Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі



жүктеу 97.47 Kb.

Дата24.05.2017
өлшемі97.47 Kb.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ 

 

ҚАРАҒАНДЫ МЕМЛЕКЕТТІК ТЕХНИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ 



                                     

 

 

 

 

 

 

СиБ 

 

 

 

                                  «Бекітемін» 

                                                                        Ректор, ҚР ҰҒА академигі,  

                                                                        Ғылыми кеңестің тӛрағасы 

                                                                        Газалиев А.М. 

                                                                        _________________________                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                

                                                                       «_____» ______________2015  ж 

   

 

 

 

 

ОҚУ ЖҰМЫС БАҒДАРЛАМАСЫ 

 

 



Ale 1102 «Әлеуметтану» пәні  

 

AG l Әлеуметтік-гуманитарлық модуль 



 

5В100200 «Ақпараттық қауіпсіздік жүйелері» мамандығы 

 

 

Компьютерлік технологиялар мен жүйелік техника факультеті 



 

Оқу түрі күндізгі 

 

Әлеуметтік – гуманитарлық пәндер  кафедрасы 



 

 

 



 

 

 



 

 

2015 



 

Алғы сӛз 

 

Оқу модулін сипаттайтын құжатты әзірледі:  

 

философия ғылымының кандидаты, доцент Қазбеков Н.А. 



философия ғылымының кандидаты, доцент Балшикеев С.Б. 

социология ғылымдарының кандидаты, доцент Матвеенкова Л.Г. 

PhD докторы, аға оқытушы Шорманбаева Д.Г. 

әлеуметтік ғылымдар магистры, аға оқытушы Түсіпбеков Ж.А. 

заң ғылымдарының магистры, аға  оқытушы Сарсенбеков Н.Ж. 

әлеуметтік ғылымдар  магистры, аға оқытушы Жумаканова У.С.  

әлеуметтік ғылымдар  магистры, аға оқытушы Хмельницкая О.М. 

 

 



 

 

Әлеуметтік - гуманитарлық пәндер  кафедрасының отырысында талқыланған 



 

Хаттама № ____ «____» _____________ 2015 ж. 

 

Каф. меңгерушісі  ______________              «_____» ______________ 2015 ж.  



                              С.Б.Балшикеев 

 

 



       

Сәулет-құрылыс факультетінің оқу-әдістемелік Кеңесімен мақұлданған 

 

Хаттама №  _____   «_____» _____________ 2015 ж. 

 

Тӛраға _________________ «____» _____________ 2015 ж. 



               

 

____________________________________кафедрасымен келісілген 



 

(кафедраның аты) 

Кафедра меңгерушісі________________  «____»____________2015 ж. 

              (қолы) 

 

 

 



 

 

 



 

 

 

 



Пәннің  еңбек сыйымдылығы 

 

Се-


мес 

тр 


Кредит 

тер 


саны/ 

ECTS 


кредит 

тері 


Сабақтардың түрі 

СӚЖ 


сабақта

рының 


саны 

Барлық 


сағат 

тар 


саны 

Бақы 


лау түрі 

Байланыс сағаттарының 

саны 

СОӚЖ 


сабақта

рының 


саны 

Сағат 


тардың 

барлы 


ғы 

Дәріс 


тер 

Семинар 


сабақтары 

Лаб. 


сабақ

тары  


2/3 


15 

15 


30 


60 

30 


90 

Емти 


хан 

 

Пәннің сипаттамасы  

«Әлеуметтану»  пәні  жоғары  оқу  орындарында  оқытылатын  міндетті  әлеуметтік-

гуманитарлық пәндер қатарына және жалпы білім беретін пәндер циклына кіреді.  

Пәннің мақсаты 

Оқу  тұрғысынан  –  студенттерге  қоғам  жайында  жүйелі  білім  беріп,  әлеуметтанудың 

негізгі  теориялық  ұғымдарын  түсіндіру  және  оларды  қоғамдағы  әлеуметтік-мәдениеттік 

байланыстар  мен  қарым-қатынастардың  күрделі  жүйесі  тұрғысынан  сараптауда  қолдана 

білуге  үйрету;  әлеуметтануға  ғылым  ретінде  және  нақтылықты  қабылдаудың  және 

сараптаудың құралы ретінде тұтастай кӛріністі қалыптастыру. 

Әдіснамалық  –  студенттердің  бойында  әлеуметтік  мәселелерді  зерттеудің  танымдық 

бағдарларын  қалыптастыру,  әлеуметтанудың  базалық  мәселелерінің  шеңберін  кӛрсету 

және әлеуметтік міндеттерді шешудің жолдарын айқындау. 

Дүниетанымдық  -  әлеуметтік  мәселелерді  ӛз  бетімен  талқылай  білуді,  әлеуметтік 

мәселелердің  ұсынылған  шешу  жолдарын  дұрыс  бағалауды,  ӛз  пікірін  қорғай  білуді 

қалыптастыру. 

Пәннің міндеттері  

-  қоғамдық  құбылыстарды,  қатынастарды  оқытуда  маңызды  болып  табылатын 

әлеуметтанудың негізгі идеяларымен, ұғымдарымен және категорияларымен таныстыру; 

қоғамдық-құқықтық  саладағы  құбылыстар  мен  процестерді  әлеуметтанулық 



сараптаудың негізгі принциптері мен әдістерін игеру; 

-  тұлға  әлеуметтануы,  экономикалық  әлеуметтану,  ауытқыған  мінез-құлық  әлеуметтануы 

және  т.б.  сияқты  арнайы  әлеуметтанулық  теориялардың  негізгі  мәселелері  мен 

бағыттарын оқу.  



Пәнді оқуды аяқтауда студент: 

білуі қажет 

- әлеуметтанулық ғылымның объектісін, пәнін, құрылымын және қызметін; 

- әлемдік әлеуметтанулық ойдың дамуының қысқаша тарихын; 

- әлеуметтанудың негізгі ұғымдары мен категорияларын;  

-  әр  түрлі  әлеуметтік  құбылыстар  мен  процестерді  зерттеудегі  әлеуметтанулық  тәсілдің 

ерекшелігін; 

- әлеуметтанулық ақпарат жинаудың әдістерін; 

- әлеуметтанулық зерттеу жүргізудің әдістемесі мен техникасының негізін



істей білуі қажет 

- негізгі әлеуметтанулық ұғымдар мен категорияларды қолдана білуді; 

- әлеуметтік процестер мен құбылыстарды сараптауды; 

- кӛптеген әлеуметтанулық материалдарды жүйелеуді; 

- әлеуметтанулық зерттеудің түрлерін және элементтерін айыруды; 

-  әр  қилы  қоғамдық  құбылыстарды  зерттеудегі  әлеуметтанулық  амалдардың  айрықша 

ерекшелігін табуды; 

дағдылануы қажет 

- әлеуметтанулық тақырыпты ашуға қажетті материалдарды табуға және таңдауға



- тестілермен жұмыс жасауға, әлеуметтанулық эссе жазуға; әлеуметтанулық кроссвордтар 

құрастыруға; 

- сараптамалық сұрақтар қоюға; 

- рӛлдік ойындарға қосылуға; 

- жағдайлық әлеуметтік міндеттерді шешуге.  

Айрықша деректемелер 

Берілген  пәнді  зерделеу  үшін  келесі  пәндерді  (бӛлімдерді  (тақырыптарды)  кӛрсету 

арқылы) меңгеру қажет: 

 

 



Пән 

Бӛлімдердің (тақырыптардың) атауы 

Қазақстан тарихы 

 (мектеп курсы

Егемен Қазақстанның ӛзекті мәселелері 

Қазіргі кездегі Қазақстан 

Дүниежүзілік тарих 

(мектеп курсы

Қоғамның негізгі даму кезеңдері: периодизациясы, 

кезеңдердің сипаттамасы. 

 

 

Тұрақты деректемелер 

«Әлеуметтану»  пәнін  зерделеу  кезінде  алынған  білімдер  «Саясаттану»,  «Философия», 

«Құқық негіздері» пәндерін меңгеру кезінде пайдаланылады. 

 

Пәннің мазмұны 



Тақрыптық жоспар 

Сабақтардың түрлері бойынша пәннің мазмұны және олардың еңбек сыйымдылығы 

 

Бӛлімнің (тақырыптың) атауы 



Пәннің еңбек сыйымдылығы, с. 

дәріс 


семинар 

СОӚЖ 


СӚЖ 

1. Әлеуметтану ғылым ретінде 





2. Отбасы және гендер әлеуметтануы. 

Жастар әлеуметтануы. Мәдениет және 

қоғам. 


      1 



3. Еңбек және экономикалық ӛмір 

әлеуметтануы. Білім және бұқаралық 

ақпарат құралдары. 





4. Әлеуметтанудың қалыптасу және даму 

негізгі кезеңдері. Қазіргі әлеуметтанулық 

теориялар. 





5. Қоғам және әлеуметтік ӛзара әрекеттер. 





6. Әлеуметтік теңсіздік және әлеуметтік 

стратификация. 



7. Тұлғаның әлеуметтенуі. 



        2 



8. Девиантты мінез құлық әлеуметтануы. 

       2 



9. Әлеуметтанулық зерттеулердің 

әдістемесі. 

      0,5 

0,5 





10. Әлеуметтанулық ақпараттарды жинау 

әдістері. 

      0,5 

      0,5 

      2 

     2 


БАРЛЫҒЫ: 

15 

15 

30 

30 

 

Практикалық (семинарлық) сабақтарының тізімі  

1.

 



Әлеуметтану ғылым ретінде. 

2.

 



Отбасы және гендер әлеуметтануы. Жастар әлеуметтануы. Мәдениет және қоғам. 

3.

 



Еңбек  және  экономикалық  ӛмір  әлеуметтануы.  Білім  және  бұқаралық  ақпарат 

құралдары.    

4.

 

Әлеуметтанудың  қалыптасу  және  даму  негізгі  кезеңдері.  Қазіргі  әлеуметтанулық 



теориялар.  

5.

 



Қоғам  және  әлеуметтік  ӛзараәрекеттер.  Әлеуметтік  топтар,  ұйымдар  және 

институттар.   

6.

 

Әлеуметтік теңсіздік және әлеуметтік стратификация. 



7.

 

Тұлғаның әлеуметтенуі.  



8.

 

Девиантты мінез құлық әлеуметтануы. 



9.

 

Әлеуметтанулық зерттеулердің әдістемесі. 



10.

 

Әлеуметтанулық ақпараттарды жинау әдістері. 



 

 

 

СӚЖ арналған бақылау жұмыстарының тақырыптамасы 

1. Ұсынылған  әдебиеттерді  зерделей  отырып  анықтаңыз:  әлеуметтанулық  зерттеудегі 

теориялық және эмпирикалықтың арақатынасын. 

2. Дәптерге отбасы әлеуметтануы, жастар әлеуметтануы, білім әлеуметтануы зерттелуінің 

қалыптасу уақытын, пәнін, міндеттерін дәптерге жазу.  

3.  Дәптерге  еңбек  әлеуметтануы,  экономика  әлеуметтануы,  басқару  әлеуметтануы 

зерттелуінің қалыптасу уақытын, пәнін, міндеттерін дәптерге жазу.  

4.  Дәптерге  дін  әлеуметтануы  мен  бұқаралық  коммуникация  әлеуметтануы  зерттелуінің 

қалыптасу уақытын, пәнін, міндеттерін дәптерге жазу.  

5.  О.Конт,  Г.Спенсер,  К.Маркс,  Г.Зиммель,  Т.Парсонс  -  әлеуметтанулық  кӛзқарастарын 

конспектілеу. 

6. «Қоғам», «әлеуметтік қауым», «әлеуметтік ұйым», «әлеуметтік институт», «әлеуметтік 

процес» ұғымдарының мағынасын дәптерге түсіріңіз. 

7. Сот, армия, заңдар, тұрғын, жұмыссыздық, халықаралық келісім, жағрафиялық жағдай, 

жер  қойнауы,  орман,    ауқаттылық  құбылыстарының  сипатын  анықтап  дәптеріңізге 

түсіріңіз. 

8. Стратификация ұғымын құрайтын  – бедел, билік, байлық, табыс, білім және т.б. негізгі 

сипаттарын ашыңыз. Мысалды келтіріңіз. 

9. «Әлеуметтік  қабат»,  «әлеуметтік  топ»,  «әлеуметтік  тап»,  «әлеуметтік  мәртебе» 

ұғымдарының мағынасын дәптерге түсіріңіз. 

10.  Ересек  адамның  ӛлшемдерін  түсіне  отырып  эссе  жазу:  ӛзін  тіршілік  қаракетімен 

қамтымасыз  ету;  ӛзін-ӛзі  қаражатпен  иелендіру;ӛмiр  сүрудегі  дербестік;ата-аналардан 

тәуелсiз ӛмір сүру. 

11.  «Адам»,  «индивид»,  «тұлға»  ұғымдарының  арақатынасын    сӛздіктер  мен 

әдебиеттерден қарау. 

12.  Сӛздікпен  жұмыс:  әлеуметтік  нормалар,  әлеуметтік  санкциялар,  әлеуметтік  бақылау, 

девианты және делинквенттік мінез-құлық. 

13. Қоршаған  адамдардың  арасындағы  студенттің  тұрмыс-тіршілігі  мен  мiнез-құлығын 

талдап отырып, оның девиантты болып есептелетiн әрекеттерін атап ӛту.

 

14. Әлеуметтанулық  зерттеудiң  бағдарламаны  құрастыруы  мен  iрiктеудi  қалыптастыру 



бойынша әдебиеттерді зерделеу.

 

15. Әлеуметтанулық ақпаратты жинау әдiстерiнiң қысқаша сипатын дәптерге түсіру.



 

16. Әлеуметтік тартыс және діни шиеленістердің факторлары туралы әдебиеттерді оқу. 

17.  (Қазақстан  стратегиясы  -  2050)»-ден  «Ішкі  саяси  тұрақтылық  пен  қазақстандық 

қоғамның ынтымақтасу атты бӛлiмдi конспектілеу.

  

  

 


 

Студенттердің білімдерін бағалау критерийлері 

Емтихан бағасы кӛрсетілген кестеге сәйкес келіп, шекаралық бақылау (үлгерім) мен 

(40%),  аттестация  қорытындысы  бойынша  қойылатын  –  60%,  100%  -ға  жетілумен 

анықталады. 

 

Пән бойынша тапсырмаларды орындау және тапсыру кестесі 

 

Бақылау түрі 

Тапсырманың 

мақсаты және 

мазмұны 

Ұсынылатын 

әдебиет 

Орындалу 

ұзақтылығы 

Бақылау 


түрі 

Тапсыру 


мерзімі 

Балдар 


Дәріс 

конспектілері 

Жоспарға сәйкес 

тақырыптарды 

пысықтау 

Жоспарға сәйкес 

әдебиеттерді 

оқып білу 

Семестр 

бойынша 


15 сағат 

кӛлемінде 

Ағымдағы 

 

2,4,6,8,10, 



12,14 апта 

 



Семинарда 

жұмыс жасау 

Жоспарға сәйкес 

тақырыптарды 

пысықтау 

Дәріс 


конспектілері, 

жоспарға сәйкес 

әдебиеттерді 

оқып білу  

Семестр 

бойынша  

15 сағат 

кӛлемінде 

 

 

Ағымдағы 



 

 

 



Апта сайын 

 

 



 

20 


СОӚЖ 

Курс бойынша 

бағдарлама 

тапсырыстарын 

орындау, 

оқытушымен 

консультация 

Дәріс 


конспектілері, 

тақырыпқа 

сәйкес 

әдебиеттерді 



оқып білу. 

 

30 сағат 



кӛлемінде 

 

 



Ағымдағы 

 

 



 

Апта сайын 

 

 

10 



Тестілеу  

Білімді пысықтау 

Конспектілер, 

негізгі 


әдебиеттер 

1 контактілік 

сағат 

Аралық 


7, 14 

апта 


 

25 


Емтихан 

Пән 


материалының 

меңгерілу 

деңгейін тексеру 

Негізгі және 

қосымша 

әдебиеттің 

жалпы тізімі 

0,2 


контактілік  

сағаттар 

Қорытын 

ды 


Сессия 

кезеңінде 

 

40 


 

Барлығы:                                                                                                                                          100 



 

Саясаты және рәсімдері  

«Әлеуметтану» пәнін зерделеу кезінде келесі ережелерді сақтауды сұраймыз: 

1. Сабаққа кешікпеу. 

2.  Сабақты  орынды  себепсіз  босатпау,  ауырған  жағдайда  –  анықтаманы,  басқа 

жағдайларда түсіндірме хатты ұсынуды сұраймын. 

3. Студенттiң мiндеттерiне сабақтардың барлық түрлерiне қатысу кiредi 

4. Оқу  барысының  күнтізбелік  кестесіне  сәйкес  бақылаудың  барлық  түрлерiн  уақытында 

орындау.   

5. Ӛткізілген семинар сабақтарын уақытында ӛтеу. 

5. Оқытушы мен қаламдас әріптестеріне  шыдамды, ашық қалтқысыз және тілектес болу.   



 

Пәннің оқу-әдістемелік оқу құралдарымен қамтамасыз етілгендігі 

Негізгі әдебиеттер тізімі 

 

1.Абдираймова Г.С.   Жастар социологиясы. 2-басылым.  Алматы: Қазақ университеті,      2012. 



2.Әженов М.С., Садырова М.С., Омарова А.Л.  

Білім социологиясы. Оқулық. Алматы:   

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

«Эверо», 2011 



3.Садырова М.С. Әлеуметтану: ӛзекті мәселелер. Алматы:                                          «Эверо», 2011. 

4.БиекеновҚ.У., Садырова М.С. Әлеуметтану. Ұғымдар мен балалар. Алматы:        «Эверо», 2011. 

5.Жаназарова З.Ж. Отбасы социологиясы. Оқу құралы. Алматы, Қазақ университеті,            2010. 


6.Сәрсенбеков Н.Ж.,Жуматова Г.М. Әлеуметтану негіздері (кест түр). Қарағанды: ҚарМТУ, 2011  

7.Нұғман  Б.Ғ.  «Әлеуметтану»  пәні  бойынша  «СОДЖ»  және  «СДЖ»  сабақтарына  арналған 

әдістемелік нұсқаулар.                 Қарағанды: ҚарМТУ,                                                  2008. 

8.Әлеуметтану. 2-кітап/Жалпы ред. М.М.Тажин. –    

 

Алматы,    2005. 



9.Рахметов Қ.Ж., Болатова А.Н., Исмағамбетова З.Н. Социология. Оқулық. Алматы,  2005. 

10.Қарабаев Ш.Қ. Әлеуметтану негіздері. Оқу құралы. –Алматы: Экономика.   2004. 

11.Ғабдуллина Қ. Құқық социологиясы.  

 

 



 

Алматы,    2004.  

12.Икенов А.И., Жүсіпова А.Д., Әлеуметтану негіздері. Алматы, 2004. 

13.Матвеенкова Л.Г. Аманжолова М.К. Основы социологии: Учеб. пособие. Караганда:  

КарГТУ, 2004.  

14.Беркимбекова А.М. Әлеуметтану курсына арналған әдістемелік нұсқаулар. Қарағанды, 2002. 

15.Аженов М.С., Жаназарова З.Ж. Жалпы социология. Алматы,   2001. 

16.Социология.- Лекциялар курсы. Редакциясын басқарған – Тұрғынбаев Ә.Х. Алматы, 2001. 

17.Тәжин М., Аяғанов Б. Социология негіздері.- Оқу құралы. Алматы, 1993. 

18.Радаев В.В. Экономическая социология: курс лекций. М.: Аспект-пресс, 2000. 

19.Радугин А.А., Радугин К.А. Социология: Курс лекций. М.: Центр, 2003. 

20.Социология: Учеб. пособие/ Под ред. А.Н. Елсукова СПб.; Нижний Новгород: Питер, 2004.  

21.Социология  для  технических  вузов:  Учеб.  пособие/  Под  ред.  С.Н.  Яременко  Ростов  н/Д: 

Феникс, 2001.  

22.Социология. Наука об обществе: учебное пособие для вузов / под ред. В.П.Андрущенко, Н.И. 

Горлача Харьков, 1996.  

23.Елсуков А.Н. Социология: учеб. пособие для вузов. Минск: Тетрасистемс, 2000.  

24.Лавриненко В.Н. Социология: учебник. М.: Культура и спорт, 1998.  

25.Тадевосян Э.В. Социология: учеб. пособие. М.: Знание, 1999.  

26.Фролов С.С. Социология: учебник для вузов. М.: Гардарики, 2000. 



Қосымша әдебиеттер тізімі 

1.Нұғман  Б.Ғ.  Культурфилософский  анализ  кочевой  цивилизации  (введение  в  историю 

Казахстана). Қарағанды: 

 

 



 

 

 



ҚарМТУ,     2012. 

2.Аитов Н.А. Социальное развитие регионов. М.: Мысль, 1985. 

3.Артемов Г.П. Политическая социология: Учеб. пособие. М.: Логос, 2002. 

4.Афанасьев  С.Л.  Будущее  общество.  Ведущие  социально-экономические  тенденции 

современности. М.: Изд-во МГТУ им. Н.Э. Баумана, 2000. 

5.Бабосов Е.М. Прикладная социология: Учеб. пособие. Минск: ТетраСистемс, 2001. 

6.Бородкин Ф.М., Коряк Н.М. Внимание: конфликт. Новосибирск: Наука, 1989. 

7.Бутенко И.А. Анкетный опрос как общение социолога с респодентами: учеб. пособие для вузов. 

М.: Высшая школа, 1989. 

8.Биекенов  К.  У.,  Жаназарова  Ж.  З.,  Нурбекова  Ж.  А.  Социология  общественного  мнения.  – 

Алматы, 2001. 

9.Габдуллина К. Г. Общества прогресс и регресс. А., 2003. 

10.Гуревич Л. Я. Системные реформы высшего образования в Казахстане. – Алматы, 1999. 

11.Жаназарова Ж. З. Социология семьи. – Алматы, 2001. 

12.Вебер М. Избранные произведения: пер. с нем. М.: Прогресс, 1990. 

13.Дарменова Б.К. Социология управления. Алматы, 2002. 

14.Горшков М.К. Общественное мнение: история и современность. М.: Политиздат, 1988. 

15.Громов И.А., Мацкевич А.Ю., Семенов В.А.. Западная социология: Учеб. пособие. СПб.: Ольга, 

1997. 

16.Девятко И.Ф. Методы социологического исследования: Учеб. пособие. М.: Университет, 2002. 



17.Ерасов Б.С. Социальная культурология: Учебник. М.: Аспект Пресс, 2000. 

18.Жаназарова З.Ж. Современная семья в Казахстане и ее проблемы. Алматы: Ќазаќ университеті, 

2004. 

19.Зинченко Г.П. Социология для менеджеров: Учеб. пособие. Ростов н/Д: Феникс, 2001. 



20.Сорокин П. Человек. Цивилизация. Общество. М., 1992. 

21.Горшков Л.Г. Как провести социологическое исследование: в помощь идеологическому активу. 

М.: Политиздат, 1990. 

22.Ковалев  В.Н.  Социология  управления  социальной  сферой:  учеб.  пособие  для  вузов.  М.: 

Академический Проект, 2003. 


23.Курбатов  В.И.  Современная  западная  социология.  Аналитический  обзор  концепций:  Учеб. 

пособие. Ростов н/Д: Феникс, 2001. 

24.Касымова Л.Н. Практикум по экономичекой социологии. Алматы, 2002. 

25.Михайлова Л.И. Социология культуры: учеб. пособие для вузов. М.: Фаир-пресс, 1999. 

26.Нечаев В.Я. Социология образования. М.: МГУ, 1991.   

27.Ноэль Э. Массовые опросы: введ. в методику демоскопии.М.: Прогресс, 1978. 

28.Политическая социология: учеб. пособие/ Под ред. Г.П. Сопов. Ростов н/Д: Феникс, 2001. 

29.Экономическая социология. Курс лекций (рук.авт. коллектива Л.Я.Гуревич). Алматы, 2002. 

30.Структурно-функциональный анализ в современной социологии. – М., 1968. 

31.Садырова М. С. Социально-профессиональная мобильность интеллигенции. – Алматы, 1999. 

32.Садвокасова А. Институционализация социологии в Казахстане. – Алматы, 2003. 

33.Большой толковый социологический словарь. Дэвид Джерри, Джулия Джерри. Т.1,2.,1999. 



   

 

 




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал