықтайды.   

•  QUAdrant  параметрі  квадратты  нҥктелердің  координаталарын-

шеңбермен,  доғамен  және  эллипспен  координатты  осьтердің  нҥктемен 

қиылысуын анықтайды.  

•  INTersection  параметрі  нҥкте  координатасының  екі  сызықпен 

қиылысуын,  яғни  сызықтың  доғамен,  шеңбермен  немесе  екі  шеңбермен 

қиылысуын анықтайды. 

•  EXTension  параметрі  белгілі  сызық  және  доғаның  уақытша  жалғасы 

болатын сызықтың нҥкте координаттарын анықтайды.   

• INSertion параметрі текстің, атрибуттың, қалыптың және блоктың нҥкте 

координаталарын анықтайды.   


ПОӘК 042-18-6.1.93/03-2013 

«   »                  2013 ж. №1 басылым 

 

56 беттің 18



 

беті 


 

 

•  PERpendicular  параметрі  сызықтың,  элиппстің,  немесе  доғаның  нҥкте 



координаттарын  анықтайды.  Ол  соңғы  нҥктемен  тҥйіліскен  кезде  таңдалған 

обьектіге нормаль туғызады.  

•  TANgent  параметрі  Шеңбер  немесе  доғаның  нҥкте  координаттарын 

анықтайды, яғни соңғы нҥктемен тҥйіскен кезде таңдалған обьектіге қатыстық 

туғызады.  

• NEArest параметрі графикалық меңзердің орналасуына жақын болатын 

сызық, доға немесе шеңбердің нҥктелік координаттарын анықтайды.   

•  Apparent  intersection  параметрі  аудан  шекарасы  және  сызықпен 

қиылысатын нҥкте координатасын анықтайды.  

•  PARallel  параметрі  соңғы  нҥктемен  қосылғанда  таңдалған  бӛлікте 

паралль сызық қҧратын нҥкте координатасын анықтайды 

AutoSnap  функциясы  обьектті  байлау  режимін  жеңілдету  ҥшін  кеңінен 

қолданылады. Функция келесідей қасиеттерге ие:  

• Графикалық меңзер обьектінің қатыстық нҥктесі арқылы ӛткенде әрбір 

нҥкте маркермен белгіленеді, яғни олардың қалыптары сол нҥктенің типіне сай 

келеді,  осыған  байланысты  қолданушыға  оларды  қарап  шығуға  мҥмкіндік 

береді.  

• обьектінің қатыстық нҥктесінің жанында меңзерді бірәз уақытқа апарып 

қойсақ,  онда  маркердің  жанында  белгіленген  қатыстық  нҥктенің  атын 

кӛрсететін терезе ашылады.  

•  Графикалық  меңзер  обьектінің  қатыстық  нҥктесі  арқылы  ӛткенде  ол 

автоматты тҥрде оған «тартылады», яғни жҥйе қолданушыдан нақты мңзердін 

орналасуын қажет етпейді.   

 

AutoSnap  режимін  қалпына  келтіру,  сонымен  қатар  маркердің  тҥсі  мен 



ӛлшемі  Options  диалогтық  терезесінде  Drafting  жапсырмалары  AutoSnap 

Settings ӛрісінде жҥзеге асады. 

 AutoCAD  жҥйесінде  объектіні  таңдау  ҥшін  екі  әдіс  қолданылады: 

команданың  тапсырмасы  алдында  объектіні  таңдау  және  команданың 

тапсырмасынан кейін объектіні таңдау. 

 

Бақылау сұрақтары 

1

 

Графиктік курсор кӛмегімен нҥкте координаттар қалай беріледі? 



2

 

Абсолюттік координаттар деген не? 



3

 

Полярлық координаттар деген не? 



4

 

Салыстырмалы координаттар деген не? 



5

 

Қандай енгізу форматында абсолюттік координаттар болады? 



6

 

Қандай енгізу форматында полярлық координаттар болады? 



7

 

Қандай енгізу форматында салыстырмалы координаттар болады? 



8

 

Кандай параметрлерде объектілік байлану режимі болады? 



 

Ұсынылатын әдебиеттер 

ПОӘК 042-18-6.1.93/03-2013 

«   »                  2013 ж. №1 басылым 

56 беттің 19 беті 

 

 



 

1Финкельштейн  Э.  AutoCAD  2004.  Библия  пользователя.:  Пер.  с  англ.  – 

М.: Издательский дом «Вильямс», 2005. – 1184 с. 

2  Федоренков  А.П.,  Басов  К.А.,  Кимаев  А.М.  AutoCAD  2000:  практиче-

ский курс: М. «ДЕСС КОМ», 2000 – 527. 

 

4 Дәріс 



 

Тақырып. Жҧмыс ортасын даярлау 



 

Сұрақтар 

1

 



Ӛлшем бірліктерін қою командасы. 

2

 



Сызба шекараларын қою командасы. 

3

 



Сызба режимін қою командасы. 

4

 



Қолданушының координаттар жҥйесін орнату командасы. 

5

 



Жҥйелік айнымалыларды баптау командасы. 

 

 



UNITS командасы 

Тағайындалуы:  Сызықты  және  бҧрыштық  шамалардың  кӛрсету  дәлдігін 

және формат тағайындауға мҥмкіндік береді. 

Ескерту 


1.

 

UNITS командасы байқалмайтын команда. 



2.

 

UNITS командасы  



Команда UNITS – экран дисплейі графиктік режим жҧмысынан мәтіндік 

жҧмысқа ауысады. 

3.

 

Егер  бҧрыштық  шамалар  градустар/минуттар/секундтар  тҥрінде 



бейнеленеді,  онда  бҧл  шамалардың  сандық  мағыналарын  келесі  форматта 

енгізу қажет: AdM’S, мҧндағы А, М – бҥтін сан; S- нҥктемен ондық сан. 

LIMITS командасы  

Тағайындалуы:  Берілген  сызудың  шекарасы  бет  кеңістігінде  немесе 

модель кеңістігінде тағайындайды және оларды қадағалауға мҥмкіндік береді. 

ЛИМИТЫ  командасы  сызуға  мҥлдем  әсер  етпейді,  ол  ҥш  кӛмекші 

функцияны орындайды: 

1) нҥкте  коодинаттары  тапсырмасы   шекті  лимиттерді  жоққа  шығарады, 



«Outside limits (лимиттан тыс)» хабар береді және нҥктені енгізуге сҧранысты 

қайталайды; 

2)    GRID  (Тор)  режимін  қосуда  қосымша  тор  белгілі  лимитпен  сызу 

ауданын ғана жабады; 

3)      Лимиттер  ZOOM  ALL  (бәрін  кӛрсету)  командасымен  экранда 

сызудың ең ҥлкен бӛлігін кӛрсетуі мҥмкін екенін анықтайды. 

Формат командасы келесідегідей: 

Command : ON/OFF//


ПОӘК 042-18-6.1.93/03-2013 

«   »                  2013 ж. №1 басылым 

 

56 беттің 20



 

беті 


 

 

(Қосу/Ӛшіру <Сол жақ тӛменгі бҧрыш >/<берілген мәндер >:) 



Бҧл команда бойынша болады:  

1)  ON/OFF  опциясымен  шектерді  сақтауды  бақылаудан  бас  тартуға 

немесе қоюға болады

2) нҥктені экранға қойып, жоғарғы оң жақ бҧрышындағы мәндерге сҧрақ 

қойылғаннан кейін, сол жақ тӛменгі бҧрышындағы  жаңа мәндерді анықтайды

Upper right corner 

          (Жоғарғы оң жақ бҧрыш<берілген мәндер >:) 

Бос  жауап  беріп,  яғни  RETURN  батырмасын  басып,  жоғағы  оң  жақ 

бҧрышты ауыстырамыз.  

UCS командасы  

Тағайындалуы:  Сызуда  меншікті  жҥйе  координаталарын  анықтауға 

мҥмкіндік береді.  

 

Бақылау сұрақтары 



 

1

 



Ӛлшеу бірліктерін қандай команда тағайындайды? 

2

 



Сызу шекарасын қандай команда тағайындайды? 

3

 



Қолданбалы жҥйе координаталарын қандай команда тағайындайды? 

4

 



Ауыспалы жҥйелік қандай команда реттейді? 

 

Ұсынылатын әдебиеттер 

 

1 Финкельштейн Э. AutoCAD 2004. Библия пользователя.: Пер. с англ. – 



М.: Издательский дом «Вильямс», 2005. – 1184 с. 

2  Федоренков  А.П.,  Басов  К.А.,  Кимаев  А.М.  AutoCAD  2000:  практиче-

ский курс: М. «ДЕСС КОМ», 2000 – 527. 

 

5 дәріс.  

Тақырып.Тҥзету және сызу нәтижесі 

  

Дәрістік сабақ мазмұны  

1

 



Сызық сызу командасы. 

2

 



Тҥзету командасы. 

 

Барлық  қарастырылып  отырған  командалар  Draw  менюінде  топқа 



бӛлінеді.  

SPLINE командасы 

Тағайындалуы:  Ҥзінді  сызығының  немесе  бӛлу  сызығының  тҥрі  мен 

қиындысы тегіс толқынды сызық сызуға қызмет етеді. 

AutoCAD жҥйесі біртекті емес рационалды Всплайндар (NURBS-қисық). 

Сплайндар кейбір кӛптеген нҥктелер негізінде салынатын екі ӛлшемді және ҥш 

ӛлшемді объектілер бола алады. 



ПОӘК 042-18-6.1.93/03-2013 

«   »                  2013 ж. №1 басылым 

56 беттің 21 беті 

 

 



Егер  соңғы  және  бастапқы  сплайн  нҥктесін  тегіс  сызықпен  қосу  керек 

болса, онда бҧл система қосымша сҧрақты іске қосу ҥшін С қолданылады.   

Егер  сплайн  ӛтуі  тиіс  соншалықты  жақын  болатын  енгізу  нҥктесін  қою 

ҥшін  F қолданылады. Тегістеу мҥмкіндігінің шамасы берілген сызудың ӛлшем 

бірлігінде кӛрсетіледі. Келісім бойынша мҥмкіндік мәні 0 деп алынған, берілген 

нҥктеден сплайн дәл ӛтеді. 

Егер  соңғы  сызылған  сегмент  сызығынан  бас  тарту  қажет  болса  U 

қолданылады.   

Ескертулер 

1.  Object  параметрін  таңдау  жҥйенің  негізгі  бастапқы  сҧрағында    дҧрыс 

сплайнға  жартылай  сызықты  тегістелген  сплайнмен  тҥрлендіруге  мҥмкіндік 

береді.  Бҧл  параметрді  енгізгеннен  кейін  жартылай  сызығы  бар  тегістелген 

сплайнмен кӛрсетілуін қарастырады. 

2. Сплайн бірыңғай объект сияқты жҥйемен ӛңделеді. 

3. Сызық қалыңдығы берілмейді және берілген бӛлік ҥшін тағайындалған 

қалыңдыққа сәйкес келеді. 

4. U параметрін  кӛпретті қолдану реттелген сегмент сызықтарын жоюға 

әкеледі. 

5. Егер қосымша екі сегменттен аспайтын сплайн сызылса С параметрін 

қолдануға болады. 



RAY командасы  

Тағайындылуы: Бастапқы нҥктесі болатын «жартылай шексіз» тҥзу сызық 

сызу ҥшін қолданылады; контурлы сызықты сызуда база сияқты қолданылатын 

екі  ӛлшемді  және  ҥш  ӛлшемді  қосымша  қҧрылыстар  сызуды  орындауда 

қолданылады. 

Ескерту  

1.  Сәуленің  шексіз  ҧзындығы  Extents  параметрімен  ZOOM  командасын 

орындау  жҥйесімен  ескерілмейді,  қорыта  келгенде  графиктік  терезеде  тек 

сызуда болатын нақты объектілер бейнеленеді.  

2. Сызық қалыңдығы берілмейді және берілген қабат ҥшін тағайындалған 

қалыңдыққа сәйкес келеді.  

XLINE командасы  

Тағайындалуы:  Шексіз  тҥзу  сызық  сызу  ҥшін  қолданылады;  контурлы 

сызықты  сызуда  база  сияқты  қолданылатын  екі  ӛлшемді  және  ҥш  ӛлшемді 

қосымша қҧрылыстар сызуды орындауда қолданылады. 

Жҥйе  командасына  бірінші  сҧрақ  және  қосымша  параметрлер  тізімі 

жауап береді: 

Егер  горизонтальды  қосымша  сызық  тҧрғызу  қажет  болса  Н 

қолданылады. 

Егер вертикальды қосымша сызық тҧрғызу қажет болса, V қолданылады. 

Егер анықталған бҧрышпен X осіне қосымша сызық тҧрғызу қажет болса, 

А қолданылады. 


ПОӘК 042-18-6.1.93/03-2013 

«   »                  2013 ж. №1 басылым 

 

56 беттің 22



 

беті 


 

 

Егер  берілген  бҧрышты  ортасынан  бӛлетін  (бҧрыш  биссектрисасы) 



қосымша сызық тҧрғызу қажет болса, В қолданылады. 

Егер  берілген  тҥзу  сызықты  сызу  сегментінен  анықталған  қашықтықпен 

оған параллель қосымша сызық тҧрғызу қажет болса, О қолданылады. 

  Ескерту  

1.  Сәуленің  шексіз  ҧзындығы  Extents  параметрімен  ZOOM  командасын 

орындау  жҥйесімен  ескерілмейді,  қорыта  келгенде  графиктік  терезеде  тек 

сызуда болатын нақты объектілер бейнеленеді.  

2. Сызық қалыңдығы берілмейді және берілген қабат ҥшін тағайындалған 

қалыңдыққа сәйкес келеді.  

RECTANG командасы  

Тағайындалуы: Тікбҧрыштарды сызу ҥшін қолданылады. 

Жҥйе  командасына  бірінші  сҧрақ  және  қосымша  параметрлер  тізімі 

жауап береді: 

Егер фаскадан бҧрын анықталған тікбҧрышты сызсақ, С қолданылады. 

Егер бҧрыштардың қиылысу радиусынан бҧрын анықталған тікбҧрышты 

сызу қажет болса, F қолданылады. 

Егер  сызық  қалыңдығынан  бҧрын  анықталған  тікбҧрышты  сызу  қажет 

болса, W қолданылады. 

Ескерту  

1. RECTANG командасы жартылай сызықты қалыптастырады, сондықтан 

тікбҧрышты бірыңғай объект деп қарастыруға болады. 

2.  Е,  Т  және  W  параметрлерін  қолдану    ҥш  ӛлшемді  объект  қҧруға 

мҥмкіндік береді (тікбҧрыш негізіндегі параллелепипед). 

3.  Егер  сызық  қалыңдығының  мәнін  нолге  тең  деп  алсақ,  онда  сызық 

берілген қабат ҥшін тағайындалған қалыңдықпен тең қалыңдықта сызылады. 

ERASE  (ӚШІР)  командасы  қалыптастырылған  жиынтық  объектілерін 

ӛшіру  ҥшін  қолданылады.  Жиынтық  объектілердің  қалыптасуы  жоғары 

қарастырылған бір әдіспен жҥзеге асырылады. 

 

OOPS  (ОЙ)  командасы  ERASE  (ӚШІР)  командасы  кӛмегімен 

жойылған  объектілерді  қалпына  келтіру  ҥшін  қолданылады.  Орыс  тілді 

версияда  бҧл  команда  ОЙ  деп  аталады,  бҧл  команданың  әрекетімен  толықтай 

сәйкес келеді. 

Modify  (Редакт)  мәзірге  тҥсетін  ALIGN  командасы  кӛмегімен  ол  басқа 

объектпен  теңестіріледі,  объектті  иіп  немесе  айналдыра  отырып  ауыстыруға 

болады. 

Сұрақтар: 

Specify  Lst  source  point:(1-ші  бастапқы  нҥкте:)  –  сәйкестендіретін 

объекттің бірінші нҥктесін беру.  



Specify  Lst  destination  point:(1-ші  соңғы  нҥкте:)  –  бірінші  нҥкте 

сікестендіретін нҥктені беру.  



Specofy  2st  source  point:(2-ші  бастапқы  нҥкте:)  –  екінші  нҥкте 

сійкестендіретін нҥктені беру.  



ПОӘК 042-18-6.1.93/03-2013 

«   »                  2013 ж. №1 басылым 

56 беттің 23 беті 

 

 



Specify  3st  source  point  or  :(3-ші  бастапқы  нҥкте  немесе 

<жалғастыру>:)  –  сәйкестендіретін  объекттің  ҥшінші  нҥктесін  беру  немесе 

<ENTER> жалғастыру ҥшін. 

Specify  3st  destination  point:(3-ші  соңғы  нҥкте:)  –  ҥшінші  нҥкте 

сійкестендіретін нҥктені беру.  



Scale  objects  to  alignment  points?  [Yes/No]:(Теңестіру  нҥктелері 

бойынша  объектілерді  масштабтау?  (Иа/Жоқ)  <Жоқ>)  –  Yes  жауабы 

сійкестендіретін  объектті  масштабтауға  мҥмкіндік  береді.  Егер  No  жауабын 

берсек,  онда  объект  бірінші  нҥкте  сійкестендіретін  нҥктеге  қатысты  ауысады 

жіне қалпына келеді, бірақ масштабталмайды.  

Сол  себепті  объект  теңеседі  (ауысады  және  айналады)  және  содан  соң 

масштабталады.  Бірінші  нҥктемен  сәйке  келетін  нҥкте  базалық  масштабтау 

нҥктесі  болып  табылады;  сәйкес  келетін  объекттің  бірінші  және  екінші 

нҥктелер  арақашықтығы  –  бастапқы  ҧзындық;  бірінші  және  екінші  нҥктелер 

сәйкес келетін нҥктелер арақашықтығы – жаңа ҧзындық. 

 

 

Бақылау сұрақтары 

 

1 SPLINE команда не iстейдi ? 

2 RAY команда не iстейдi ? 

3 XLINE команда не iстейдi ? 

4 REC TANG команда не iстейдi? 

5 PROPERTIES команда не iстейдi? 

6 ALIGN команда не iстейдi? 

7 BREAK команда не iстейдi? 

8 CHAMFER команда не iстейдi? 

9 ERASE команда не iстейдi? 

10 EXTEND команда не iстейдi ? 

11 FILLET команда не iстейдi ? 

12 OOPS команда не iстейдi? 

13 TRIM команда не iстейдi

 

Әдебиеттер тізімі 

 

1  Финкельштейн  Э.  AutoCAD  2004.  Библия  пользователя.:  Ағылш. 



Тілінен аударма – М.: «Вильямс» басылым ҥйі, 2005. – 1184 б. 

2  Федоренков  А.П.,  Басов  К.А.,  Кимаев  А.М.  AutoCAD  2000: 

практическалық курс: М. «ДЕСС КОМ», 2000 – 527б. 

 

 



 

6, 7 Дәріс 

ПОӘК 042-18-6.1.93/03-2013 

«   »                  2013 ж. №1 басылым 

 

56 беттің 24



 

беті 


 

 

 

Тақырып. Машиналық графиканың теориялық негіздері 

 

Сұрақтар 

1

 



ГЖЯ туралы ҧғым, принциптері, мақсаттары және негізгі ҧғымдары. 

2

 



Шығару примитивтері және атрибуттары. 

3

 



Координаттар жҥйесі. 

 

Графикалық жҥйенің ядросы – машиналық графика саласындағы бірінші 



халықаралық стандарт. 

Бҧл стандарт:  

1.  Кескін  қалай  қҧрылады  (математикалық).  Бҧл  мәселені  біз 

объектілердің тҥрленуі мен оларды растрде ҧсыну тәсілдерін қарастырған кезде 

қозғайтын боламыз. 

2.  Кескін  сыртқы  қондырғыларда  қалай  ҧсынылады.  Бҧл  жерде  тек  қана 

растрде  ҧсыну  сӛз  болып  отырған  жоқ,  және  де  принтерде,  графа  қҧрушы  да 

және т.б. 

3.  Кескіннің  тҥрлену  тәсілдері  (сегментация,  қайта  қҧру,  енгізу).  Бҧл 

тҥрлендірулер  жҥйемен  экранда  жҧмыс  істеген  кезде  де,  кескінді  баспаға 

шығарғанда да жасалады, бҧл жерде де суреттің масштабын, бейімделуін және 

т.б ӛзгертуге қажеттілік пен мҥмкіндік бар екендігін анықтайды.  

Негізгі  принциптер,  соған  сәйкес  ГЖЯ  халықаралық  стандарт  ретінде 

енгізіледі (яғни, жалпы ол не ҥшін қажет). 

1.

 

Қолданбалы  бағдарламаларды  бір  қондырғыдан  басқасына  ауыстыру 



мҥмкіндігін қамтамасыз ету.   

2.  Графикалық  әдістерді 

тҥсіну 

мен 


қолдануда 

қолданбалы 

бағдарламашыларға кӛмек кӛрсету. 

3.  Жабдықтарды  ӛндірушілерді  жасалған  қондырғыларды  дҧрыс  таңдау 

мҥмкіндігіне бағдарлау.  

ГЖЯ  әзірлеу  кезінде  кӛрсетілген  принциптерді  сақтауды  қамтамасыз 

ететін бірталай талаптар орындалады. 

Графикалық жҥйе шешуі тиіс негізгі тапсырмалар: 

1.

 

Кескіндердің синтезін жасау және оларды ойнату. 



2.

 

Әртҥрлі  КТЖ  кескіндердің  бӛліктерімен  жҧмыс  жасаған  кезде  басқа 



графикалық қондырғылардың координаттарына ауысқанда оларды тҥрлендіру.   

3.

 



Барлық  қол  жетімді  станциялардың  жҧмысын  басқару  (мониторлар, 

принтерлер және т.б).  

4.

 

Станциядан мәліметтерді енгізуге қызмет кӛрсету. 



5.

 

Қажет  болған  жағдайда  кескінді  бӛліктерге  бӛлу  және  әр  бӛлікпен 



басқасынан тәуелсіз жҧмыс істеу. 

Кӛрсетілген  тапсырмаларды  шешу  ҥшін  келесідей  негізгі  графикалық 




1   2   3   4   5


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал