Қазақстан республикасы бiлiм және ғылым министрлiгi



жүктеу 1.1 Mb.

бет9/12
Дата08.01.2017
өлшемі1.1 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12

        Қайнарбаева 

Д.Ж.   Денім 

сау 


болсын 

десең... 

(6 

сынып)                            



/Д.  Ж.  Қайнарбаева  //Мұғалім.  KZ.Адам  және  қоғам=Человек  и  общество.  - 

2013. - № 5. - 26-26 б. 



        Қожабек  Г.   Дені  сау  ұрпақ  -  жарқын  болашақ!:[тәрбие  сағаты]                   

/ Г. Қожабек  // Қазақ әдебиеті және мемлекеттік тіл. - 2013. - № 3. - 9-10 б. 



       Қожахметова  К.Ж.   Ұлы  ойшылдардың  мұраларындағы  рухани  - 

адамгершілік құндылықтар - салауаттылық тәрбиенің негізі:[мақалада ұлттық 

құндылықтар  негізінде  салауатты  өмір  салтын  қалыптастыру  мүмкіндіктері 

қарастырылды] / К. Ж. Қожахметова, А. Қ. Қаплиева //Білім әлемінде=В мире 

образования. - 2013. - № 1. - 6-10 б. 


56 

 

  Қуандықова Қ.Б.   Оқушылардың салауатты өмір-салтын қалыптастырудағы 

жаңа инновациялық технологиялардың тиімділігі / Қ. Б. Қуандықова //Шағын 

мектеп= Малокомплектная школа. - 2014. - № 2. - 27-30 б. 



       Нұрахметов Н.   12 жылдық мектептің ұлттық деңгелі мақсаттары мен 

міндеттері  /  Н.  Нұрахметов  //Химия  Қазақстан  мектебінде=Химия  в 

казахстанской школе. - 2013. - № 2. - 4-5 б. 

        Нұрлыбаева  З.  Туберкулезден  сақтан:  [тақырыбы:  «Туберкулездің 

алдын  алу»  атты  сыныптан  тыс  сабақ  жоспары]  /З.Нұрлыбаева  //Оқыту- 

тәрбиелеу технологиясы. - 2012. - №2. - 58-60 б. 

       Нұрпейісова  С.   Салауатты  өмір  салты  (10  сыныпқа  арналған  «Өзін-өзі 

тану» сабағының жоспары) / С. Нұрпейісова //Самопознание. - 2014. - № 7. - 

32-34 б. 

       Оспанбекова  Ш.   Бірінші  байлық  -  денсаулық:  [оқушыларды  салауатты 

өмір 


салтын 

қалыптастырудың 

қажеттілігін 

түсіндіру 

жайлы]                        

/Ш. Оспанбекова // Валеология. Денсаулық  және өмірлік  дағдылар.  - 2013. - 

№ 2. - 8-9 б. 

        Пірназар  С.   Адамның  саулығы  -  қоғамның  байлығы:  [Н.Назарбаевтың 

«Қазақстанның  жаңғыртылуы:  жалпыға  Ортақ  Еңбек  Қоғамына  қарай  20 

қадам» атты мақаласына орай денсаулық сақтау саласы туралы] / С. Пірназар 

// Егемен Қазақстан. - 2012. - 25 шілде. 

        Советканова  Д.М.   Салауаты  өмір  салтының  бастауы  -  мектеп                

/ Д. М. Советканова, А. Е. Садыкова// Ұлттық тәрбие. - 2013. - № 6. - 61-64 б. 

        Тлешова  М.   Денсаулық  -  зор  байлық  /  М.  Тлешова  //Мектептегі  дене 

шынықтыру. - 2014. - № 1. - 23-24 б. 



        Турсунова  Л.В.  Зиянды  әдеттерден  бойды  аулақ  ұстап,  салауатты  өмір 

сүру  –  басты  мақсат  /Л.В.Турсунова  //Валеология.  Денсаулық  және  өмірлік  

дағдылар. – 2013. - № 3. – 19-21 б. 

      Тілеубай  Б.   Темекі  тартпаған,  денсаулықты  сақтаған  /  Б.  Тілеубай                  

// Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар. - 2013. - № 11. - 2-3 б. 



       Ұшманбетова  Н.Ы .  Салауатты  өмір  салты  /  Н.  Ы.  Ұшманбетова 

// Қазіргі мектеп. - 2013. - № 2. - 58 б. 



       Худайбергенов  Д.С.   Дене  тәрбиесі  арқылы  салауатты  өмір  салтын 

қалыптастыру  /  Д.  С.  Худайбергенов  //Орта  мектеп  жаршысы=Вестник 

средней школы. - 2014. - № 1. - 48-49 б. 

      Шаншарова 

С.Ә.   Салауатты 

отбасылар 

эстафеталық 

сайысы                 

/С. Ә. Шаншарова //Валеология. Денсаулық және өмірлік дағдылар. - 2013. - 

№ 4. - 26-б. 



 

12 сәуір - Дүниежүзілік 

космонавтика күні 

         1961  жылдың  12  сәуірінде  таңғы  сағат  9-дан  7  минут  өткенде  Кеңес 

Одағы қазақ жеріндегі Байқоңыр ғарыш айлағынан әуе кеңістігіне  «Восток» 

кемесін  аттандырды.  Ол  кемеде  әлем тарихындағы  орбитаны бойлай  ұшқан 

тұңғыш  ғарышкер,  аға  лейтенант  Юрий  Алексеевич  Гагарин    болған  еді. 

Жерден  мыңдаған  шақырым  алыс  ұшқан  оның  сапары  дәл  сол  кезең  үшін 



57 

 

рекордтық көрсеткіш болды. Сапар 1 сағат 48 минутқа (108 минут) созылды. 



«Восток» кемесі 302 км биіктікте Жерді бір айналып шықты да, сағат 10-нан 

55  минут  өткенде,  Саратов  облысындағы  Смеловка  ауылына  жақын  маңға 

қонды.  Осы  аңызға  айналған  сапары  үшін  ғарышкер  Кеңес  Одағы  Батыры 

атағын  алды.  Оның  ерлігі  бүкіл  адамзат  баласының  сан  мыңдаған  жылдар 

бойғы арман-тілегін жүзеге асырды. Осы оқиғадан кейін ғылыми-техникалық 

революцияға  ерекше  серпін  беріліп,  спутниктік  телевидение,  интернет,  ауа-

райын  бақылау,  бағдарлау  секілді  заманауи  өмірдің  игіліктеріне  жол 

ашылды. 


          Осы  сағаттан  бастап,  12  сәуір  Кеңес  Одағының  Жоғарғы  Кеңес 

Төралқасының  қаулысымен  мемлекеттік  мереке  -  ғарышкерлер  күні  болып 

белгіленді. 

      


1968  жылы  қарашада  өткен  Жалпы  Халықаралық  авиация 

федерациясының  61-конференциясының  қаулысына  сәйкес,  дәл  осы  күнді 

Халықаралық  авиация  және  ғарышкерлер  күні  ретінде  атап  өту  туралы 

шешім шығарылды. 

      

Бұл  мерекеде  мектептерде  оқушылардың  ғарыш,  ғарыш  айлағы  және 



алғашқы  Қазақстандық  ғарышкерлер  Тоқтар  Әубәкіров  пен  Талғат 

Мұсабаевтың  ғарыш  саласындағы  еңбектері  туралы  түсініктерін  кеңейту 

мақсатында  «Қазақстан  және  ғарыш»  тәрбие  сағатын  өткізуге  болады. 

Сабақта  интерактивті тақтаны қолдану арқылы Тоқтар Әубәкіров пен Талғат 

Мұсабаевтың  өскен  ортасы,  өмір  жолдары,  ғарыш  саласындағы  жеткен 

жетістіктері туралы мәліметтерді слайдттармен көрсетуге болады.  Сонымен 

қатар    «Байқоныр  -  Ғарыш  айлағы»  атты    деректі  фильмді  көрсету, 

оқушылардың  ғарыш  туралы  білімдерін  дамытып,  аспан  әлемі  туралы 

қызықты  мәліметтерге  сусындатады.  Батырлық,  ерлік,  туған  жер  туралы 

мақал-мәтелдер  айтылады.  «Кім  болсам  екен?»  атты  сахналық  көрініс 

оқушыларды  ғарышкер  болуға  баулиды. 

ӘДЕБИЕТТЕР: 

        

Абдрахманова  Л.К.   Ғарышқа  ұшу.  Ғарышты  игеру:[Дүниетаным 

пәнінде  ізденіс  сабағын  өткізгені  және  сол  сабақтың  үлгісі]  /  Л.  К. 

Абдрахманова // Бастауыш мектеп. - 2012. - № 10. -24-25 б. 

         Бозгозина 

Қ.  Ғарышкерлер  күні:  [балалардың  ғарыш  әлемі, 

ғарышкерлер  туралы,  оның  ішінде  қазақ  ғарышкерлері  жөнінде  білімдерін 

кеңейту/Қ.Бозгозина //Мектептегі мерекелер. – 2013. - № 4. – 25-26 б. 

        Қирабаева  Ш.   «Ғылым  әлемін»  ашамыз:[Байқоңыр  қаласында  өтетін 

дәстүрлі  «Ғылым  әлемін  ашамыз»  (ғарыштық  зерттеулер  бойынша) 

Халықаралық 

ғылыми 


жарыстары 

туралы] 


Ш. 


Қирабаева 

// Қазақстан мұғалімі. - 2012. - №10-11. - 14-сәуір. 

        Лебаева  Б.  Ғарышкерлер  күніне  арналған  кеш  /Б.Лебаева  //Математика 

және физика. – 2014. - № 1. – 57-59 б. 



       Омарова Н.   Қазақстан және ғарыш /Н. Омарова //Бала тәрбиесі. - 2011. - 

№ 4. - 18-21 б. 



        Сахитова  К.  Ғарышқа  түрен  салған  қыран  –  қазақ!:  [тәрбие  сағаты 

ғарышкерлер  мейрамына  арналған  және  қазақтың  тұңғыш  ғарышкерлері 



58 

 

Т.Әубәкіров    пен    Т.Мұсабаев  жайлы]/К.Сахитова  //  Мектептегі  сыныптан 



тыс  жұмыстар. – 2013. - № 3. – 34-39 б. 

        Сембай  М.   Қазақтың  Гагарині.  Түркі  дүниесінің  тұңғыш  ғарышкері: 

[ғарышкер Тоқтар Әубәкіров туралы] /М. Сембай // Қазақ әдебиеті. - 2011. -    

8 сәуір. 

       Тоқсанбай Қ.   Көк жүзінен бір жұлдыз көрінді анық: [ұшқыш -ғарышкер 

Талғат  Мұсабаев  туралы]  /Қ.  Тоқсанбай  //Егемен  Қазақстан.  -  2011.  -  14 

қаңтар. 

       Төрежан  Қ.   Тоқтар  ғарышқа  ұшқан  күн:  [2  қазан  -  түркі  әлемінің 

тұңғыш  ғарышкері  Тоқтар  Әубәкіров  ғарыш  көгіне  самғаған  күн]                     

/ Қ. Төрежан  // Айқын. - 2012. - №184. - 2 қазан. 

 

 

Сәуiр 

14 жұлдыз 

 

 



Әдебиет  сыншысы,  ғалым,  жазушы,  педагог,  филология 

ғылымдарының 

докторы, 

профессор 



Белгiбай 

Шалабаевтың туғанына   105 жыл 

14.04.1911-1990



 

        Шалабаев  Белгiбай  1911  жылы    14  сәуірде    қазiргi  Павлодар  облысы, 



Баянауыл  ауданының  5-шi  ауылында  дүниеге  келген.  Ұлы  Отан  соғысына 

қатысты. 

Қазақтың 

Абай 


атындағы 

мемлекеттiк 

педагогикалық 

институтының  қазақ  тiлi  мен  әдебиетi    факультетiн  1933  жылы,  Ленинград 

университетiнң аспирантурасын 1937 жылы бiтiрдi. 

       1933-1934  жж.  «Пионер»  (қазiргi  «Ұлан»  газетiнде  редактор,  1937-1942 

жж.,  1944-1949  жж.  Қазақтың  Абай  атындағы  педагогикалық  институтында 

декан,  кафедра  меңгерушiсi,  Қазақ  КСР  Ғылым  Академиясының  Тiл  және 

әдебиет  институтында  аға  ғылыми  қызметкер,  1949-1987  жж.  Қазақ 

мемлекеттiк  университетiнiң  кафедра  меңгерушiсi,  доцент,  профессор,  1987 

жылдан профессор-консультант болды. 

      1944 жылы кандидаттық диссертация, 1970 жылы докторлық диссертация 

қорғады.  Ғылыми  зерттеу  еңбектерi  негiзiнен  әдебиет  тарихы  мәселелерiне  

арналған. 

      Б.Шалабаев  халық ағарту саласындағы еңбектерi үшiн «Қазақ КСР-ының 

еңбек  сiңiрген  мұғалiмi»  (1962),  «Қазақ  КСР-ының  еңбек  сiңiрген  ғылым 

қайраткерi»  (1985)  және  1-дәрежелi  «Отан  соғысы»,  «Қызыл  жұлдыз» 

ордендерiмен және көптеген медальдармен марапатталды. 



ӘДЕБИЕТТЕР: 

     Шалабаев  Б.    Көркем  әдебиет  және  оны  мектепте  оқыту  /Б.Шалабаев.  - 

Алматы: Мектеп, 1982. – 87 б. 

     Шалабаев  Б.    Қазақ  романының  тууы  мен  қалыптасу  тарихы                       

/ Б.Шалабаев. - Алматы: Мектеп, 1983. – 192 б. 

     Шалабаев  Б.    Өмiрде  не  болмайды  /Б.Шалабаев.  –  Алматы: 

Қазмемкөркемәдеб-бас, 1961. – 192 б. 

      Шалабаев Б.  Орыс  әдебиетiнiң  алыбы  Пушкин -  ұлы Абайдың Ұстазы 

/  Б.Шалабаев    //Қазақ  ССР  Ғылым  Академиясының  хабарлары.  Әдебиет 

сериясы, 1950. – № 81. – Бесiншi кiтап. 


59 

 

      Шалабаев  Б.    Қазақтың  алғашқы  романы  /Б.Шалабаев  //Қазақтың 



С.М.Киров атындағы мемлекеттiк университетiнiң ғылыми еңбектерi. Т.XII. 

5 шығуы. – Алматы: Қазмембас, 1950. – 120-130 б. 

      Шалабаев  Б.  Сәбит  Мұқановтың  поэзиясы  /  Б.Шалабаев  //Қазақ  ССР 

Ғылым академиясының хабаршысы. –1961. – № 2. – 152-163 б. 

      Шалабаев  Б.    Қазақ  эпопеясы  әдебиеттiк  сында  /Б.Шалабаев 

//Социалистiк реализм туы астында. – Алматы, 1960. – 122- 138 б. 

      Шалабаев  Б..  Қазақ  романының  тууы  мен  қалыптасуы  (Абай  қарасөзi)       

/ Б.Шалабаев. – Алматы, 1983. 

      Шалабаев  Б.    С.Көбеевтiң  «Қалың  мал»  романының  тiлiн  талдау                

/Б.Шалабаев //Қазақ тiлiнiң совет дәуiрiнде дамуы: жоғары оқу орындарының 

профессорлары мен оқытушыларының, аспиранттарының ғылыми мақалалар 

жинағы  /  Қазақтың  Еңбек  Қызыл  Ту  ордендi  Абай  атындағы  педагогика 

институты. – Алматы, 1989. – 110-120 б. 

      Шалабаев  Б.    Текст  лингвистикасы  туралы:  (Тiл    ғылымын  зерттеу)           

/ Б.Шалабаев // Қазақ тiлi мен әдебиетi. – 1993. – №1. – 60-63 б. 

      Шалабаев  Б.    Әдеби  тiл  және  көркемсөз  табиғаты  /  Б.Шалабаев  //Қазақ 

ССР Ғылым Академиясының хабарлары. Филология сериясы. – 1988. – № 3. 

– 37-43 б. 



Ол туралы: 

       Шалабаев  Белгібай  //Қазақ  ССР.  Қысқаша  энциклопедия.  –  Т.  3.  – 

Алматы, 1988. – 572 б. 

      Шалабаев Белгібай  //Қазақ совет энциклопедиясы. – Т. 12. – 170-б. 

      Шалабаев Белгiбай //Қазақстан жазушылары

 ХХ ғасыр. Анықтамалық. - 



Алматы

 Ана тiлi, 2004. – 332 б. 



     Шалабаев  Белгібай    //Қазақ  әдебиеті:  Энциклопедия.  –  Алматы,  1999.  – 

679 б. 


 

 

Сәуiр 

20 жұлдыз 

 

Педагог, орыс-қазақ мектептерiн  ұйымдастырушылардың 



бiрi, Ы.Алтынсариннiң шәкiртi  Әбуғали  Балғымбаевтың 

туғанына 150 жыл 

20.04.1866 - 28.01.1942



       Балғымбаев  Әбуғали 1866 жылы Торғай облысында туған. Торғайдағы 



Ы.Алтынсарин  ашқан  екi  кластық  мектептi,  Орск  қаласындағы  мұғалiмдер 

мектебiн бiтiрген. 

      Қостанайдағы  екi  кластық  училищеде  мұғалiм,  Ақтөбе  уезi,  Қарабұтақта 

екi  кластық  училищелердiң  меңгерушiсi,  Орынборда  шыққан  «Торғай 

облыстық  ведомостары»  газетiнiң  редакторы,  Орынбор  округiндегi  қазақ 

училищелерiнiң  бастығы,  1907-1917  жылдары  Торғай  облыстық  халық 

училищелерiнiң инспекторы болды. 

      1917  жылдан  кейiн    Торғай  ревкомының  мүшесi,  тұңғыш  уездiк  оқу-

ағарту  бөлiмiнiң  меңгерушiсi  қызметiн  атқарды.  1936  жылдан  Қазақстан 

Орталық музейiнде библиограф болды. 

      Ә.Балғымбаев 

оқу 


орындарын 

ұйымдастыру 

саласында 

Ы.Алтынсариннен  кейiнгi  екiншi  қазақ  инспекторы.  Өзi  еңбек  еткен 



60 

 

жылдары  Торғай  жерiнде  22  орыс-қазақ  училищесiн  ашуға  ұйытқы  болды. 



Ауылдарда  мектептер  ашу,  сауатсыздықты  жою  мәселелерiмен  айналысты. 

Мектептердегi 

пәндерге, 

сабақтың 

көрнекiлiгiне, 

оқуды 


өмiрмен 

байланыстыруға,  дене,  еңбек  тәрбиесiне  ерекше  мән  бердi.  Өзiнiң 

еңбектерiнде  адамның  өмiр  бойы  оқып-үйренуi,  жетiле  беруi,  өнер-бiлiмдi 

меңгеруi  керектiгiн  жазып,  сол  кездегi  оқу-ағарту  саласындағы  озық 

тәжiрибелердi насихаттады. 

ӘДЕБИЕТТЕР



 



     Балғымбаев Ә. Бесiктен бейiтке дейiн  /Ә.Балғымбаев, 1904. 

     Балғымбаев Ә. Торғай уезiнiң ауыл мектептерiндегi оқу iсiн қамқорлыққа 

алып, оның жұмысын жақсарту шаралары /Ә.Балғымбаев, 1911. 

Ол туралы



 

     Балғымбаев Әбдiғали 



Әбуғали

 //Қазақстан: Ұлттық энциклопедия. – Т.2. 



- Алматы

 «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, 1999.-108-109 б. 



     Балғымбаев  Әбуғали   

1866-1942



  //Қазақ  ССР.  Қысқаша  энциклопедия. 

Т.3. – Алматы, 1988. – 122 б. 

      Ламашев  Ә.    Ы.Алтынсарин  және  оның  орыс  достары  мен  iзбасарлары 

/Ә.Ламашев. – Алматы, 1988. 

 

 

Сәуір 

 29 жұлдыз 

 

 



Физика-математика  ғылымдарының  докторы,  профессор, 

әл-Фараби  атындағы  Қазақ  Ұлттық  Университетінің 

ректоры 

(2001-2008

), 

Төлеген 

Әбдісағиұлы 

Қожамқұловтың туғанына  70 жыл (29.4.1946)   

    Қожамқұлов  Төлеген  Әбдісағиұлы    1946  жылы  29  сәуірде  Алматы 

облысы Жамбыл ауданы, Жамбыл ауылында туған.  

    1967  жылы  Қазақтың  мемлекеттік  университетін  (қазіргі  әл-Фараби 

атындағы  Қазақтың  Ұлттық  университеті),  1970  жылы  Ленинградтағы  

(Санкт-Петербург)  А.Ф.Иоффе атындағы физика-техникалық институтының 

аспирантурасын бітірген.  

     1970-1998  жылдары  ҚазМУ-де  (қазіргі  әл-Фараби  атындағы  Қазақтың 

Ұлттық  университеті)  ассистент,  аға  оқытушы,  доцент,  1989  жылдан 

профессор, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1986 жылы докторлық 

диссертация қорғады. 1998 жылы І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік 

университетінің ректоры. 

    2001  жылдан  2008  жылға  дейін  әл-Фараби  атындағы  Қазақ  Ұлттық 

университетінің   ректоры болды. 

     Т.Қожамқұлов  Қазақстанның  еңбек  сіңірген  ғылым  және  техника  

қайраткері.  100-ден  аса  ғылыми  еңбегі,  соның  ішінде  3  монографиясы 

жарияланған.  

     Негізгі  ғылыми  еңбектері  атом  ядросы  мен  элементар  бөлшектер 

теориясына, кванттық хрододинамикаға арналған. 

     Т.Қожамқұлов    жарық  физикасы  саласында  «Торланған  калибрлік  өрісті 

стохастикалық кванттау» атты жаңа ғылыми бағытты қалыптастырды. 


61 

 

ӘДЕБИЕТТЕР: 



         Қожамқұлов  Т.Ә.  Батырлықтың  негізі  даналықта:  Тарихта  Қаракерей 

Қабанбай,  Қанжығалы  Бөгенбай  батырлармен  қатар  аталатын  Шапырашты 

Наурызбай  батырдың  300  жылдық  мерейтойы  қарсаңында  өткізілген 

ғылыми-теориялық 

конференция 

материалдары 

/Т.Ә.Қожамқұлов 

//Шапырашты Наурызбай. – Алматы, 2003. – 5-9 б. 

       Қожамқұлов  Т.Ә.  Тамыры  терең  бәйтерек:  [ҚазҰУ-нің  70  жылдығына 

арналған] /Т.Ә.Қожамқұлов //Қарашаңырақ. –Алматы:Атамұра,2003. – 5-13 б. 

     Қожамқұлов  Т.Ә.  Елбасы  кітабында  ертеңге  деген  бағдар  бар: 

[Н.Ә.Назарбаевтың  «Сындарлы  он  жыл»  кітабы  жайлы]  /Т.Ә.Қожамқұлов 

//ҚазҰУ хабаршысы. Ақпарат сер. – 2003. - № 1 (10)7 – 8-9 б. 

       Қожамқұлов Т.А.  Кванттық механика / Т.Ә.Қожамқұлов, М.А.Жүсіпов, 

О.И.Имамбеков. – Алматы: Қазақ университеті, 2006. – 358 б. 

     Қожамқұлов  Т.Ә.  Кванттық  механика  есептерінің  жинағы:  оқу  құралы 

/Т.Ә.Қожамқұлов, О.И.Имамбеков.–Алматы:Қазақ университеті, 2006.–156 б. 

     Қожамқұлов  Т.Ә.    «Кванттық  механика»  пәнінің  оқу-әдістемелік  кешені     

/Т.Ә.Қожамқұлов, О.И.Имамбеков.– Алматы: Қазақ университеті,2007.– 38 б. 

     Қожамқұлов  Т.Ә.  Қазақтың  рухы  Бетховеннің  әуенінен  емес,  бесік 

жырынан  басталады  /Т.Ә.Қожамқұлов  //Ғылым  көкжиегінде:  ғылыми-

көпшілік жинақ. – Алматы, 2006. – 5-20 б. 

      Қожамқұлов Т.Ә. Элитаға барар жол = Путь в элиту /Т.Ә.Қожамқұлов. – 

Алматы: Нұрлы әлем, 2006. – 208 б. 

      Қожамқұлов  Т.Ә.  Тамырынан  нәр  алған  ел  алысқа  ұзайды:  [  әл-Фараби 

атындағы  ҚазҰУ-дің  ректоры  Т.Ә.Қожамқұловпен  сұхбат]  /әңгімелескен 

М.Төлепберген / Т.Ә.Қожамқұлов // Егемен Қазақстан. – 2006. – 28 сәуір. 

     Қожамқұлов Т.Ә. Тәуелсіздікті тұғырландырудың қамы  Саннан – Сапаға                       

/ Т.Ә.Қожамқұлов //Ана тілі. – 2008. – 14-20 ақпан. 



      Қожамқұлов  Т.   «Адамды  адам  ететін  оның  рухани  байлығы»: 

[академик,  физика-математика  ғылымдарының  докторы,  профессор 

Т.Қожамқұлов  қазіргі  жоғары  оқу  орнынан  кейінгі  оқу  мәселесі  және 

ғылымның жағдайы туралы] / Т. Қожамқұлов // Заң газеті. - 2012. - 19 қаңтар. 



      «Адамды  адам  ететін  оның  рухани  байлығы»:  [академик,  физика-

математика  ғылымдарының  докторы,  профессор,  Қазақстанның  еңбек 

сіңірген  ғылым  және  техника  қайраткері  Төлеген  Қожамқұловпен  сұхбат] 

/сұхбаттасқан С. Орынбасарұлы // Заң газеті . - 2011. - №8. 19 қаңтар. 



Ол туралы: 

      Қожамқұлов  Төлеген  Әбдісағиұлы  //Қазақстан:  Ұлттық  энциклопедия. 

Т.6. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, 2004. – 14 б. 

     Қожамқұлов    Төлеген  Әбдісағиұлы    //Жетісу:  Энциклопедия.  –  Алматы: 

Арыс, 2004. – 411-412 б. 



     Қожамқұлов  Төлеген  Әбдісағиұлы  //Қазақстан  ғылымы:  Энциклопедия. 

Т.2. – Алматы, 2010. – 89-90б, 

     Физик-теоретик  Т.Ә.Қожамқұлов=Физик-теоретик  Т.А.Кожамкулов

– Алматы: Кітап, 2006. – 330 б. 

      


62 

 

Сәуiр 



29 жұлдыз 

Ғалым,  сазгер,  фольклоршы,  музыкатанушы,    педагог, 

қоғам  қайраткерi,  өнертану  ғылымдарының  докторы, 

профессор,  академик  Ахмет  Қуанұлы  Жұбановтың 

туғанына 110 жыл 

29.04.1906-30.05.1968



          Жұбанов  Ахмет  Қуанұлы  1906  жылы  29  сәуірде  Ақтөбе  облысы, 



Темiр  ауданында    дүниеге  келген.  1916  жылы  үш  жылдық  Уркачев  орыс-

қырғыз  училищесiн    бiтiредi.  1920  жылдан  бастап  оның  еңбек  жолы 

басталады.  Алғашқыда  ауылдық  кеңестiң  хатшысы  қызметiн  атқарады. 

«Шамшырақ»  қызыл  отау  үйiнде  меңгерушi  болады.  Осыдан  кейiн  халық 

мұғалiмi  курсында  оқып,  Темiрде,  кейiн  Ақтөбеде  ұстаздық  етедi. 

Жастайынан  музыка  өнерiне  бейiм  ол  көп  ұзамай  Санкт-Петербургтегi 

М.И.Глинка  атындағы  музыка  техникумына  оқуға  түсiп,  соңынан 

Н.А.Римский-Корсаков  атындағы    консерваторияға  түседi.  1932  ж. 

консерваторияны бiтiрісiмен, өнер  зерттеу академиясының музыка бөлiмiнiң 

аспирантурасына түседi. 

    А.Жұбанов  1933  жылы    Санкт-Петербургтен  Алматыға  шақырылып 

алынды. Ол 1933-1942 жж.  Алматыдағы музыкалық-драмалық техникумның 

оқу бөлiмiнiң меңгерушiсi және  қазақтың Жамбыл  атындағы  мемлекеттiк 

филармониясының  директоры  және  көркемдiк  жағын  ұйымдастырушысы 

болды.  1934  ж.  Қазақ  мемлекеттiк  Құрманғазы  атындағы  академиялық  ұлт-

аспаптар  оркестрiнiң  ұйымдастырушысы,  алғашқы  дирижеры,  көркемдiк 

жетекшiсi болды. 

      А.Жұбанов  1944  жылдан  өмiрiнiң  соңғы  күнiне    дейiн  Алматыдағы 

Құрманғазы атындағы Мемлекеттiк консерваторияның ректоры болды. 

     1942  ж.  жарық  көрген  «Қазақтың  халық  композиторларының  өмiрi  мен 

творчествосы»  аталатын  еңбегiнде  Жұбанов  қазақ  халқының  бiр  ғасырлық 

музыкалық  мәдениетiнiң  тарихын  жүйелеп  шықты.  Осы  кiтабы  үшiн    1945 

жылы  А.Жұбановқа  өнертану  ғылымының  докторы  атағы  диссертация 

қорғамай-ақ  берiлдi.  1946  жылдан  академик.    Ол  Қазақстанда  музыкалық 

мамандар даярлауда ұзақ жылдар бойы үздiксiз еңбек еттi. 

      А.Жұбанов қазақ халқының қазiргi заманғы кәсiби музыкасының негiзiн 

қалаған  аға  буын  сазгерлердiң  бiрi.  Ол  ұлттық  өнер  мамандарын  тәрбиелеу 

iсiне  де  үлкен  үлес  қосты.  Қазақстандағы  музыкалық  педагогиканың 

iргетасын  қалаған ғұлама ғалым. 

     А.Жұбанов 

«Музыка 

әлiппесiн» 

шығарды. 

 

«Қазақ 



халық 

композиторлары»,    «Ғасырлар  пернесi»,    «Замана  бұлбұлдары»  атты 

монографиялық  еңбектердiң  авторы.    Өзi  қайтыс  болғаннан  кейiн  жарық 

көрген  «Ән-күй  сапары»,  «Өскен  өнер»  кiтаптары  -  қазақ    музыкасының  әр 

түрлi кезеңдерiн қамтитын iргелi зерттеулер. 

     Ахмет  Қуанұлы  Жұбанов  Қазақстан  Мемлекеттiк  сыйлығының  лауреаты, 

Ленин  орденiмен,  т.б.  ордендермен,  медальдермен  марапатталған.  Алматы 

қаласындағы  көшелердiң  бiрiне,  Республикалық  музыкалық  мектеп-

интернатқа Жұбанов есiмi берiлген. Алматыда ол тұрған үйдiң қабырғасына 

ескерткiш тақта орнатылған. 




1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал