Қазақстан республикасы білім және ғылым



жүктеу 5.01 Kb.

бет1/11
Дата10.03.2017
өлшемі5.01 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

 

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ 
МИНИСТРЛІГІ 
МИНИСТЕРСТВО ОБРАЗОВАНИЯ И НАУКИ РЕСПУБЛИКИ 
КАЗАХСТАН 
 
 
 
 
ХАБАРШЫ 
«Филология ғылымдары» сериясы 
 
2008 жылдан шыға бастады 
жылына 4 рет шығады 
 
 
№ 11 / 2011 
 
 
ВЕСТНИК 
Серия «Филологические науки» 
 
основан в 2008 году 
выходит 4 раза в год 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
АСТАНА
 
2011 
 
ҚАЗАҚ 
ГУМАНИТАРЛЫҚ 
ЗАҢ 
УНИВЕРСИТЕТІ 
 
 
 
 
КАЗАХСКИЙ 
ГУМАНИТАРНО-
ЮРИДИЧЕСКИЙ 
УНИВЕРСИТЕТ 
 

 

УДК 811 
ББК 81.2 
 
 
Журнал  Қазақстан  Республикасы  Мәдениет,  ақпарат  және  қоғамдық  келісім 
министрлігінде тіркелген. Куәлік № 2988-Ж 2008 жылдың 25 наурызы. 
 
 
Журнал  зарегистрирован  в  Министерстве  культуры,  информации  и 
общественного  согласия  Республики  Казахстан.  Свидетельство  №  2988-Ж  от  25 
марта 2008 года. 
 
ISBN 9965-513-84-8 
 
 
ҚазГЗУ  Хабаршысы.  «Филология  ғылымдары»  сериясы».  №  11.  –  Астана, 
2011 – 106 б. 
 
Вестник КазГЮУ. Серия «Филологические науки». № 11. – Астана, 2011 – 
106 с. 
 
 
ҚазГЗУ  Хабаршысы.  «Филология  ғылымдары»  сериясы  журналында 
оқырмандарға  маңызды  ғылыми  жаңалықтар,  дайындалып  жатқан  және  өтетін 
конференциялар  туралы  ақпарат  беріледі.  Филологияның,  аударма  теориясы  мен 
практикасының  өзекті  мәселелеріне  арналған  зерттеулер  мен  орта  мектеп 
мұғалімдері  мен  жас  зерттеушілердің  әдістемелік  мақалалары  жарияланады. 
Қазақстанның барлық аумағының және шетел мемлекеттерінің ғалымдары ҚазГЗУ 
Хабаршысы.  «Филология  ғылымдары»  сериясы  мақалаларының  авторлары  болып 
табылады.  
Журнал  Вестник  КазГЮУ.  Серия  «Филологические  науки»  информирует 
своих  читателей  о  важнейших  научных  событиях,  готовящихся  и  состоявшихся 
конференциях.  Публикуются  исследования  по  актуальным  проблемам  филологии, 
теории и практике перевода, методические статьи учителей средних школ и работы 
молодых  исследователей.  Авторами  статей  Вестника  КазГЮУ  стали  ученые  из 
разных регионов Казахстана, а также из стран зарубежья.  
 
 
 
 
ISBN 9965-513-84-8 
 
 
 
 
 
          УДК 811 
ББК 81.2 
 
 
© Қазақ Гуманитарлық Заң Университеті, 2011 
© Казахский Гуманитарно-Юридический Университет, 2011 
 

 

 
 
 
 
 
 
Бас редактор: 
Әбуов Ж.Ә. 
жалпы тіл білімі және аударма ісі  
кафедрасының меңгерушісі  
филол.ғ.д., профессор 
 
 
Бас редактордың 
орынбасары:   
 
Успанова А.А.  
жалпы тіл білімі және аударма ісі 
кафедрасының доценті 
 
  
 
Жауапты редакторлар:  
Сапина С.М  
жалпы тіл білімі және аударма ісі 
кафедрасының доценті 
филол.ғ.к. (қазақ тілінде) 
 Рахимжанова А.С. 
жалпы тіл білімі және аударма ісі 
кафедрасының оқытушысы 
филол.ғ.к. (орыс тілінде) 
 
 
Редакция алқасы:  
Алтайбаева Д.Ю. филол.ғ.к., доцент 
Бейсенова Ж..С. филол.ғ.д., доцент 
Иманғалиева Г.С. филол.ғ.к., доцент 
Утегенова А.А. филол.ғ.к., доцент 
Утанова А.Қ. филол.ғ.к., доцент 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
Главный редактор: 
Абуов Ж.А. 
заведующий кафедрой общего 
языкознания и переводческого дела 
д.филол.н. профессор 
 
Заместитель главного 
редактора:  
Успанова А.А.  
доцент кафедры общего языкознания 
и переводческого дела к.филол.н.  
 
 
Ответственные  
редакторы:  
Сапина С.М.  
доцент кафедры общего языкознания 
и переводческого дела к.филол.н. 
(на казахском языке) 
Рахимжанова А.С. старший  
преподаватель кафедры общего языкознания 
и переводческого дела к.филол.н.  
(на русском языке) 
  
 
Редакционная коллегия:  
Алтайбаева Д.Ю. к.филол.н. профессор 
Бейсенова Ж..С. д.филол.н. профессор 
Иманғалиева Г.С. к.филол.н. доцент 
Утегенова А.А. к.филол.н. доцент 
Утанова А.Қ. к. филол.н. доцент 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
ҚҰРМЕТТІ ОҚЫРМАНДАР! 
 
 ҚазГЗУ  Хабаршысы.  «Фи-
лология  ғылымдары»  сериясы 
ғылыми  басылымы  құрылтай-
шылардың,  редакция  алқасының 
жоспарына сәйкес қазақстандық 
ғалымдардың,  сондай-ақ  жақын 
және  алыс  шетел  тілшілерінің 
тіл  білімі,  аударматану,  тілдер 
мен әдебиетті оқыту әдістемесі 
мәселелеріне 
арналған 
мақа-
лаларын жинақтайды.  
«ҚазГЗУ  Хабаршысының» 
тұрақты  айдарларында  жария-
ланатын  материалдар  Қазақ-
стандағы 
қазіргі 
заманғы 
әлеуметтік-мәдени 
кеңістікте 
және  басқа  елдерде  ерекше 
маңызға 
ие 
болып 
отырған 
теориялық 
мәселелердің 
кең 
ауқымын  қамти  отырып,  осы 
өзекті  мәселелердің  шешімін  де 
көрсетуге бағытталған  
 
 
 
Редакция алқасы 
 
 
 
УВАЖАЕМЫЕ ЧИТАТЕЛИ! 
 
Научное  издание  Вестник 
КазГЮУ. 
Серия 
«Филологи-
ческие 
науки» 
по 
замыслу 
учредителей, 
редакционного 
совета 
собрало 
под 
свою 
обложку  статьи  казахстанских 
ученых,  а  также  филологов 
ближнего  и  дальнего  зарубежья, 
посвященные актуальным вопро-
сам 
лингвистики, 
переводо-
ведения,  методики  преподавания 
языков и литературы. 
Постоянные 
рубрики 
«Вестника  КазГЮУ»  охваты-
вают широкий круг теоретичес-
ких  проблем  и  одновременно 
нацеливают 
на 
решение 
актуальных  вопросов,  которые 
обретают  особое  звучание  в 
современном 
социокультурном 
контексте  Казахстана  и  других 
стран.  
 
 
 
Редакционная коллегия  
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

МАЗМҰНЫ 
СОДЕРЖАНИЕ 
 
 
ТІЛ БІЛІМІНІҢ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ 
ОБЩИЕ ПРОБЛЕМЫ ЯЗЫКОЗНАНИЯ 
 
Альжанова Ж.  
Тіл – ұлттық қазына…………………………... 

Ахметова D. 
Techniques of poetic translation ……………….. 
11 
Барқыбаева Н.С. 
Етітстік  фразеологизмдердің  ағылшын-қазақ 
тілдеріндегі  қос  –  тілді  сөздіктерде  берілу 
жолдары……………………………………….. 
 
 
11 
Калыкова Д. 
The Evolution of English………………………. 
13 
Науанова А.А. 
Фразеология  как  основа  лингвистических 
исследований  в  ретроспективе  российских  и 
казахстанских ученых ……………………….. 
 
 
20 
Николаева Т.Н. 
Национально-культурная 
специфика 
фразеологических 
единиц 
в 
аспекте 
лингводидактики……………………………… 
 
 
22 
Нурмагамбетова С.А.  Оn the philosophy of the kazakh language……... 
31 
Нұрқанова Ж.Т. 
Өзен, көл атауларының лексикалық аясы…… 
35 
Примбетова М.Б.  
Ұлттық бірлік –жарқын болашақ кепілі…… 
37 
Рахимжанова А.С.  
 
Латинский 
язык 
как 
основа 
изучения 
иностранных языков…………………………... 
 
41 
Сапина С.М. 
Қазіргі тіл біліміндегі тілдік тұлға мәселесі…  
44 
Успанова А.А. 
Место прецедентных феноменов в научных 
текстах…………………………………………. 
 
48 
 
ӘДІСТЕМЕНІҢ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ 
ОБЩИЕ ПРОБЛЕМЫ МЕТОДОЛОГИИ 
 
Абенова С.К.  
Информационная деятельность учителя………... 
56 
Бегимова Г.Ж. 
Формирование экологической культуры 
учащихся…………………………………………... 
 
59 
Дмитриева В.Н. 
Развитие компьютерной культуры в школе…….. 
63 
Жикибаев П.М.  
Роль  полиязычия  в  развитии  познавательных 
интересов учащихся……………………………… 
 
65 
Садықова М.А.  
Экологиялық тәрбие беру………………………... 
69 
Садықова М.А.  
Педагогикалық  технологияларды  пайдаланып 
оқушылардың  пәнге  деген  қызығушылығы  мен 
белсенділігін  арттыра  отырып,  білім  сапасын 
көтеру…………………………………………….. 
 
 
 
72 
Сайндолда К.С.  
Ұстаз – өмір бейнесі……………………………… 
76 
Төлегенова А.А.  
Оқушылардың  өзіндік  тапсырмалар  арқылы 
танымдық белсенділігін арттыру……………….. 
 
83 
Хужабаева Е.Э.  
Мұғалімге көмек………………………………… 
88 

 

 
ҒЫЛЫМИ ӨМІР 
НАУЧНАЯ ЖИЗНЬ 
 
Международная 
научная 
конференция 
Тюркская 
цивилизация 
и 
независимый Казахстан …………… 
 
95 
Международная научно-
практическая конференция 
Межкультурная коммуникация и 
СМИ…………………………………… 
 
97 
IV Международная научно-
практическая дистанционная 
конференция  
Современная филология: теория и 
практика……………………………….. 
   
99 
БІЗДІҢ АВТОРЛАР ……………………………………………………...... 
НАШИ АВТОРЫ …………………………………………………………... 
ҚОЛЖАЗБА МАҚАЛАЛАРЫНА ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР ..…... 
ТРЕБОВАНИЯ К РУКОПИСЯМ СТАТЕЙ ………...……………...…... 
101 
102 
103 
104 
 

 

ТІЛ БІЛІМІНІҢ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ 
ОБЩИЕ ПРОБЛЕМЫ ЯЗЫКОЗНАНИЯ 
 
Альжанова Ж. 
 
ТІЛ – ҰЛТТЫҚ ҚАЗЫНА 
 
Туған елім – тірлігімнің айғағы, 
Тілім барда айтылар сыр ойдағы, 
Өссе тілім, менде бірге өсемін, 
Өшше тілім, мен де бірге өшемін! 
 
Осылай  деген  ақын  Әбілдә  Тәжібаев.  Тіл  достықтың  кілті,  ынтымақ-
тастықтың бастауы, ырыс-берекенің алды, ұлттың әрі жаны, әрі ары. Тіл жай сөз 
емес,  өмірдің  талай  сынынан  өткен,  өскелең  талаптарға  сәйкес  өрістей  түскен 
толыққанды  ақиқат  десек,  жаңыла  қоймаспыз.  Тілсіз  қоғамның  қандай  түрі 
болса  да  өмір  сүре  алмақшы  емес,  ол  тілдің  өзі  қоғам  бар  жерде  ғана  пайда 
болып, өмір сүреді. Демек, қоғамнан тыс, бөлек тіл жоқ. 
Тіл - қоғамның жемісі. Тіл әрбір адамға ана сүтімен бірге еніп, қалыпта-
сады.  Тілге  деген  құрмет  –  халыққа  деген  құрмет.  Тілсіз  халықтың,  елдің  өмір 
сүруі мүмкін емес. Әлем таныған ел болу үшін тіліміздің жұлдызын биіктетуіміз 
керек. 
Қазақ  тілі  –  қазақ  халқының  ана  тілі.  Қазақ  тілі  –  Қазақстан  Республи-
касының  мемлекеттік  тілі.  Қазақ  тілі  осы  мемлекеттің  түпкілікті  тұрғындары 
қазақтардан басқа Қытай, Монғолия, Иран, Ауғанстан, Түркия мемлекеттері мен 
ТМД-ның  Ресей,  Өзбекстан,  Қырғызстан,  Түркіменстан  сияқты  республика-
ларында  тұратын  қазақтардың  да  ана  тілі  [2,  б.242].  Қазақ  тілінің  тарихы 
тереңнен  бастау  алады,  ол  алтай  тілдері  семьясының  түркі  тілдері  тобына 
жатады.  Ал,  жалпы  Алтай  тілдері  семьясына  түркі  тілдерінен  басқа  тұңғыс-
манчжур,  монғол  тілдері  де  кіреді.  Сондай-ақ,  кейбір  болжамдар  бойынша 
жапон және корей тілдері де Алтай тіл семьясына жатады екен [2, б.247]. 
Қазақ  тілінің  сөздік  құрамы  өте  бай,  оған  67  мың тізімдік  сөз,  24,5  мың 
фразеологиялық тіркес – барлығы 91,5 мың лексикалық бірлік кірген бір ғана он 
томдық “Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі” куә бола алады [2, б.248].  
Қазақ  тілінде  әдеби  шығармалар,  ғылыми-бұқаралық,  техникалық, 
құқықтық,  педагогикалық,  саяси,  өнертанушылық  әдебиеттер  жарияланады  [1, 
б.180].  Ол  еліміздегі  азаматтардың  өзара  қарым-қатынас  тілі  болумен  ғана 
шектеліп қалмайды, оның мұрағаттық, ақпараттық қасиеттері де мол. Қазақ тілі - 
бай  да  құнарлы  тілдердің  қатарына  жатады.  Ежелгі  бабаларымыздың  тарихы, 
шежіресі  және  түрлі  әдеби  мұралар  бүгінгі  ұрпаққа  өзіміздің  осы  ана  тіліміз 
арқылы  жетіп  отыр.  Тіл  тарихы  халық  тарихына  ұқсас.  Қоғамның  жылжып, 
өзгеруіне байланысты тіл де дамып, өзгеріп отырады [2, б.249-250]. Қазақ тілі  ең 
көне бастауын әр кездегі ежелгі түрік жазулары ескерткіштерінен: Талас-Орхон-
Енисей  жазулары  (V-VІІІ  ғ.),  Жүсіп  Баласағұнның  “Қүтадғу  білік”  еңбегі, 
Махмұт Қашқаридің “Диуани лұғатат түрік” еңбегі , Ахмет Йүгінекидің “Һибат 
Ұл  һақайық”  еңбегі,  Қожа  Ахмет  Яссауидің  “Хикметі”  (Χ-ΧІІ  ғ.),  Алтын  Орда, 

 

Шағатай және қыпшақ (ΧІІІ-ΧІV ғ.) тұсындағы жазулардан алады.  Тіл  байлығы 
–  әрбір  елдің  ұлттық  мақтанышы.  Қазақ  тілінің  байлығы,  көркемдігі  ауыз 
әдебиетімізден, ХV-ХVІІІ ғсырлардағы жыраулар поэзиясынан, би-шешендердің 
сөздерінен, Махамбет, Дулат, Мұрат толғауларынан бастап байқалды. Тіліміздің 
жаңа көркемдік деңгейге жетуіне Абай ұлы үлес қосты. Қазақ тілінің көркемдік 
байлығын  арттыруға  М.Жұмабаев,  М.Әуезов,  Ж.Аймауытов,  Б.Майлин, 
І.Жансүгіровтердің,  одан  беріде  М.Мақатаев,  Қ.Мырзалиев,  С.Мұратбеков, 
Қ.Жұмаділов,  М.Мағауин,  М.Шаханов,  Ұ.Есдәулет,  Е.Раушанов  т.б.  қаламгер-
лердің  еңбектері  ерекше.  Тіліміздің  көпқырлылығы  мен  икемділігі  баспасөз 
тілінен, ғылыми, іскери стильдерден анық байқалады. Қазіргі кезде қазақ тілінде 
көптеген  салалық  сөздіктер,  синонимдер,  фразеологиялық,  түсіндірме  сөздіктер 
көптеп  жарық  көруде.  Осылардың  барлығында  тіліміздің  тереңдігі  мен 
мазмұндылығы,  жалпы  байлығы  көрініп  жатыр.  Тіл  –  әрбір  ұлттың  тарихы, 
мінезі,  болмысы,  кәсібі,  дүниетанымы,  ойлау  қабілеті  сақталатын  асыл  қазына. 
Ол ата-анадан балаға мирас болып қалып отыратын баға жетпес мұра. 
Қазақ жазуы 1929 жылға дейін араб графикасын, ал 1929-1940 жылдары 
латын  графикасын  қолданған.  1940  жылдан  бастап  қазіргі  уақытқа  дейін  орыс 
графикасын қолдануда. 
Қазақстан  өз  тәуелсіздігін  жариялағаннан  кейін  қазақ  тілін  мемлекеттік 
тіл  деп  жариялады.  1995  жылғы  30  тамызда  республикалық  референдумда 
қабылданған  Қазақстан  Республикасының Конституциясының жетінші  бабында 
мыналар  атап  көрсетілген:  «Қазақстан  Республикасындағы  мемлекеттiк  тiл  - 
қазақ  тiлi»  [2,  б.234].  Конституцияға  сүйене  отырып,  «Қазақстан  Республи-
касындағы  Тіл  туралы»  заң  қабылданды.  «Тіл  туралы»  заңға  сәйкес  төртінші 
бапта:  «Қазақстан  Республикасының  мемлекеттiк  тiлi  -  қазақ  тiлi.  Мемлекеттiк 
тiл  -  мемлекеттiң  бүкiл  аумағында  қоғамдық  қатынастардың  барлық  саласында 
қолданылатын  мемлекеттiк  басқару,  заң  шығару,  сот  iсiн  жүргiзу  және  iс 
қағаздарын жүргiзу тiлi. Қазақстан халқын топтастырудың аса маңызды факторы 
болып табылатын мемлекеттiк тiлдi меңгеру - Қазақстан Республикасының әрбiр 
азаматының парызы. Үкiмет, өзге де мемлекеттiк, жергiлiктi өкiлдi және атқару-
шы органдар: Қазақстан Республикасында мемлекеттiк тiлдi барынша дамытуға, 
оның  халықаралық  беделiн  нығайтуға;  Қазақстан  Республикасының  барша 
азаматтарының  мемлекеттiк  тiлдi  еркiн  және  тегiн  меңгеруiне  қажеттi  барлық 
ұйымдастырушылық,  материалдық-техникалық  жағдайларды  жасауға;  қазақ 
диаспорасына ана  тiлiн  сақтауы  және  дамытуы  үшiн  көмек  көрсетуге  мiндеттi» 
[3, б.129]. 
Мемлекеттік  тілді  білу  -  әрбір  азаматтың  міндеті.  Мемлекеттің  басты 
міндеті  азаматтарға  мемлекеттік  тілдің  маңызын  жан-жақты  түсіндіре  отырып, 
оның қоғамдық өмірдің барлық саласында қолданылуына қажеттілік тудыру. 
Осы ұстанымдарды іске асыру мақсатында алдағы жылдары мемлекет:  
-  ұлттық  саясатты  құқықтық,  экономикалық,  әлеуметтік,  мәдени  және 
білім  беру,  т.б.  бағдарламаларымен  тығыз  байланыста  кешенді  түрде  жүзеге 
асыруды;  
- нәсіліне, этникалық тобына, тіліне, діни сеніміне, сондай-ақ әлеуметтік 
топтар  мен  қоғамдық  бірлестіктерге  қатыстылығына  қарамастан  адам  және 
азаматтың құқықтары мен бостандықтарының теңдігін қамтамасыз етуді; 

 
10 
 -  ұлттық  қауіпсіздікке  қатер  төндіруге,  біртұтас  мемлекет  пен  қоғамды 
жікке  бөлуге,  этносаралық  және  діни  алауыздықты,  өшпенділік  пен  араздықты 
өршітуге бағытталған әрекеттерге қатаң тыйым салып, тосқауыл қоюды;  
-  мемлекет  пен  қоғамның  ақпараттық  тәуелсіздігіне  қол  жеткізуді, 
еліміздің  өзіндік  ақпараттық-мәдени  кеңістігін  құруды,  өзге  елдердің  еліміздегі 
қоғамдық пікірді қалыптастыруына жол бермеуді;  
-  еліміздің  басқа  да  түрік  мемлекеттерімен  бірдей  болашақта  латын 
әліпбиіне  көшу  тұрғысындағы  қоғамдық  талқыларды  жүргізіп,  осыған  қажетті 
дайындықтарды жасауды; 
-  этностық  немесе  діни  ерекшеліктерге  негізделген  саяси  партиялардың 
ел  тұтастығына  қарсы  жұмыс  жасап,  осы  мақсатта  шетелден  қаржыланатын 
қоғамдық және діни ұйымдардың жұмысына заң арқылы тыйым салуды;  
-  Қазақстан  халқы  ассамблеясына  берiлген  қажетсiз  әрi  заңсыз 
өкiлеттiктердi  шектеу  және  оның  жұмысының  жалпыға  бiрдей  конституциялық 
ережелерге сай болуын қамтамасыз ететiн тиiстi құжаттарды қабылдауды; 
-  Қазақстан  Республикасы  шет  мемлекеттерде  тұратын  қазақ  диаспо-
расының  құқықтары  мен  мүдделерін  қорғау,  қазақ  тілін,  мәдениетін,  ұлттық 
дәстүрлерін сақтау мен дамытудағы істеріне қолдау көрсетуді қолға алады.  
«Тіл  -  біздің  тұтастығымыз»,  «Тіл  тағдыры  -  ел  тағдыры»  деп  те  айтып 
жүрміз.  Сондықтан  әр  адам  өз  ана  тілін  көзінің  қарашығындай  қорғауға,  оның 
орынсыз шұбарлануының қандайына болса да қарсы тұруға тиіс [4, б.14]. 
Кез  келген  тәуелсіз  мемлекеттің  ең  басты  қағидаты  -  мемлекеттік  тілді 
құрметтеу.  Мемлекеттік  тілі  жойылған  елдің  келешегі  жоқ.  Мұны  ата  тарих 
талай  дәлелдеген.  Елбасы  Н.Ә.Назарбаев  «Қазақстанның  болашағы  –  қазақ 
тілінде»  деген  тұжырымдаманы  үнемі  айтып  келеді.  Қазақ  тілі  мәселесі 
мемлекеттік деңгейге көтерілген кейінгі жылдары бұқара жұртшылық та ана тілі 
үшін  белсенділік  танытуда.  Бірақ  әлі  шешілмей  жатқан  түйінді  мәселелер  де 
баршылық. Халық тәуелсіздігінің ең басты белгісі - оның ана тілі, ұлттық мәде-
ниеті. Өзінің ана тілі, ұлттық мәдениеті жоқ  ел өз  алдына мемлекет болып өмір 
сүре  алмайды.  Дүниедегі  барлық  халық  тәуелсіздікке  ұлттық  қадір-қасиетін, 
мәдениетін,  ана  тілін  сақтап  қалу  үшін  ұмтылады.  Сондықтан,  кез-келген 
мемлекет  өзінің  аумақтық  салт-дәстүрін,  ана  тілін  ерекше  қорғайды.  Тіл  жоқ 
жерде - ұлт жоқ (Ш.Айтматов). 
 
Әдибиеттер тізімі: 
 
1.  Қайдар  Ә. Қазақ  тілінің  өзекті  мәселелері:  Актуальные  вопросы  казахского 
языка. – Алматы: Ана тілі, 1998. – 304 бет; 
2.  Айтбайұлы  Ө.  Ана  тілі,  ана  сүтім  арым  менің...  (мақалалар  жинағы).  – 
Алматы: «Арыс» баспасы, 2007. – 304 бет; 
3.  Ғылыми  -  талдау  журналы.  «Мемлекеттік  басқару  және  мемлекеттік 
қызмет».  –  Астана:  Қазақстан  Республикасы  Президентінің  жинындағы 
Мемлекеттік басқару академиясы, №1/2009. – 154 бет; 
4.  Төленбергенова  Н.Т.  Іскерлік  қазақ  тілі:  оқу  құралы.  –  Астана:  Қазақстан 
Республикасы  Президентінің  жинындағы  Мемлекеттік  басқару  академиясы, 
2009. – 115 бет.  

 
11 
Akhmetova D. 
 
TECHNIQUES OF POETIC TRANSLATION  
 
Translation used to be considered an inter-language transfer of meaning, which 
is the point of departure for research and study. 
Translation of poetry was, and still is by some, believed as impossibility for any 
unfaithful  elements  would  have  been  taken  as  failure,  be  it  content  or  form.  The 
arguments  include  linguistic  elements  and  cultural  elements.  Most  importantly  the 
myth of untranslatability  looks upon poetry as beauty  itself  which  is untouchable  for 
once it is touched it is destroyed. But as translation of poetry has never been stagnant 
though  sometimes  vigorous  and  sometimes  not,  there  is  strong  evidence  in  both 
translation  history  and  present  day  practice  that  poetic  translation,  a  literary  form  as 
distinguished  from  fiction,  drama,  and  prose,  is  translatable.  Poetry  itself  serves  a 
purpose, be it an illusive matter, and aesthetics can be reproduced in another language 
and culture if accommodation is made. It would be highly likely that the target readers 
would obtain rather similar if not the same aesthetic pleasure reading the translation as 
would the source readers reading the original poem. And this is, I do believe, the only 
criterion  in  evaluating  and  assessing  what  is  a  successful  piece  of  translation.  Of 
course  there  are  other  functions  of  poetry  like  informative,  didactic,  cognitive, 
practical  and  even  entertainment  functions.  The  aesthetic  function  stays  at  the  top  of 
the list, though.  
Literal translations do not make a poem. Some of the music or magic, some faint 
ghost  of  the  original,  may  come  across,  but  its  full,  rich  fabric  rarely  survives 
undamaged.  Understanding,  tuning  in  on  its  or  the  poet's  linguistic  or  cultural 
wavelength, a free translation, may all make an acceptable, even an outstanding poem, 
but then it may not be a "translation" 
Although  there  are  so  many  various  views  about  translating  poetry  but  what  is 
clear is that it is not impossible because of the existence of large amount of translated 
poetries to many different languages, but this possibility does not mean that all aspect 
of  a  poem  is  preserved,  something  is  lost  for  sure.  However  the  final  goal  of  poetry 
translation is to be close to the original one in terms of "sense" and "letter". 
 
 
 
Барқыбаева Н.С. 


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал