Қазақстан республикасы білім жəне ғылым



жүктеу 5.03 Kb.

бет5/13
Дата13.05.2017
өлшемі5.03 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13

5.4 Үнемі  көпциклдік  жүктемелеу  кезінде  қирау  ықтималдылығын
есептеу
Үнемі  көпциклді  жүктемелеу  кезінде  есептелетін  типтегі  көптеген
бөлшектердің  амплитудалық  кернеуінің  шашырауы  болады, нəтижесінде  ол
кездейсоқ шама ретінде қарастырылады. Сол сияқты бөлшектің төзімділік шегі
σ
-1Д
  де  кездейсоқ  шама  болып  табылады. Сонда  ұқсастық  бойынша (5.18),
(5.22)-ден аламыз:
0
1
p
a
Ä
M
s
s
-
=
-
                                                     (5.38)
Д
1
-
s
  жəне
a
s
  тəуелсіз  болған  жағдайда  жəне  олардың  қалыпты
таралуларының  орташа  мəндері
Д
1
-
s
,
a
s
  жəне  де  вариация  коэффициенттері
Д
v
1
-
s
жəне
а
v
s
  кезінде, М  де
М
  орташа  мəнімен  жəне
2
м
S
  дисперсиясымен
қалыпты заң бойынша таралады:
a
Д
M
s
s
-
=
-1
                                                              (5.39)
2
2
2
1
a
M
S
S
S
Ä
s
s
+
=
-
                                                           (5.40)
a
Д
n
s
s
1
-
=
– ді  орташа  қордың  шартты  коэффициенті  ретінде  қабылдай

37
отырып,  (5.25)-тен аламыз:
2
2
2
1
1
a
p
v
n
n
U
Ä
s
s
n
+
×
-
-
=
-
                                                  (5.41)
Бұдан  істен  шығу  ықтималдылығы
( )
( )
p
U
Ô
t
Q
×
+
=
5
.
0
5
.
0
, істен  шықпай
жұмыс істеу ықтималдылығы
( )
( )
t
Q
t
P
-
= 1
 болады.
      Нег.: 1, 2.
      Қос.: 15.
      Бақылау сұрақтары:
1. Бұрғылау жабдықтары келесі себептерден істен шығып
2. Статикалық беріктілік.
     3.  Статикалық  жүктемелеу кезінде қираудың ықтималдылығы.
   №6-дəріс.  Пісіру жалғауларын есептеу
   6.1 Тұрақты жүктемелеу кезінде пісіру қосылыстарын есептеу
  Түйістіре жалғаулар. Тұрақты күшсалмақтың əсері кезінде түйісу жіктерін
жалғастырылатын  бөлшектердің  номиналь  қимасы  бойынша  төзімділікке (жік
қалыңдығын есепке алмастан) бүтін бөлшек ретінде есептеуді.
Жалпы алғанда, сыртқы күштер жəне июші момент бірлесе ісер еткен кезде
(6.1- сурет, а):
[ ]
p
p
c
S
l
P
W
M
s
s
£
×
+
=
max
                                                 (6.1)
мұнда М жəне Р июші момент пен сыртқы күш;
c
W
 - иілу кезінде бөлшектің
жік  қимасының  қарсыласу  моменті; l  жəне S – сəйкес  жік  ұзындығы  мен
жалғанатын  бөлшектердің  қалыңдығы;
[ ]
p
р
1
s
 - созу  кезіндегі  пісірілген  жіктің
рауалы кернеуі.
Сыртқы күшсалмақ əсері кезінде керу кернеуі:
[ ]
p
p
S
l
P
s
s
£
×
=
                                                 (6.2)
Рауалы керу немесе сығу күшсалмағы:
[ ]
S
l
P
p
p
×
×
=
s
                                                 (6.3)
Пісіру жігінің рауалы кернеуі:
[ ]
(
)
[ ]
p
p
p
s
s
×
¸
=
0
.
1
9
.
0
                                     (6.4)
бұл жердегі [σ
р
] – негізгі металдың керілу кезіндегі рауалы кернеуі.
бұл  жердегі
(
)
T
R
s
9
.
0
85
.
0
¸
=
 - материалдың  біртектес  еместігі  ескерілумен
есептік қарсыласуы (
Т
s
-материалдың ағулық шегі); m - жалғаудың типіне жəне
оның  жұмыс  істеу  жағдайына  тəуелді  қабылданатын  коэффициент, негізінде
m=0,8
¸
0,9; к- асқын күшсалмақ коэффициенті (əдетте к=1
¸
1,2; ішкі  қысымды
резервуарлар үшін к = 1,2;  ауыр жұмыс істеу режимінде кранасты арқалықтар
үшін к= 1,3
¸
1,5.

38
Құрылыс  контрукцияларында  есептік  қарсыласуы R =0,9
T
s
  деп
қабылданады.
Айқас  жалғау. Айқас  жалғаудың  қапталдық  жəне  маңдайлық (бұрыштық)
жіктері  тік  бұрыштың  биссектрисасы  арқылы  өтетін  қимасы  бойынша  кесілу
шартынан  беріктікке  есептеу (6.1-сурет, в). Кесілудің  есептік  қимасының
ауданы:
l
K
K
l
F
p
p
kp
×
×
=
×
×
=
7
.
0
45
cos
0
                                    (6.5)
Металл құрылымдардағы негізгі металға арналған рауалы кернеулер:
[ ]
k
m
R
p
×
=
s
                                                       (6.6)
бұл  жердегі К
р
 –маңдайлық (немесе  қапталдық) жіктің  есептік  катеті; l  –
жіктің жалпы ұзындығы.
Маңдайлық  жік  ұзындығына  шектеу  қойылмайды, бірақ  айқасу  шамасы
6.1 сурет. Пісіру қосылысын есептеу сұлбалары:
а) түйіспе; б) маңдайлық жіктермен айқас;
в) қапталдық жіктермен асқас.
6.2-сурет. Пластинаны
бұрышы жасай жалғау
6.3-сурет. Айқас жалғау:
а) маңдайлық бір жікпен; б)
маңдайлық бір жəне қапталдық екі
жікпен

39
мынадай болады  b< 4Smin (6.1-сурет, б).
6.1- кесте
Төмен көміртекті болаттардың есептік қарсыласуы
R, MПа,
Болаттың маркасы
керілгенде
қысылғанда
кесілгенде
Ст3, Ст4
210/180
210
130-150
14Г2, 10Г2С1,
15ХСНД
290/250
290
170-200
10ХСНД
340/290
340
200-240
Ескерту: алымында физикалық тəсілдермен, бөлімінде  жəй тəсілдермен
(визуальды жəне т.б.)  бақыланатын жіктер үшін R көрсетілген.
Ұзындығына 
бойына 
күшсалмақ 
бірқалыпты 
таратылмағандықтан
қапталдық жік ұзындығына шектеу қойылады жəне ол мынадай болады l< 60K
p
.
Қапталдық жіктің минималь ұзындығы 30 мм-ден аз болмауы керек, өйткені, аз
ұзындықта ақаулар (пісірілмей қалулар, қождыұ қосылыстар  жəне  т.б) тігістің
басы мен аяғында оның беріктігін едəуір азайтады.
Есептік қималардағы кесу кернеуі:
[ ]
t
t
£
×
×
=
l
K
P
p
7
.
0
                                                (6.7)
бұл жердегі
t
 - пісіру жігінің кесілуге рауалы кернеуі; l – маңдайлық жəне
қапталдық жіктердің барлық периметрлерінің ұзындығы.
Пісіру  тігісінің  белгілі  параметрлерінде  жəне  кесілуге  рауалы  кернеуінде,
рауалы керу күшсалмағы мынаған тең:
[ ]
1
7
.
0
t
×
×
×
=
l
K
P
p
                                                   (6.8)
Немесе, күшсалмақ белгілі кезде пісіру жігінің талап етілген ұзындығы:
[ ]
t
×
×
=
p
K
P
l
7
.
0
                                                          (6.9)
Жік катетінің ұзындығын есептеулерде қабылдайды:
(
)
min
2
.
0
9
.
0
S
K
p
¸
=
                                                      (6.10)
бұл жердегі S
min
– пісірілетін элементтің ең аз қалыңдығы; S > 3 мм кезінде
К
p min
= 3мм.
Пісіру  қосылыстарының  жобалануы  пісіру  жігінің  бірқалыпты  жүктелу
шартынан  жүзеге  асады. Сондықтан, айқас  жалғауларда  қапталдық  жіктің
орналасуы  күш  түсетін  өске  симметриялы  болуы  керек (6.1-сурет, в).
Қапталдық жіктер əрекет етуші күшсалмаққа салмаққа қатысты  симметриялы
емес  орналасқан  кезде (мысалы, бұрыш  жасай  жалғау  кезінде, 6.2-сурет),
түйістіре  жалғаудың  теңдік  шарттарынан  кернеу  жік  бойына  таралады  жəне
олар теңдікте деп қабылдап, төмендегідей өрнектер аламыз:
0
2
2
1
1
=
×
-
×
a
P
a
P
P
P
P
=
+
2
1
                              (6.11)
Қапталдық жіктерге түсетін күшсалмақтың мəні мынаған тең болады:
P
a
a
a
P
×
+
=
2
1
2
P
a
a
a
P
×
+
=
2
1
1
2
                                  (6.12)
бұл  жердегі а
1
а
2
 – бұрыштың  кесілу  массасы  ортасынан жіктердің кесілу

40
массасы  ортасына  дейінгі  арақашықтық; Р
1
Р
2
 – жіктерге  əсер  ететін
күшсалмақтар.
Жіктердің l
1
  жəне l
2
  ұзындықтарын  табу үшін (6.2-сурет) (6.9) формуласы
бойынша  жіктердің  жалпы  ұзындығын  тауып, содан  кейін, оны
[ ]
t
t
t
=
=
2
1
шартынан Р
1
 жəне Р
2
 салмақтарына пропорционал таратады, сонда
2
1
2
1
a
a
a
l
l
+
×
=
2
1
1
2
a
a
a
l
l
+
×
=
                                     (6.13)
Бөлшектің  айқас  жігі  жазықтығындағы  моментпен  жүктелген, бір
маңдайлық  жікті  айқас  жалғауды  есептеуде (6.3-сурет, а), пластина
деформацияға  ұшырамайды, ал  жік  өз  массасының  ортасын  айнала  бұралады
деп жорамалдауға болады. Максималь жанама кернеу мынаған тең болады:
[ ]
1
max
t
t
£
ø
W
M
                                                      (6.14)
бұл жердегі
6
/
7
.
0
2
h
K
W
p
ø
=
 - жіктің бойлық қимасының қарсыласу моменті,
һ –парақтың биіктігі.
Егер айқас жалғауда маңдайлық жік жəне екі қапталдық жік бар болса (6.3-
сурет, б) жəне  түйістіру  жазықтығы  моментпен  жүктелген  болса, онда  жіктер
тəуелсіз жұмыс істеуді, ал қысқа қапталдық жіктер күштерді тек қене өзбойына
береді деп жорамалдап қарапайым сұлба бойынша есептейді.
Пластинаның тепе-теңдік шарты бойынша мынаны алуға болады:
ø
ø
W
h
F
M
×
+
×
×
=
t
t
                                                       (6.15)
бұл жердегі
l
K
F
p
ø
7
.
0
=
 - қапталдық жіктің бойлық қимасының ауданы.
Пластинаның бұрыштық нүктесіндегі кернеуді былай қабылдап отырып,
t
t
t
=
=
2
max
1
                                                               (6.16)
Рауалы кернеу бойынша беріктік шартын аламыз:
[ ]
t
t
£
+
×
=
ø
ø
W
h
F
M
                                                     (6.17)
Бұрыштық  жіктермен  пісірілген таврлы  жалғаулар (6.3-сурет, а), (6.8) –
(6.10) жəне (6.14) формулалары  бойынша  есептеледі. Егер  олар  түйістіре
жалғану (6.3-сурет, бв) сияқты  пісірілген  болса, онда  оларды (5.40)-(6.1)
формулалары бойынша есептейді.
Бұрыштық  жалғаулар (6.3-сурет, г-е) көбінесе, жіктері  күштік  ретінде
қолданылмайтын, жеке 
элементтерден 
профильдер 
дайындау 
үшін
қолданылады.
6.4 сурет. Түйістіре жалғаудағы кернеулер

41
6.5 сурет. Түйістіру жіктерінде кернеудің таралуы:
а- ақаусыз жік; б- пісірілмеген жерлері бар жік; в-кесік жері бар жік.
6.2 Негізгі  құрылымдық  жəне  технологиялық  факторлардың  пісіру
жіктерінің шаршауға қарсыласуына əсерлері
Түйістіре  жалғау. Түйістіре жалғаудың (6.4-суретті  қараңыз) өлшемдері
жікті «күшейту» биіктігімен q, оның енімен b жəне бұрышымен Ө сипатталады.
Қолдану  тəжірибесі  мен  эксперименттік  зерттеулер  пісіру  жіктерінің
шаршауға  қарсыласуына  едəуір  ықпал  ететін  факторларды  анықтады. Мұндай
факторлар мыналар:
Жалғаулардағы кернеу шоғырлануы. 6.5-суретте түйістіре пісірілген үлгінің
беттік қабаттарында нормаль кернеулердің таралуы көрсетілген.
«Күшейтілген» жіктің
0
170
160
¸
=
q
 бұрышы жəне b/q=9
¸
11 қатынасыкезінде
оның  пішіні  мен  өлшемдері  қолайлы  деп  есептеуге  болады; бұл  кезде
шоғырлану  коэффициентін
s
K
 6.4-кесте  бойынша  қабылдайды. «Күшейту»
кернеу шоғырлануының көзі болып табылады.
0
120
=
q
 жəне b/q=3
¸
5 болғанда
s
K
-нің кестедегі мəндері 2 есеге артады.
6.4 кесте
Дəнекерленетін жалғаулардағы қысым концентрациясының ықпалды
оэффициенттері
Болат үшін К
σ
   коэффициенті
Жалғау элементтері жəне олар
сипаттамалары
көміртектенген
төмен
қоспаланған
Пісіру жіктері
Жік  түбі  (жік  өсі  бойына)  толық  пісірілген
түйіспе жіктер:
Автоматты  түрде  жəне  қолмен  пісіру  жəне
жікті жарық түсіру арқылы бақылау кезінде
1,0
1,0
жарық түсірместен қолмен пісіру кезінде
1,2
1,4
Бұрыштық жіктер:
пісіру кезінде көлденең (маңдайлық):
қолмен
2,3
3,2
автоматты түрде
1,7
2,4
кесілуге жұмыс істейтін бойлық (қапталдық)
3,5
4,5

42
   
Жікті  «күшейтумен»  ақаусыз  пісіре  түйістіре  жалғауда  пластинаның
контуры  бойымен  пластинадан  жікті  қалыңдатуға  өту  орындарында  кернеу
шоғырлануы  пайда  болады. [4] мағлұматы  бойынша  бұл  жағдайдағы
шоғырлану  коэффициенті
5
.
2
3
.
1
¸
=
s
K
  шегінде  өзгереді, бұл  кезде
s
K
  ,  жік
радиусының g өсуімен жəне галтельдің жікке өту радиусының ρ кемуімен өседі.
Тереңдігіне  пісірілмеген  жерлері  бар  жəне  пісірілмеу  түбінің  дөңгелену
радиусында  ρ (3.5-суретті, б  қараңыз) түйістіру  жігіндегі  шоғырлану
коэффициенті
s
K
 кең шамаларында - 1,7-дан 20-ға дейін жəне одан да жоғары,
пісірусіздіктің  салыстырмалы  тереңдігі
d
/
h
g
  өсуімен  жəне  радиусының  ρ
кемуімен  ұлғая  өзгереді. Шаршауға  сынаулар  көрсеткендей, салыстырмалы
тереңдігі
d
/
h
g
=3 пісірусіздік, R=0,2 ассимметриялық  цикліндегі 30ХГСА
болатының төзімділік шегінің 4 есеге, 1Х18Н9Т болатының төзімділік шегінің
6 есеге  азаюына  əкеледі. Осыған  ұқсас  нəтижелерге  кесілулер  де  ұшыратады
(3.5-суретті, в).
  Түйістіру жігінің төзімділік шегін артыруға, қалыңдатуды азайтумен жəне
беттік  шыңдаумен – пластикалық деформациямен, механикалық  өңдеумен  қол
жеткізеді (бытырамен  өңдеу, бұдырлау, роликпен  өңдеу  жəне  т.б.). Бұндай
жағдайда, металдың  төзімділік  шегіне  жуық  төзімділік  шегіне  қол  жеткізуге
болады.
  Ірi бөлшектердi пісіру кезінде жiк пен негiзгi металдың тең берiктiгiн кесу
əдiсімен  анықтауға  болады. 3.5-кестеде  түйiстiре  жалғау  шыдамдылығының
симметриялық (σ
-1
) жəне  лүпілдік (σ
0
)  циклдің  жүктеу  шектерiнiң  мəнi
көрсетілген.
6.5 кесте
Қосуларының шыдамдылығының шегi аз қоспалы болаттардан түйiстiру
пісірілген симметриялық жəне лүпілдік циклдерде
Шыдамдық шегі, МПа
Болат
σ
-1
σ
0
20Г
89
-
10Г2С1Д
70
150
09Г2С
78
150
10Г2С1*
68
-
10Г2С1Д*
68
110
10ХСНД*
80
160
15ХСНД**
70
98
15Г2СФД
72
-
* - Жылумен өңделгенi
** - Ыстықтай соғылған
Пісіруден  кейінгі  кернеулерi қалдығы.  Бөлшектердi пісіру  аймағындағы  бiр
қалыпсыз қыздыру  жіктiң  қасындағы  аймақтық металының  жəне  жіктің өзінiң
пластикалық  деформациясына  жəне  фазалық  түрленуге (мысалы, төмен
көмiртектi жəне аз қоспалы болаттарда)келтіреді.
Суығаннан кейiн жік жанындағы аймақта түйiстiре жалғаулардың шаршауға
қарсылығын төмендететiн созушы кернеулер пайда болады.

43
 Көп  қоспаланған  болаттарды  пісіруде  суығаннан  кейiн  жік  жанындағы
аймақта  сығыдаушы  кернеулер  пайда  болады (суу  процессінде  металлдарда
негізгі фазалық түрлену есебінен).
Жауапты  құрылымдар  қалдық  кернеулердi жою  үшiн  пісіруден  кейiн
мiндеттi түрде жұмсартуға (аргон ортада немесе вакуумда) ұшырайды.
Айқаспа  жалғаулар.  Маңдайлық  жіктерде  пісіру  жігінің  оңтайлы  емес
жігімен  шарттастырылған  кернеудiң  шұғыл  шоғырлануы  болуы  мүмкін. 6.6-
суретте  α  бұрышына  тəуелді  маңдайлық  жiктiң 1-1 қимасы  бойынша σ
у
кернеулерінің  таралуы  көрсетiлген. Суретте  көрсетілгендей  α=60° кезінде
σ
max
=1,56 ·σ
н
, α =45° кезінде  σ
max
=3,66·σ
н
, α=30° кезінде σ
max
=9,73·σ
н
.  Сонымен
қатар, бақылаусыз 
жəне
технологиялық  тəртіп  деңгейi төмен
пісірулерде
α
бұрышының
төмендеулері (30
0
-қа дейiн жəне кем )
болуы 
мүмкін, ол 
бөлшектің
шыдамдылық шектерiнiң  төмендеуіне
əкеліп соқтырады.
Жапсырмалы 
пластиналарды
маңдайлық 
жіктермен 
жобалау
конструктордың  қатесi болып  табыла
алады (6.6-сурет), өйткені  алдын-ала
пластина мен жапсырма арасында жік
- сызат  жоспарланады. Яғни, бұл
жалғау  құрылымы  жағынан  шаршау
жəне  морт  қиратуға  бейім  болады.
Көмiртектi болаттардан  жасалатын
жіктердің  төзімділік  шегі  негiзгi
металлдікінен 2...3 есе  жəне  одан  да
көп 
төмен. Сондықтан 
пісіру
қосылыстарының 
шыдамдылығын
жоғарылату үшiн түйiстiре жалғаулары айқаспа жасаған жөн.
Таврша  жалғаулар – маңдайлық  жiктермен  пісіру  жалғаулардың  таралған
түрлерi болып табылады. 6.7-суретте көрсетiлген жалғаулар үш сұлба бойынша
орындалған. Бiрiншi сұлба  бойынша  жалғаулар (6.7-сурет, а) жиектерін
даярламай  орындалған, нəтижесінде  горизонталь  пластиналардың  тiк  элементі
пен маңдайлықтарының аралығында жарық рөліндегі саңылау пайда болады.
Басқа  екi сұлбада  жиектерінің  екi жағы  да  даярланып, толық  пісірумен
орындалған (6.7-сурет, б мен в). Сұлбада механикалық өңдеу галтель бойымен ρ
радиусын жасай орындалған  (6.7-сурет, в).
Тензометриялық 
өлшем-дер 
көрсеткендей, жиектері 
даярланбаған
жалғауларда  саңылаудың  болуынан  саңы-лау  жиегінде  шұғыл  кернеу
шоғырлануы (К
σ
=3,38) пайда  болады, ол  көлбей  жалғаулар  мен  толық
пісірулерде  болмайды. Механикалық  өңдеудiң  көмегiмен  екi жақты  көлбей
толықпісіру, галтель  бойымен ρ  радиусын  жасай  жалғауларда  таврша
жалғаудың төзімділік шегі негізгі металдікінен кем болмайды.
6.6-сурет. α бұрышының əртүрлі
шамасында маңдайлық жіктің 1-1 қимасы
бойынша σ
у
кернеулерінің таралуы
(Г.А.Николаевтың мəліметтері бойынша)

44
Қапталдық  жiктермен  жалғаулар  жiк  бойымен  күшсалмақтың  бiр
қалыптытаралуымен  сипатталады, сондықтан  олардың  кернеу  шоғырланулары
маңдайлық  жiктерге  қарағанда  үлкен  болады. Айқаспа  жалғаудың  ұзындығы
бойына  кернеулердi таралуы 6.8-суретте  көрсетілген. Суреттен  көртіндей, жiк
бойына  кернеулердiң  максималь  таралуы  негiзгi парақ  пен  жапсырманың
көлденең қимасы аудандарының (F
1
  жəне F
2
 ) қатынасына тəуелдi болады.
Қапталдық  жiктермен  жалғаулардың  кернеулері  шоғырлануының  тиiмдi
коэффициенттері К
σ
=2...3,5 аралығында  өзгередi, яғни  бұл  жалғаудың
төзімділік  шектерi негiзгi металдың  төзімділік  шектерiнен 2...3,5 есе  төмен
болады.
6.3 Пісіру құрылымдарды шаршауға есептеу
Шаршаулық 
зақымданулар 
жинақталуының 
түзетілген 
сызықтық
болжамына   сəйкес, бөлшектің  ресурсы  брактау  белгілері  пайда  болғанша
(iстен  шығуы  ықтималдылығы  Р  берілгенде) күшсалмақтар  блогінің  бірдей
санымен z анықталады.
6.7-сурет. Таврша жалғау
жіктерінде кернеулер таралуы
6.8-сурет. Айқаспа жалғау бойына күшсалмақтың
таралуы

45
å
=
-
×
×
×
=
max
1
)
(
1
)
(
n
n
m
n
a
m
Д
p
n
N
N
a
z
s
s
s
,                                            (6.18)
мұнда z – істен  шығу  ықтималдылығы 50 % кезінде  бұрғыланған  ұңғыма
санымен  өрнектелген  бөлшектің (пiсiру  жiгiнің) ресурсы; а
р
  -    шаршау
зақымдануларының  есептiк  коэффициенті; σ
-1д
 – табиғи  түрдегі  бөлшектiң
төзімділік  шегi; Ν
σ
 – жүктемелердің  циклдік  саны, шаршау  қисығы
диаграммасындағы төзімділік шегiне сəйкес келеді. Ν
σ
=2·10 циклін қабылдайды
(11.7-кестені  қара); σ
a(п)
– n-ші  деңгейіндегі  жүктеудің  амплитудалық
кернеулері;
n
max
 - жүктемелердiң 
деңгейлерiнiң 
саны (кернеулер
амплитудалары); Ν(n) – əрбiр n-ші  деңгейдің кернеу циклдері саны.
   Шаршау зақымдануының есептік коэффициентi:
егерде
1
,
0
max
<
å
i
i
N
N
 болса, онда а
р
 = 0,1 қабылдайды
мұнда Ν
і
Ν
іmax
  – σ
і
  деңгейдiң  кернеу  циклдерінің  саны  жəне σ
і
  деңгей
кернеуінің 
циклдік 
əрекеті 
кезіндегі 
циклдердің 
шектік 
саны
(
s
s
s
N
N
m
i
m
i
×
=
×
-1
max
); σ
аmax
 – жүктемелеу процесі кезіндегі максималь амплитуда.
(3.67) өрнегі
1
5
,
0
-
×
<
s
s
ai
  кернеулер  амплитудаларының  циклдер  санын
шығарып  тастауға  мүмкiндiк  бередi, өйткені  бұндай  аз  кернеулер
қарастырылып  отырған  бөлшекте  шаршау  факторларының  шоғырлануына
мүмкіндік бермейді деп жорамалдайды.
ξ  коэффициентi анықталады
мұнда Ν
δ
 – жүктеудiң барлық деңгейлерiндегі кернеулер амплитудаларының
циклдерінің жиынтығыn
max
 – жүктеу  деңгейлерiнiң саны.
Егер  бөлшекке  əсер  ететін  барлық  кернеулер (σ

<0,5·σ
-1
) есепке  алынса,
онда қор коэффициентiн есептеужеңілдейді:
                                                        а
р
 = ξ.                                                   (6.21)
Пісіру  жігінің  шаршау  сенімділігін  баға  есептеуді, төмендегі  формула
арқылы  анықталатын, қалыпты  таралу  квантилін z
p
  біле, iстен  шығу
ықтималдығы Р бойынша бойынша орындауға болады.
(6.20)
 (6.21)
(6.22)
  (6.19)

46
мұнда, v
σR
– төзімділік шегiнің вариация коэффициентi.
v
ε
- есептік  кернеулер  амплитудалары  вариациясының  коэффициентi; n
р
  -
салыстырмалы жүктемелеу коэффициенті;
Алыпты  таралу  квантилінің
z
p
  мəнін  өрнекке  қйып, iстен  шығу
ықтималдығына тəуелді (10.70) формуладан табамыз: байланысты
мұнда,
R
s
 - төзімділік  шегiнiң  мəнi
Д
R
1
-
=
s
s
S
σR
  - σ
R
  орташа  квадраттық
ауытқуы, iстен  шығу  ықтималдығынан  төзімділік  шегiнiң  мəнiн  іздейміз  де,
бұдан  əрi R
R
  (10.66) өрнегіне  қойып, iстен  шығу  ықтималдығына  тəуелді
есептелетiн жалғаудың ресурсын аламыз.
      Нег.: 1, 2.
      Қос.: 22.
      Бақылау сұрақтары:
1. Түйістіре жалғаулар.
2. Айқас жалғау.
3. Бұрыштық жалғаулар.
4. Қапталдық жiктермен жалғаулар.
     5.  Пісіру құрылымдарды шаршауға есептеу.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал