Ауданныњ ќоѓамдыќ саяси



жүктеу 465.56 Kb.

бет2/5
Дата07.05.2017
өлшемі465.56 Kb.
1   2   3   4   5

Гүлнар  СЕРІКБАЕВА,

К. Ушинский атындағы орта мектебінің директоры. 

1 қаңтар 2015 жыл

3

Igiman01@mail.ru

Мемлекеттік  қызметті  көрсету 

мерзімдері:    құжаттар  топтама-

сын  тапсырған  кезден  бастап: 

орталыққа  –  Жеке  тұлғалар  ту-

ралы 

мемлекеттік 



деректер 

қорының 


Орталық 

серверінде 

ҚР  бойынша  акт  жазбаларының 

электрондық  нұсқалары  болған 

кезде  –  күнтізбелік  15  (он  бес)  күн 

(қабылдау  күні  мемлекеттік  қызмет 

көрсету  мерзіміне  кірмейді),  басқа 

мемлекеттік  органдарға  сұрау  салу 

қажет  болған  кезде  қарау  мерзімі 

көрсетілетін қызметті алушыны 2 (екі) 

жұмыс күні ішінде хабардар ете оты-

рып,  күнтізбелік  15  (он  бес)  күннен 

аспайтын уақытқа ұзартылады; пор-

талда  –  өтінішті  алғандығын  растау 

бөлігінде  бір  жұмыс  күні  ішінде  ха-

барлама алу.

Мемлекеттік  қызмет  ақылы/

ақысыз 


түрде 

көрсетіледі. 

Мемлекеттік 

баж 


мынадай 

мөлшерлерде алынады:



Салық төлеушілер назарына!

БСК-ның мақсатының өзгеруі мен 

қысқартылуы туралы

Алматы облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті Қазақстан 

Республикасының  Қаржы  министрінің  «Қазақстан  Республикасының 

Бірыңғай бюджеттік сыныптамасының кейбір мәселелері туралы» Қазақстан 

Республикасының Қаржы министрінің бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» 

2014  жылғы  30  қыркүйектегі  №  420  бұйрығына  сәйкес  бюджетке  есептеу 

үшін 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап 89 БСК қолданылады.   

Бизнеске  көрсетілетін  қызметтердің  сапасын  арттыру,  салық    және 

төлемдерді  бюджетке  төлеу  жүйесін  оңайлату,  қате  төленген  төлемдерді, 

жүйесіз есептелген өсімпұлды, есепке жатқызуды болдырмау мақсатында 

БСК-на оңтайландыру жүргізілді.

Сонымен,  қолданыста  болған  208  БСК-ы  119-ға  немесе  57,2% 

қысқартылды, соның ішінде  салықтық төлемдер бойынша 164 БСК-ы 101-

ге немесе 62%, кедендік салықтар мен төлемдер бойынша - 44 БСК-ы 18-ге 

немесе  41% қысқартылды. 

Сонымен  қатар,  Алматы  облысының  аудандық  және  қалалық 

Мемлекеттік кірістер басқармаларының қайта ұйымдастырылуына байланы-

сты салықтар мен төлемдерді төлеу үшін БСН 2015 жылдың 1-қаңтарынан  

өзгертілетінін, бұл ретте осы туралы қосымша хабарланады.

Нақты  мәлімет  Алматы  облысы  бойынша  Мемлекеттік  кірістер 

департаментінің taxalmaty.kz сайтында орналастырылған. 

В своих ежегодных Посланиях народу Казахстана Глава государства 

уделяет особое внимание вопросам охраны здоровья граждан. В новой 

государственной программе «Саламатты  Қазақстан» на 2011-2015 годы 

нашла  своё  логическое  продолжение  Единая  национальная  система 

здравоохранения  (ЕНСЗ),  которая  предполагает  повышение  доступно-

сти и улучшение качества стационарной помощи населению. Основные 

принципы данной реформы основаны на возможности свободного выбо-

ра  пациентом  медицинской  организации  и  прозрачности  процесса  пла-

новой  госпитализации  на  территории  всей  страны  через  портал  «Бюро 

госпитализации».    И  нужно  сказать,  работа  портала  налажена  во  всех 

медицинских организациях нашей области. Медицинские работники по-

ликлиник имеют возможность каждый день просматривать данные о на-

личии свободных мест в больницах, листы ожидания госпитализации по 

плановым пациентам, получать информацию о госпитализации направ-

ленных  больных. Каждый житель Республики Казахстан, в том числе и 

нашей области, имеет возможность выбрать медицинскую организацию в 

случае получения плановой стационарной помощи независимо от места 

жительства и прописки. 

Процесс плановой госпитализации выглядит так: пациент обращает-

ся в поликлинику с жалобами. Врач назначает догоспитальное обследо-

вание, интересуется, в какую больницу пациент желает госпитализиро-

ваться для лечения. Через портал БГ врач уточняет наличие свободных 

мест по профилю заболевания. 

В случае наличия места для пациента врач через портал делает за-

явку на плановую госпитализацию, больному выдаётся талон, в котором 

зарегистрирован  идентификационный  код.  Пациент,  ожидающий  госпи-

тализации, по своему коду в режиме - www. bg.eisz.kz может отследить 

собственную очередь на плановую госпитализацию, а также просмотреть 

информацию о наличии свободных коек. Стационар в течение двух дней 

с момента регистрации заявки в портале определяет предварительную 

дату  плановой  госпитализации.  После  этого  врач  выдаёт  больному  на-

правление на госпитализацию в стационар. Пациент приходит в прием-

ный  покой  выбранной  им  больницы  и  в  плановом  порядке  ложится  на 

лечение. Нужно отметить, что больному необходимо явиться в стацио-

нар  строго  в  указанный  день,  так  как  по  правилам  организации  плано-

вой госпитализации пациент, не явившийся в указанный день в лечебное 

учреждение, снимается с листа ожидания. 

Что такое плановая госпитализация? Это направление пациента на 

стационарное  лечение  при  наличии  показаний,  не  требующих  экстрен-

ного врачебного вмешательства. Каждый житель РК имеет возможность 

выбрать медицинскую организацию соответствующего профиля в случае 

наличия показаний для плановой стационарной помощи независимо от 

места жительства и прописки. 

Если состояние требует незамедлительной госпитализации, то боль-

ной госпитализируется в экстренном порядке в дежурную клинику. По ре-

спублике и по нашей области плановая госпитализация осуществляется 

в 100% случаях только через портал «Бюро госпитализации». Благодаря 

координации  плановой  госпитализации  появилась  возможность  прове-

дения ежедневного анализа и принятия оперативных решений, возмож-

ность госпитализации пациентов в плановом порядке в межрегиональные 

и республиканские клиники, тогда как до внедрения ЕНСЗ лечение в этих 

клиниках было возможно только на платных условиях и при направлении 

по  квотам.  Для  сельских  жителей  расширились  возможности  для  полу-

чения  стационарной  помощи  в  условиях  областных  и  республиканских 

клиник.  Осуществляется  основной  принцип  ЕНСЗ  —  свободный  выбор 

медицинской организации и врача, а также право граждан на качествен-

ную и своевременную медицинскую помощь. Однако проблемы и трудно-

сти существуют, особенно в планировании и регулировании потока боль-

ных  в  клиниках  с  хорошо  оснащённой  материально-технической  базой 

из-за  привлекательности  и  стремления  получить  медицинскую  помощь 

у профессионального медицинского персонала. Поэтому именно в такие 

клиники имеется очерёдность и определённые сроки ожидания плановых 

госпитализаций, в основном, это республиканские клиники. 

В настоящее время по нашей области до 87% направленных пациен-

тов госпитализируются в первые десять дней, из них доля сельских жите-

лей доходит до 45%. Снимаются с листа ожидания по случаю неявки на 

лечение и по другим причинам до 15% из числа направленных пациентов. 

Внедрение  ЕНСЗ  позволило  наиболее  эффективно  использовать 

имеющийся коечный фонд лечебных учреждений, сократить невостребо-

ванные  койки  и  перепрофилировать  их  в  соответствии  с  потребностью 

населения. Вследствие этого сократилось число круглосуточных коек и 

начали  интенсивно  развиваться  стационар  -замещающие  технологии 

(дневные стационары, стационары на дому), позволяющие сберечь фи-

нансовые  и  кадровые  ресурсы  здравоохранения.  Вся  система  ЕНСЗ  в 

целом ориентирована на конечный результат, повышение качества ока-

зываемых медицинских услуг и заложение основ для дальнейшего устой-

чивого развития здравоохранения Республики Казахстан. 



Портал Бюро Госпитализации ГКП на ПХВ «Сарканская ЦРБ» ГУ.

К сведению налогоплательщиков!

Об изменении назначений и 

сокращения количества КБК

Департамент  государственных  доходов  по  Алматинской  области  со-

общает,  что  в соответствии с Приказом Министра финансов Республики 

Казахстан от  30.09.2014 года № 420 «О  внесении   изменения   в  приказ  

Министра  финансов  Республики  Казахстан  «Некоторые  вопросы  Единой 

бюджетной классификации Республики Казахстан» для зачисления в бюд-

жет с 1 января 2015 года будут действовать 89 КБК.

Оптимизация  КБК  проведена  с  целью  повышения  качества  оказания 

услуг для бизнеса, упрощения системы уплаты налогов и платежей в бюд-

жет, исключения ошибочных платежей, необоснованного начисления пени, 

большого количества зачетов.

Так, из 208  действующих  КБК сокращено 119 КБК или 57,2%, в том 

числе по налоговым платежам из 164 КБК сокращено 101 КБК или на 62%, 

по таможенным налогам и платежам - из 44 КБК сокращено 18 КБК или на 

41%.

Также  сообщаем,  что  в  связи  с  реорганизацией  БИН  управлений  го-



сударственных доходов по районам и городам Алматинской области  для 

перечисления налогов и платежей будут изменены с 1 января 2015 года, о 

чем будет сообщено дополнительно. 

Более подробная информация размещена на сайте  Департамента го-

сударственных доходов по Алматинской области по ссылке taxalmaty.kz.

1) азаматтық хал актілерін тіркеу 

туралы  куәлікті  қайтадан  бергені 

үшін  –  1  айлық  есептік  көрсеткіш 

(бұдан әрі – АЕК);

2)  ҚР  азаматтарына  азаматтық 

хал  актілері  туралы  куәлікті  бергені 

үшін – 0,3 АЕК;

3)  азаматтық  хал  актілері  тура-

лы  куәлікті  ТМД  елдерінен  сұратып 

алдырған үшін – 0,5 АЕК;

4) азаматтық хал актілері туралы 

куәлікті  ТМД  елдерінен  басқа  шет 

мемлекеттерден сұратып алдырғаны 

үшін – 1 АЕК.    

Көрсетілетін қызметті алушы не-

месе  оның  уәкілетті  өкілі  орталыққа 

жүгінген  кезде  мемлекеттік  қызметті 

алу үшін қажетті құжаттардың тізбесі:

1)  осы  мемлекеттік  көрсетілетін 

қызмет  стандартына  1-қосымшаға 

сәйкес 


белгіленген 

нысандағы 

өтініш;

2)  жеке  басын  куәландыратын 



құжат (тұлғаны сәйкестендіру үшін);

3) бюджетке мемлекеттік баждың 

төленгенін  растайтын  құжат  немесе 

ЭҮТШ  арқылы  төлемді  қоспағанда, 

салық жеңілдіктерін беруге негіз бо-

латын құжат;

4)  қызмет  алушының  өкілі 

жүгінген 

жағдайда 

нотариатта 

куәландырылған сенімхат;

5)  қайтыс  болған  адаммен 

туыстығын растайтын құжаттар.

К.КАРИПОВА,

аудандық ХҚКО РМК бөлімінің 

жинақтау  сектор инспекторы.

О легализации 

имущества 

находящегося за 

пределами РК 

Управление 

государственных 

доходов  по    Сарканскому    району  

доводит до сведения налогоплатель-

щиков,    перечень  документов  необ-

ходимых  для  легализации  имуще-

ства находящегося за пределами РК.

Субъекты  легализации,  легали-

зующие имущество, находящееся за 

пределами   территории Республики 

Казахстан представляют в комиссию 

следующие  документы:  заявления 

на  проведение  легализации  иму-

щества  в  двух  экземплярах;    копии 

документа,  удостоверяющего  лич-

ность,  с  предъявлением  оригинала 

при  подаче  заявления;  по  недвижи-

мому  имуществу,  находящемуся  за 

пределами  территории  Республики 

Казахстан, и доле участия в юриди-

ческих  лицах,  зарегистрированных 

в  иностранном  государстве,  нота-

риально 


засвидетельствованную 

копию  правоустанавливающего  до-

кумента  на  такое  имущество;    по 

ценным бумагам, эмитенты которых 

зарегистрированы в иностранном го-

сударстве, выписку с лицевого счета 

в  соответствующей  системе  учета 

прав по ценным бумагам либо иной 

документ,  подтверждающий  право 

собственности  на  данные  ценные 

бумаги,  установленный  законода-

тельством  государства,  резидентом 

которого  является  эмитент  ценных 

бумаг;  документ,  подтверждающий 

стоимость  приобретения  или  оце-

ночную стоимость имущества.

 При этом если стоимость имуще-

ства указана в иностранной валюте, 

то такая стоимость пересчитывается 

в национальную валюту Республики 

Казахстан - тенге по официальному 

курсу,  установленному  Националь-

ным  Банком  Республики  Казахстан, 

на дату подачи заявления; документ, 

подтверждающий уплату сбора.

Документы,  оформленные  на 

иностранном  языке,  должны  быть 

представлены с нотариально засви-

детельствованным переводом на ка-

захский или русский язык.



Управление  государственных 

доходов  по Сарканскому району. 

Туу туралы, қайтыс болу, некені бұзу  

туралы  куәліктерді қайталап  беру тәртібі

Госпитализация больных — 

через портал

Шаруа немесе фермер қожалығының 

мүшелерін тіркеу кезінде кездесетін 

қиыншылықтар туралы

Шаруа  немесе  фермер  қожалығын  жүргізу  үшін  жер  учаскелері  жеке 

меншік құқығына сатып алу жолымен, уақытша жер пайдалану құқығымен 

ұзақ  мерзімге  және  қысқа  мерзімге,  сонымен  қатар  өтеусіз  жер  пайдала-

ну құқығымен беріледі. Жер учаскесі ортақ бірлескен немесе ортақ үлестік 

меншік құқығында болады. 

Жер учаскесiне құқық белгiлейтiн құжат онда Қазақстан Республикасының 

жер  заңнамасына  сәйкес  барлық  меншiк  иелерi  (жер  пайдаланушылар) 

көрсетiле  отырып,  шаруа  немесе  фермер  қожалығының  мүшелерiне 

ресiмделедi. Шаруа немесе фермер қожалығы мүшелерінің жылжымайтын 

мүлікке құқықтарын тіркеу кезінде құқық белгілейтін құжатта қандай да бір 

шаруашылықтың бүкіл мүшелері көрсетілуі тиіс. 

 Мемлекеттік тіркету кезінде барлық үлескер мүшелерінің жеке куәлік 

және салық төлеуші куәлік  көшірмелері, мүшелердің тізімі ұсынылады. 

Сондай  –  ақ,  шаруа  немесе  фермер  қожалығы  мүшелерінің  құрамы 

өзгерген кезде, оның ішінде мұраға қалдыруға, шығуға, жаңа мүшелердің 

қосылуына  байланысты  шаруа  немесе  фермер  қожалығының  жаңа 

мүшелерінде жылжымайтын мүлікке құқықтардың туындауы және үлескер 

мүшелерінің өзгеруі құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркелуге тиіс. Соны-

мен  қатар  шаруа  немесе  фермерлер  қожалықтары  қандай  да  бір  келісім 

жасасуға  келген  жағдайда    мүшелерінің  нотариалдық  келісімін  алулары 

тиіс.


А. САЛЫКОВА,

аудандық  Әділет басқармасының 

жылжымайтын мүлікті тіркеу бөлімінің маманы.

Дорожно – патрульная служба

Дорожно – патрульная служба – это наиболее многочисленная  часть 

дорожной  полиции,  на  которую  возложены  функции  надзора  за  дорож-

ным движением, выявление и пресечение нарушений Правил дорожного 

движения и в этой связи применение  норм законодательства в сфере 

обеспечение безопасности дорожного движения, а так же розыск похи-

щенных и угнанных транспортных средств, раскрытие преступлений с ис-

пользованием транспортных средств.

Обеспечение  безопасности  дорожного  движения  с  использованием 

транспортных средств осуществляется инспекторами дорожной полиции 

на автомобилях и мотоциклах, с нанесенной на наружную поверхность 

цветографической  схемой  и  оборудованные  устройствами  для  подачи 

световых и звуковых сигналов, а так же без указанных цветографических 

схем и устройств для подачи сигналов.

Во  всех  формах  нанесения  службы  по  обеспечению  безопасности 

дорожного движения патрульный транспорт и инспектор дорожной поли-

ции  должны быть видны  участникам дорожного движения. Патрульный 

транспорт  не  располагается  за  какими  либо  преградами,  ограничиваю-

щими обзорность, а так же на местах, где остановка и стоянка запреще-

на,  эти  же  требования  распространяются  и  на  пешие  наряды.    Пешее 

патрулирование применяется для контроля за движением на небольших 

по протяженности, напряженных по интенсивности движения и опасных в 

аварийном отношении участках дорог.

С.КУРМАНГАЛИЕВА,

инспектор ИАГ Сарканского РОВД, лейтенант полиции.

Облыс  аумағында  жол  қозғалыс 

қауіпсіздігін  қамтамасыз  ету,  жалпы 

апаттылықтың  алдын  алу,  онымен 

бірге  жолаушылар  мен  багажды 

тасымалдауды  жүзеге  асыратын 

жүргізушілер арасында көлік тәртібін 

арттыру, 

басқа 

мемлекеттерде 



тіркелген  көлік  құралдарын  заңсыз 

пайдалану 

фактілерінің 

жолын 


кесу,  жаяу  жүргіншілер  арасындағы 

апаттылықты  ескерту  және  жол 

қозғалыс 

ережесінің 

өрескел 

бұзушылығын  оның  ішінде  көлікті 

мас  күйінде  басқару  фактілерін 

анықтау 


мақсатында, 

Алматы 


облысының  көлемінде  ағымдағы 

жылдың  желтоқсан  айының  18-

20  аралығында  «Автобус»,  22-24 

аралығында    «Транзит»,  26-28 

аралығында  «Қауіпсіз  жол»,  және 

2015  жылдың  қаңтар  айының  2-4 

аралығында «мас жүргізуші» Сарқан 

АІІБ-нің  жол  патрульдік  полиция 

қызметкерлерімен профилактикалық 

іс-шаралар өткізіледі.     



М.АБДЫҒАЛЫМОВ,

Сарқан АІІБ-нің ӘПБ-нің ЖПП-

нің мемлекеттік көлік  аға инспек-

торы, полиция майоры.                              

Апаттың алдын алу 

мақсатында

Igiman01@mail.ru

1 қаңтар 2015 жыл

4

«Сүйікті 



жандардың 

ортасында 

сүйікті  ісіммен  айналысып  келемін. 

Лауазымы  биік,  жауапкершілігі  мол 

қызметтерде  жүріп  кейде  шаршап-

шалдыққанда:  «Зейнеткерлікке  шыққанда 

бір  тынығармын-ау,  дем  алып,  оқымаған 

кітап  әлемін  игеріп,  немерелеріңнің  шат 

күлкісіне  бөленіп  жүрсең,  соның  өзі  кісіге 

зор  бақыт-ау»,  деп  ойлаушы  едім.  Ол 

айтарға  ғана  екен.  Үйде  бір  ай  ғана  от-

ырдым.  Өмір  бойы,  ертелі-кеш  аттан 

түспей,  шауып  жүріп  жұмыс  істеген  адам 

төрт  қабырғаға  сыймайды  екен,  елегізіп, 

біреу іздеп, көмек сұрап қалардай: «Апай 

қайда  жүр?»  деп  тұрғандай  күй  кештім. 

Сонымен бір ай өтісімен-ақ, Ұлттық ғылым 

академиясының  сол  кездегі  президенті, 

академик 

Өмірзақ 


Сұлтанғазиннің 

шақыруымен  Ғалымдар  үйіне  директор 

болып орналастым. Қазір осында кеңесші 

болып  қызмет  етіп  жүрмін»,-  дейді  апай 

бүгінгі тыныс-тірлігімен танысқысы келген-

дерге. 


Ғайникен  апайдың  інісі  Темірбек 

Бөрлітөбе  ауданында  архитектор  болып 

қызмет атқарды.  Қазір Алматыда тұратын 

бұл  азаматтың  жуырда  Сарқанға  жолы 

түсті.  

-Ана  жылдары  Лепсідегі  үйімізді  са-

тып  жібергенбіз.  Ғайникен  апайдың  

«Қара  шаңырақты  сатуға  болмайды, 

анда-санда  туған  жерге  барғанда  әке-

шешеміздің көзіндей болып тұрсын» деген 

ұйғарымымен  сол  өзім  сатқан  үйді  қайта 

сатып алып, заңдастырып жүрмін, - дейді 

ол хал-жағдайын сұрағандарға. 

Қаншама 


жоғары 

лауазымды 

қызметтерде  болып,  қаншама  ел-жерді 

аралап  жүрсе  де  Ғайникен  апайдың 

туған  жерге  деген  махаббатының  айғағы 

бұл.  Журналистерге  берген  сұхбатында 

ата-анасына  деген  құрмет  айқын  сезіліп 

тұрады.  Тәуелсіздік  алған  жылдары 

Лепсідегі  бір  көше  осы  өңірде  ұзақ  жыл 

тәртіп  сақшысы  болып,  құқық  қорғау 

саласында 

еңбек 


еткен 

Айдархан 

Бибатыровтың атымен аталды. 

Театр  сыншысы  Әшірбек  Сығай 

Ғайникен  Айдарханқызы  туралы  «Ру-

ханият  жоқшысы»  деп  жазған  болатын. 

Апайдың  әдебиет,  мәдениет,  жалпы, 

руханиятқа  жан-тәнімен  ғашық  болуы,  

үнемі жанашыр болып  жүруі туған жердің 

тәлімімен, ата-ананың тәрбиесімен тығыз 

байланысты. 

–Анам  Ажархан  көне  қазақ  әдебиетін 

жақсы  білетін,  өзі  өлең  де  шығаратын. 

Бірақ оның бәрі отбасының қуанышы мен 

мұңына арналып қана қала беретін. Күндізгі 

күйбең  тірлік  біткен  соң,  кешке  қарай  ба-

лаларын жинап алып, өзіне ғана тән сұлу 

әуенімен  «Қыз  Жібек»,  «Қозы  Көрпеш  – 

Баян  Сұлу»,  «Ләйлі  мен  Мәжнүн»,  «Ал-

памыс батыр», «Қамар сұлу» хикаяларын 



ТАҒЫЛЫМ

Ізгілікке жаны құштар

жатқа айтып отыратын. Кейде бір тұңғиық 

ойларға түскенімде: «Шіркін, анашым сол 

уақытта  оқыса,  тоқыса,  шиеттей  бала-

шаға,  біздер  мазасын  алмасақ,  үлкен 

өнер  иесі  болар  ма  еді»,  деп  армандап 

қоямын.  Ал  әкеміз  Айдархан  Бибатыров 

ата-анасынан ерте айырылып, жетімдіктің 

тауқыметін көп көріп өскен екен. Сондықтан 

болар,  анамыз  Ажархан  екеуі  тоғыз  бала 

сүйіп, бойындағы әкелік бар мейірімін бізге 

үйіп-төкті.  Әрқайсымызға  келешек  тұлға 

ретінде қарады. Өмірінің соңына дейін ба-

лаларын  «сіз»  деп  өтті.  «Сіздің  оқуыңыз 

қалай?»,  «Мектепке  бардыңыз  ба?»  деп 



Жерлесіміз, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері 

Ғайникен БИБАТЫРОВА туралы ой-толғам

Бұрынғы Бөрлітөбе ауданында  Ғайникен Айдарханқызы Бибатырова-

ны білімімен биікке көтерілген жерлес қызымыз деп мақтаныш тұтатын. 

Олай  болатын  жөні  бар.  Лепсідегі  қарапайым  отбасынан  шығып, 

ізгілікке құштар жанымен ілгеріге ұмтылып, Жамбыл облыстық партия 

комитетінің  хатшысы,  мәдениет  министрінің  орынбасары  лауазымы-

на  жеткен  талапты  да  талантты  жанды  мақтан  тұтпауға  болмайды. 

Руханияттың айналасында жүргендердің барлығы ізгілікке жаны құштар 

бұл аяулы жанды жақсы біледі. Ғайникен Айдарханқызы  Кенен Әзірбаев, 

Ғабит  Мүсірепов,  Бауыржан  Момышұлы  сынды  қазақтың  біртуар 

тұлғаларынан  бата  алған.  М.Есенәлиев,  Ө.Жәнібеков,  Ғ.Мырзағалиев, 

К.Смайыловтай қайраткерлермен сырлас,  пікірлес болған. Поэзия падиша-

сы Фариза Оңғарсынова: «Әйтеуір басы ауырып, балтыры сыздағанның 

көбі сол кісіден жан жылуын іздеп келетінін білемін»,-  дейді екен.   Жүзінен 

нұр, жүрегінен мейірім төгіп тұрған аса мейірбан жан туралы айналасы 

тек жағымды әңгіме айтады. 

отыратын, жарықтық. Сүйегі асыл адамдар 

еді  ғой.  Сондай  жауапкершілік  сезімі  мен 

отбасындағы  сыйластық  осы  мінезімнің 

қалыптасуына ықпал еткен шығар, бәлкім. 

Жалпы, мен әкем мен шешемді іштен туа 

тұлға болып жаратылған адамдар деп са-

наймын.  Баланың  үлкені  болғандықтан, 

«төл  басым»  деуші  еді.  Тума-туғанға, 

көрші-қолаң,  үлкен-кішіге  шуақтарын  ша-

шып  жүретін.  Ақсақалды  қариялар,  ақ 

самайлы  аналардың  өзі  де  қиын-қыстау 

жағдайда  үлкен  ілтипатпен:  «Айдаш  пен 

Әжікенмен  ақылдасайық,  олар  не  көмек 

көрсетер  екен?»  деп  отыратын,  -  дейді 

апай өзінің кезекті бір сұхбатында. 

Соғыс    сол  жылдарда  ғұмыр  кешкен 

үлкен-кішіні  шыдамдылыққа,  қиындықты 

қайыспай еңсеруге үйретті. 

-Әлі  есімде,  бала  күнімде  аяқ  киімім 

болмай,  әкем  марқұм  мектепке  көтеріп 

апаратын.  Жылы  шұлғаумен  аяғымды 

орап,  ешкім  көрмесін  деп  құлқын  сәріде 

мектепке апарып, кіреберістегі пештің жа-

нына отырғызып кететін. Адам жиналғанша 

сол  жерде  тапжылмастан  отырамын. 

Сабақ  біткен  кезде  де  дәл  сол  жағдай: 

елдің  бәрін  қайтарып,  әкем  қас  қарая 

мойнына  мінгізіп  үйге  алып  қайтатын.  Ол 

кезде  газетті  қойдың  етіне  айырбастап 

алатынбыз.  Әкем  оқып  болған  соң,  оны 

түнде  отырып  қиып,  дәптер  жасап,  соған 

жаздық.  Қазір  соны  немерелеріме  айт-

сам, сенбейді: «Бұлай болуы мүмкін емес. 

Апа,  сен  ертегіні  жақсы  құрастырасың» 

деп  өзімді  шегелеп  қояды.  Бірақ  соның 

бәрін  басымыздан  кештік.  Бізде  «Білсек 

екен,  тезірек  соғыс  бітсе  екен»  деген  ар-

ман болатын. Оқу-білімге құштар едік. Ел 

үшін  еңбек  етіп,  Отанның  гүлденуіне  ба-

рынша үлес қосқымыз келді. Сөйтіп жүріп 

өстік. Бала күнімізде электр жарығы деген 

жоқ, кітапты майшаммен оқыдық. Қазір үй 

толған  кітап,  бірақ  соны  балаларға  оқыта 

алмаймыз.

Апай өткені мен бүгінін осылай байла-

ныстырады. 

-Көп нәрсе отбасындағы тәрбиеге бай-

ланысты.  Мәселен,  біздің  әке-шешеміз: 

«Көшеден үлкен кісі көрсеңдер, тұра қалып 

жол  беріңдер.  Қанша  асығып  тұрсаңдар 

да,  үлкен  кісінің  алдын  кесіп  өтпеңдер. 

Амандасыңдар!» дейтін. Сол қағида, ақыл 

санама мықтап сіңіп қалған. Осыдан біраз 

жыл бұрын Бәйкен аға Әшімовті сонадай-

дан көзім шалды. Емханадан келе жатыр 

екен.  Жол  берейін  деп  күтіп  тұрсам,  аға 

жаныма келгенде: «Ғайныкеш, біреуді күтіп 

тұрсың ба?» деп сұрады. – «Жоқ, аға, сізді 

күтіп  тұрмын»,  –  деп  едім,  қолын  бір-ақ 

сілтеді. «Қой, ол ізет баяғыда қалған ғой, – 

деп өзі күледі. – Жұмысыңнан қалма, жүре 

бер!»  –  дейді.  Бірақ  үнінен  ризашылық 

байқалады.  Міне,  бұл  –  тәрбие.  Алайда 

мұның  барлығы  қазіргі  жастарға  қалжың, 

күлкі  сияқты.  Бүгінгінің  жасөспірімдері 

қоғамдық көлікте де құлағына құлаққап са-

лып, көзін жұмып алып, ешкімді көрмейді, 

естімейді.  Жассың  ба,  кәрісің  бе  бәрібір. 

Тапжылмастан отырып алады. Кейде өзің 

ыңғайсызданасың.  Біз  «Қарты  бар  үй  – 

қазына»  деп  өстік.  Қазір  мұның  бірі  жоқ. 

Шімірікпестен  ата-анасын  қарттар  үйіне 

апарып тастайтын жастар баршылық. Бұл 

да азғындыққа жатады.

Осылай  деп  қынжылады  өткеннің 

өнегесін көрген зиялы буын өкілі. Осындай 

ұлағатты тұлғаның әңгімесіне құлақ қойып 

тұрғанның артығы жоқ, сірә...



1   2   3   4   5


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал