Атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары



жүктеу 195.94 Kb.

Дата11.06.2017
өлшемі195.94 Kb.

 

 

 

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 

М.ӨТЕМІСОВ АТЫНДАҒЫ БАТЫС ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ 

ФЕДЕРАЛДЫ МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІК ЖОҒАРЫ БІЛІМ БЕРУ МЕКЕМЕСІ ОРЫНБОР 

МЕМЛЕКЕТТІК ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ 

 

МИНИСТЕРСТВО ОБРАЗОВАНИЯ И НАУКИ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН 

ЗАПАДНО – КАЗАХСТАНСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ УНИВЕРСИТЕТ 

ИМ. М. УТЕМИСОВА 

ФЕДЕРАЛЬНОЕ ГОСУДАРСТВЕННОЕ БЮДЖЕТНОЕ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ 

ВЫСШЕГО ОБРАЗОВАНИЯ  

ОРЕНБУРГСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ПЕДАГОГИЧЕСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ 

 

MINISTRY OF EDUCATION AND SCIENCE OF THE REPUBLIC OF KAZAKHSTAN 

WEST KAZAKHSTAN STATE UNIVERSITY AFTER  M. UTEMISOV 

FEDERAL  STATE BUDGETARY EDUCATIONAL INSTITUTION OF HIGHER  EDUCATION  

ORENBURG STATE  PEDAGOGICAL UNIVERSITY 

 

 

 



 

 

«Инклюзивті білім берудің теориялық және тәжірибелік өзекті 



мәселелері» 

атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның 

МАТЕРИАЛДАРЫ 

 

20 қазан 2016 жыл 



 

 

 



МАТЕРИАЛЫ 

международной научно-практической конференции 



«Актуальные проблемы теории и практики инклюзивного 

образования» 

 

20 октября 2016 года 



 

 

 



MATERIALS 

of the international scientific-practical conference 

Actual problems of the theory and practice of inclusive education” 

 

20 october 2016 year 



 

 

 



Орал – Уральск - Uralsk 

 

ӘОЖ 37.036 

 

ЭСТЕТИКАЛЫҚ ТӘРБИЕ БЕРУ АРҚЫЛЫ ОҚУШЫЛАРДЫҢ 

ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ  ҚАБІЛЕТІН ДАМЫТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ 

 

Қонисбекова Л.О. 

(Қазақстан,Тараз қ.) 

 

Эстетикалық  тәрбие  педагогикалық  ғылымның  бөлімі,  оның  тікелей  теориялық  негізі  эстетика 



болып табылады. Педагогика эстетикалық тәрбиені қабылдау, сезіну, өмірдегі және өнердегі сұлулықты 

түсіну  қабілеттерінің  дамуы  ретінде  анықтайды.  Көркем  эстетикалық  тәрбиелеу  адамның  барлық 

сұлулыққа,  қоршаған  әлемге,  табиғатқа,  өнерге  бейімделу  процесі.  Ол  адамда  жоғары  сезімдер  мен 

мінез-құлықтардың  қалыптасуы.  Эстетикалық  тәрбие  өнегелілермен  тығыз  байланысты,  бірақ  оның 

өзіндік ерекшелігі бар - ол өнерге бейімделу. 

Адамдардың  эстетикалық  сезімдері  олардың  күнделікті  өмірінде  зор  рөл  атқарады.  Әсемдікті 

көріп, түсіне, бағалай білу адамның рухани өмірін байытады, қызғылықты етеді, одан ең жоғары рухани 

ләззат алуға мүмкіндік береді. Біз әр адамның адамгершілік, тұлғалық келбетін жан-жақты дамытуға 

ұмтыламыз,  сондықтан  әр  баланың  сезім  нәзіктігін,  көркемдікті,  әсем  нәрсені  сүйетіндей  етіп 

дамытуымыз керек. Адамның әсемдік пен жексұрындықты, адамгершілік пен ұждансыздықты, қуаныш 

пен қайғыны т.б. түсінуіне байланысты, оның саналы тәртібі мен мінез-құлқы айқындалады. Осыдан 

келіп адамның әсемділікке шынайы көзқарасы мен мұраттары болуы керек екендігі шығады. 

Мектепті  реформалау  процесінде  білім  берудің  алдына  ұлттық  ағартудың  жақсы  сипатын 

жоғалтпастан, әлемдік, жаһандық білім беру жүйесіне ену міндеті қойылды. Реформа барысында білім 

беруді ізгілендіруге, оқытудың инновациялығына қол жеткізілді, баланың еркін, жауапты тұлға ретінде 

дамуына жағдай тудыруға күш салынуда.  «Интеллектуалды ұлт  – 2020» ұлттық жобада Елбасы Н.Ә. 

Назарбаев  оны  іске  асырудың  басты  бағыттарының  бірі  ретінде  жастардың  рухани-адамгершілік 

тәрбиесін,  негізінде  «еңбек  сүйгіштік,  намыс,  парасаттылық,  үнемі  өзін-өзі  жетілдіру  мен  оқуға 

ұмтылысы» сияқты қасиеттер жатқан құндылықтар жүйесін қалыптастыруды атап көрсетті [1]. Қазіргі 

кезде эстетикалық көзқарасты тәрбиелеу – тәрбие барысыда тұрақты зейін салуды, күн сайын талапты 

күшейтетін  мәселе.  Біздің  қоғам  адамына  тек  қана  өнердің  ғана  емес,  сондай-ақ  еңбек,  қоғамдық 

қатынастар, қоршаған орта, тәртіп, тұрмыс, табиғаттың да әсемдік жақтары да ықпал етеді. Эстетикалық 

көзқарастар адамның шындыққа деген бағамын анықтайды. 

Эстетикалық  тәрбиенің  мәні  мынада,  ол  адамды  жомарт  етеді,  жағымды  өнегелі  сезімдер 

қалыптастырады, өмірін безендіреді. Мектепке дейінгі тәрбиеде біз балаларды жақсылыққа үйретеміз, 

бірақ бала аяғына дейін жақсылықтың ақиқаты мен жалғанын түсіне алмайды.  

Үлкендерге көркем эстетикалық сезімнің ерекшеліктерін білу қажет: 

- сұлулық туралы айта отырып, тәрбиеші назарын мазмұнға емес, сезімдерге аударады. 

- эстетикалық сезімді тәрбиеші сенсорлы дамумен байланыстырады, өйткені сұлулық заттардың 

формасы, түстері, көлемдері мен дыбыстар бірлігі болып табылады. 

-бала еліктеуші, сондықтан да тәрбиеші еліктеу үшін тек жағымды мысалдар беруі керек. 

Қазіргі кезде эстетикалық тәрбиелеудің міндеттері нақтыланған балаларда керемет әлемін білуге 

деген ниеттерін тәрбиелеу. Көркемдік талғамын тәрбиелеу, яғни тек жарқын нәрселерге қызығып қана 

қоймай,  сонымен  қатар  баға,  өзіндік  пікір  білдіру.  Сондай  ақ  мінез-құлық  эстетикасын,  көркемдік 

шығарманы ән салу, жапсыру, өлең оқу және т.б. тәрбиелеу керек. 

Қоршаған болмыстың оң және теріс жақтары да бар. Баланың назарын оң жақтарға көбірек бөліп, 

әрекет  ету  және  қиял  әрекетін  дамыту.  Табиғатты  музыка,  бейнелеу  әрекеті,  сөйлеу  әрекеті  арқылы 

суреттеу. Тұрмыстық эстетикаға баланы бейімдеу керек. 

Эстетикалық тәрбиенің кең мәні педагогикада ертеден дәстүрге енген. Алғашқы қаулыларында 

сезім мүшелері мен шығармашылық қабілеттерді дамыту мүмкіндіктері қарастырылған.  

Көптеген зерттеулерде педагогикалық процесстің екі жақтылығы тән: оқыту мен шығармашылық 

көркемдік  іс-әрекетке  бейімдеу  құралы  ретінде.  Осы  кезеңде  эстетикалық  тәрбие  мәселесімен 

Е.Флерина, Н.Сакулина айналысты [2].  Алғашқы идеяларда эстетикалық сфераның заттық тәрбиесін 

шектейтін, тек оны өнермен тәрбиелеу ретінде түсіндіретін анықтамалар басым болды.  

Кейінгі жүргізілген ғылыми зерттеулер және озық тәжірибелерді тарату негізінде мектепке дейінгі 

жастағы  балаларды  эстетикалық  тірбиелеудің  «Бала  бақшада  тәрбиелеу»  деген  атау  алған  жүйесі 

қалыптасты. Осы құжатта алғаш рет тәрбиелеудің бүкіл процесін, баланың психикалық және физикалық 

дамуының бірыңғайлығын көрсету ұмытылыстары жасалды.  

Қазіргі  уақытта  эстетикалық  тәрбие  кең  мағынада  түсіндіріледі,  яғни  өнермен  қатар  оған 

болмыстың  құралдары  арқылы  тәрбиелеу  де  енгізіледі.  Көптүрлілігі  өнердің  түрлері  мен  жанрларын 



тудырады. Мектепке дейінгі балалар графика, живопись, мүсін, декоративті қолданбалы өнер, әдебиет 

пен музыка сияқты өнер бағыттарымен танысады, олардың әрқайсысының өз жанры бар. 

Балалар  сол  сияқты  қоршаған  әлемнің  маңызды  эстетикалық  жақтарын    бейнелейтін,  негізгі 

эстетикалық түсініктерді игереді. Үлкендер жетекшілігімен балалар сұлулықтың негізгі критерийлерін, 

олар туралы білімдерді игеріп, сәйкесінше оларды өмірде қолдана білуге дағдылануы қажет.  

Көркем эстетикалық тәрбие мыналардан тұрады: 

- өнер туындылары жасалатын заңдарды білу; 

- адамда сұлулық әлемін тану ниетін тәрбиелеу; 

- шығармашылық қабілеттерді дамыту. 

Негізгі  эстетикалық  категория  -  ғажайыптылық  категориясы.  Онда  тек  эстетикалық  қана  емес, 

сонымен  қатар  өнегелілік  те  көрсетіледі.  Сұлулық  туралы  білімдер  ерте  балалық  шақтан,  баланы 

қоршаған  ойыншықтар,  өнер  туындылары  арқылы  қалыптасады.  Есейе  келе,  олар  сұлулық  түсінігін,  

табиғат  құбылыстарын  тани  бастайды.  Балалар  қандай  істердің  жақсы,  қандайы  жаман  екенін  біле 

бастайды. Балалар еңбек жағдайлары сұлулығын, ал сұлулылық оларға деген ұқыпты қарым-қатынас 

екендігін  тани  бастайды.  Өнер  туындылары  арқылы:  өлеңдер,  ән,  музыка,  бейнелеу  өнері-  балалар 

сұлулық  туралы  білімдерін  бекітеді,  эстетикалық  бағалауды  игереді.  Балаларды  ұлттық  өнермен 

таныстыру ерекше мәнге ие. Ересек балалар ерлікті, романтиканы түсіну арқылы жоғары деп аталатын 

эстетиткалық категорияны игере бастайды.    

Н.И.  Красногорский  балалардың  жоғары  дәрежелі  нерв  қызметінің  жаңа  классификациясың 

ұсынады,  онда  сигналдық  системалардың  өзара  қарым-қатынасы  мен  ми  қыртысының  қыртыс  асты 

түзінділерімен  өзара  әсері  ескерілген  [3].  Қазіргі  кезде  осы  классификация  неғұрлым  толық  болып 

есептеледі және төрт типті қамтиды.  

Бірінші – күшті, тиімді қозатын, байсалды, тез – сангвиникалық тип, мұнда шартты рефлекстер 

тез түзіліп, тез өшеді және тез арада қалпына келеді. Мұнда қозу мен тежелу тез ауысып, нәзік жіктеу 

тез  арада  болады.  Мұндай  балалардың  мінез-құлқы  жақсы,  темпераменті  ширақ  болады  және  олар 

тәрбиелеу үшін қиындық туғызбайды. Олар екпін мен дауыс ырғағын дұрыс қойып, тез және дауыстап 

айқын сөйлейді, сөздер қоры мол, кейде күшті ымдап, мәнерлі ишарамен сөйлейді. 

Екінші  –  күшті,  тиімді  қозатын,  байсалды,  баяу  –  флегматикалық  тип.  Жоғары  дәрежелі  нерв 

қызметі осындай типтегі балаларда шартты рефлекстер тез әрі берік түзіледі, тежеу әсері мықты болады. 

Балалар шртты тітіркендіргіштің күшіне оңай бейімделеді, жақсы оқиды, олардың мінез-құлқы үлгілі 

болады.  Балалар  дұрыс  сөйлейді,  сөз  қоры  жеткілікті,  айқын  байқалатын  эмоциясы,  ым-ишарасы 

болмайды. Қиын тапсырмаларды орындауда белсенділігін арттырып, оларды орындауға тырысады. 

Үшінші – күшті, тез қозатын, ұстамсыз ұшқалақ – холерикалық тип, қыртыс асты қызметі күшті, 

оның ми қыртысы үнемі  толық  дәрежеде  реттей  алмайды.  Алғашқы екі  типтегі  балаларға қарағанда, 

шартты  байланыстар  баяуырақ  түзіледі.  Мұндай  балалар қанағаттанарлықтай оқиды,  бірақ мектептің 

талаптарына қиындықпен көндігеді. Олардың эмоциясы жоғары, тез қозады және қызба болады, оларға 

қалыпты  дамып, дауыс ырғағы әр келкі болып тұрса да, ширақтықпен ұштасатын дәләлсіз әсерлерден 

«шытынап шыға келу» тән. Мұндай балаларды тәрбиелеу көптеген қиындықтар туғызады. 

Төртінші - әлсіз, баяу қозатын, байсалды – меланхоликалық тип, ми қыртысы мен асты түзінділері 

жалпы алғанда баяу қозады, бірінші және екінші сигналдық систамалардың қызметі айтарлықтай төмен. 

Мұндай балаларда шартты рефлекстер баяу түзіледі. Олар тез қажып, тежелу күйіне өтеді. Олар ақырын, 

нашар  сөйлейді,  сөздер  қоры  аз.  Мұндай  типтегі  балаларды  невроздық  әсермен  невроздық  әсермен 

невроз оңай дамиды.  

Балалардың жоғары дәрежелі нерв қызметінің типтерін зерттеудің зор практикалық маңызы бар. 

Мектеп  жасына  дейінгі  балалардың  жоғары  дәрежелі  нерв  қызметі  тыныш  болады.  Қозу  тежелуден 

басым  болса  да,  тежелудің  барлық  түрлері  айтарлықтай  жақсы  байқалады.  Мектеп  жасына  дейінгі 

балалардың миы жаңа тітіркендіргіштерге активті әсер көрсету және есте тез сақтап алу қабілеттілігімен 

белгілі.  Алайда  осындай  жаста  қан  айналымының  жеткіліксіздігі  мен  ми  құрылымының  қалыптасып 

болмауына байланысты күш түсуінің нәтижесінде қалыпты қозғыштық оңай бұзылып, нерв системасы 

тез қажиды.  

  Эстетикалық  тәрбие  жалпы  педагогикалық  процестен  оқшауланып  алынбайды.  Бала  өмірінің 

көп  жақтарына  бойлай  енумен  бірге  ол  балалардың  адамгершілік,  ақыл-ой  дене  дамуымен  тығыз 

байланысты  және  олардың  іс-әрекетін  ұйымдастырудың  негізгі  формаларында,  ойын  сабақ,  тұрмыс, 

еңбек, мерекелер және көңіл көтерулер үстінде жүзеге асырылады. Эстетикалық қылықтардың табиғи 

үйлесімділігі еңбекке қоғамдық өмірге деген қарым-қатынаста әсіресе көрнекі байқалады. 

Жоғары дәрежелі нерв қызметінің типті және әрбір адамның жалпы мінез-құлқы тұқым қуалай 

берілген  (генотип)  іштен  болған  ерекшкліктердің  және  өмір  бойында  кейін  пайда  болған  (фенотип) 

белгілердің «қорытпасы» болып табылады. Жоғары дәрежелі нерв қызметінің типі өмір бойы өзгерумен 

болады. Жоғары дәрежелі нерв қызметі типтерінің өзгеруіне бейімділік нерв систмемасының икемділігі 

деп аталған. Икемділік – динамикалық процесс.  



Эстетикалық тәрбие өмірге деген көзқарас белсенділігінің тууына әсерін тигізетіні қабылдаудың, 

қиялдаудың, естің қалыптасуына және ынтаның, сезімнің, бейімділік пен қабілеттің дамуына 

бағытталған.  

  Эстетикалық тәрбие – күрделі процесс. Сондықтан біз кейде «балаларды эмоциялы қабылдауға 

үйрету»,  «рахаттана  білу»,  «сүю  және  ұмтылу»,  «қабілеттілік  көрсету»  деген  сияқты  тұжырымды 

сөздерді жадымызда ұстаймыз да оның қалай көрініс беретінін нақтылап отырамыз. 

  Атап  көрсетілгендей,  баланың  психикалық  дамуының  әрбір  кезеңі  оның  іс-әрекетінің  негізгі, 

жетекші түрімен сипатталады. Мысалы, мектеп жасына дейінгі балалық шақта ойын іс-әрекеті жетекші 

болады.  Бұл  жастағы  балалар  үйреніп,  тіпті  шама-шарқынша  еңбек  етіп  жүрсе  де,  олардың  бүкіл 

болмысын анықтайтын шынайы стихия әр түрлі ойындар болып табылады. Ойын үстінде қоғамдық баға 

беруге  тырысушылық  пайда  болады,  қиял  және  символиканы  пайдалана  білуі  дамиды.  Осының  бәрі 

баланы мектепке даярлығын сипаттайтын негзгі сәттер болып табылады.   

Жеті  жасар  бала  мектеп  табалдырығын  аттасымен-ақ  оқушы  болады.  Оның  өмірінде  ойын 

маңызды  орын  алғанымен  осы  уақыттан  бастап  ол  біртіндеп  басымдылық  ролін  жоғалта  бастайды. 

Мектеп  жасына  дейінгі  балалардың  жетекші  іс-әрекеті  оның  мінез-құлық  мотивтерін  елеулі  тұрде 

өзгертетін, оның танымдық және адамгершілік күштерін дамытып жаңа көздерін ашатын оқу және ойын 

болады. Мұндай қайта өзгеріс процесінің бірнеше кезеңдері бар. 

  Мектепке  келген  балалар  әр  түрлі  табиғаттың,  еңбектің  сұлулығын  және  адам  іс-әрекетінің 

әдемілігін бағалай білуді түсінеді. Олар әдемі жазуға мәнерлеп оқи алуға және айтуға үйренеді. Ал бұл 

мәдениетті сөйлеуге, көркемдік танымын қалыптастыруға қиялын дамытуға игі әсер етеді. 

  Эстетикалық  тәрбиеде  халық ауыз әдебиетінің  маңызы  өте зор.  Оның мазмұны халқымыздың 

бүкіл өмір тәжірибесін қамти отырып жас ұрпақ санасын, әсемдік сезімін талғамын қажеттігін білдіреді. 

  Эстетикалық  тәрбиенің  күрделі  мәселелерін  айқындауда  біз  халықтың  жинақтаған 

педагогикалық білімі мен тәрбие тәжірибесіне сүйенуіміз керек. 

  Мектепте  балалардың  эстетикалық  танымын,  сезімін,  мәдениетін,  білімін  көтерудің  басты 

сүйеніші  тәрбиешілер  мен  ата-аналар.  Олар  өздері  үлгі  болып  эстетикалық  тәрбие  жұмысының 

мазмұнын, формаларын және әдістерін жетілдірудің жолдарын іздестіріп іске асырады. 

  Эстетикалық тәрбиенің жеке жақтары арасындағы байланыстар теориялық негізде негізделеді. 

Өнер және өмірдегі әсемділікті түсінуді үйрену үшін қарапайым эстетикалық әсерлердің, көру мен есту 

түйсіктерін жинақтаудың ұзақ жолынан өту қажет. Эмоциялық және танымдық процестердің белгілі бір 

шамада даму қажет. 

  Ұсынылып  отырған  осы  процестің  өзіндік  ерекшелігін  –  эстетикалық  тәрбиені  тәрбиелеудің 

басқа жақтарымен тығыз бірлікте екендігін, баланың жеке адам ретіндегі адамгершілік  қасиеттерінің 

қалыптасуының  динамикасын  ашып  көрсетеді.  Эстетикалық  тәрбие  заманамен  тығыз  байланысты, 

көбіне сонымен анықталады. Болмысты эстетикалық жағынан игеру өмірмен етене болуды, қоршаған 

дүниені, қоғамды, табиғатты, заттық ортаны жасампаздықпен өзгертуге талпынады. 

  Эмоция,  қиял  сезінуге жанасты  шешілмеген  проблемалар әлі де  көп  болғанымен  эстетикалық 

әсерлену  түрінде  қоршаған  дүние  өзіндік  реакцияның  материалдық  негізі  болуы  сөзсіз.  Әр  баланың 

қабілеттерінің дамуына әсерін тигізетін өзінің анатомиялық-физиологиялық ерекшеліктері бар. Баланың 

жеке  тәжірибесі өз  заңы  бойынша мұғалімнің  ықпалына  тәуелді  емес  бағытта  қалыптасатын сияқты. 

Әрине тікелей әсер ету барлық балаларды біркелкі дамытады деп ойлау аңғалдық болар еді. 

  Адамның жеке басының даралығы әр балаға өз қабілеттелегін неғұрлым толық жүзеге асыруға 

мүмкіндік  беретін  көркем  шығармашылығында  көрінеді.  Бұрынғы  педагогикалық  теориялардың 

негізсіздігі  дәлелденді.  Бірақ  тәрбиенің  нақты  формаларында,  әсіресе  көркем  тәрбиеде  олардың 

әсерлерінің зардабынан туған кедергіден өту оңай болған жоқ. Жекелеп айтқанда, баланың эстетикалық 

әсерленуі басқарылатын және қалыптасатын құбылыс дейтін оймен келісу қиын болды. 

  Педагогика  эстетикалық  тәрбиені  өмірдегі  және  өнердегі  әсемдікті  қабылдау,  сезіну,  түйсіну 

қабілеттерін  дамыту  ретінде  әсемдің  заңы  бойынша  қоршаған  дүниені  жасандыруға  өзі  қатысуға 

ұмтылуын  тәрбиелеу  іс-әрекетке  араласу  және  творчестволық  қабілеттерді  дамыту  ретінде  анықтап 

береді. 


  Баланы  қарым-қатынастағы жақсылық  пен  зұлымдықты ажырата  білуге,  формалар, сызықтар, 

үндер,  бояулар  әдемілігін  қабылдауға  үйрету  дегеніміз  –  оның  жанын  жақсартып,  тазартып, 

мазмұндандыра түсу деген сөзді білдіреді. 

  Әсіресе, баланың табиғатқа қызыға құштарлануын қуаттап, эстетикалық бағдар бере білсек бала 

игілікті  еңбек  арқылы  қалаған  мақсатына  жете алады.  «Өнерді  түсінбейтін  инженер-жаман  инженер, 

қиялдауды білмейтін конструктор, конструктор емес, музыканы сезбейтін және поэзияның көркемдігін 

түсінбейтін ғалым дүниеден бос қалған адам. Сен кім болсаң да сенің өмірің рухани бай болуға тиіс, сен 

тамашаны көруге және оған сүйсіне білуге тиіссің. Әдемілікті сезіне жасай білуге – адам өмірін маңызды, 

бай және жарқын етеді. Жақсы кітаптарды, музыканы, сурет, көркемөнер, шығармаларын оқып шығуға, 

естуге, көруге қол жетті, апталар, айлар, жылдар бойы қуаныштарына бөлейді. 



  Алғашқы балалық кезден бастап әдемілікті  сезіне, түсіне және  бағалай білуі  дамиды. «Әрбір 

адамның болашағы көп жағдайда балалық кезедгі есте қалғандарымен анықталады. Бұл біздің ең біркелкі 

және жандандыратын сусын бар табақ. Балалық шақтың елестері, сондай-ақ оқу жылдарындағы елестер 

–  санылы  өмірдің  фундаменті,  ол  осы  таза  және  жарқын  күндер  жөніндегі  есте  қалғандар  - 

ұмытылмайтын барлық нәрселер сақталатын қойма сияқты», - дейді С.Т.Коненков. Өзінің балалық шағы 

жөнінде әңгімелей отырып: «Мен ешуақытта көркемөнер жолана түспес едім, егер бала кезде музыканы 

сүймесем», деп атап айтады [5].   

  Табиғаттың  тамашаларына,  тұрмыста  адамдар  арасындағы  қарым-қатынасқа  тырысу  –  зор 

пейілді, жақсы талғамды адамға тән творчестволық еңбектің әдемілігін түсіну. Асқан сұлулық тек қана 

ләззаттындырып,  қуантып,  әбден  шаттындырып  қоймайды.  Ол  адамның  адамгершілік  қасиетін 

арттырады және оны жоғарғы сезім мен ойларға және зор іске батылдыққа шабыттандырады. Тамаша 

әріптер мен бояулар дүниесі, поэзияның әсерлігі табиғаттың сұлулығы адам мінезі мен  ісінің әдемілігі 

кімнің талабы, білімге деген құмарлығы, ақылы мен өткір сезімі бар, кім көп оқиды, байқайды, ойлайды, 

шыдамды – осы балалардың алдында жайнап тұрады. 

Қазақтың халақ педагогикасында эстетикалық тәрбие үлкендердің, ата-аналардың жеке басының 

жақсы істерін үлгі ету, тәрбиеге «ұят, намыс, ар», - ұғымдарын кең пайдалана отырып сендіру, үйрету, 

жаттықтыру, көтермелеу, мадақтау, жазалау, мақұлдау әдістері мен жүзеге асырылып отырды. 

Балаларды ерте бастан еңбекке, мысалы алуан түрлі өнер бұйымдарын жасауға тарту, балалардың 

жас ерекшеліктерін ескере отырып ой-өрісіне шеберлігі мен дағдысына талапты күшейту қазақ халқы 

педагогикасының өскелең ұрпаққа еңбек тәрбиесін беру жөніндегі негізгі міндетіне айналды. 

 Ж. Түрікпенұлы пікірінше балаларды еңбекке тәрбиелей отырып, ата-аналар оларды тек өзі үшін 

ғана  емес,  жалпы  игілік  үшін  еңбек  етуге,  еңбекке  құрметпен  қарауға,  еңбек  процесінің  әсемдігін, 

эстетикалық қуаныш-ләззатын сезініп, түсіне білуге үйретті. Сонымен бірге, еңбекке бұлай араластыру 

көркемдік және эстетикалық талғамдарды, көзқарастарды, нанымдарды ерте сіңіруге, халықтың мәдени 

және адамгершілік мұрасына қамқор көзқарасты қалыптастыруға жәрдемдеседі [6]. 

Қазақ  халықының  педагогикасында  және  балалар  мен  жастарға  эстетикалық  тәрбие  берудің 

күнделікті  практикасында  педагогикалық  ықпал  етудің  толып  жатқан  тәсілдері    бейнелеу  өнері 

сабағында қолданылады. 

Эстетикалық  тәрбие  адам  өмірінде  үлкен  роль  атқарады.  Әсемдікті  көре,  түсіне,  жасай  білу 

адамның рухани өмірін байытады. Қазіргі кезде эстетикалық көзқарасты тәрбиелеу күн санап өсіруді 

талап ететін мәселе. 

Эстетикалық көзқарастар адамның шындыққа қатынасын анықтайды. Оқушылардың эстетикалық 

көзқарасын  тәрбиелеуі  дамыған  әсемдік  сана  мен  талғамды,  оны  қабылдау  және  бағалау  қабілетін 

қалыптастырады. Сонымен қатар эстетикалық көзқарасты тәрбиелеудің негізгі құралы бейнелеу өнері 

сабағы.  Пеадагогикада  эстетикалық  көзқарасты  тәрбиелеу  тәрбиенің  басқа  салаларымен  тығыз 

байланысты. 

  Эстетикалық  тәрбиенің  өзіне  тән  міндеттері  бар.  Олардың  бірі  –  эстетикалық  сезімді  және 

эстетикалық қабылдауды тәрбиелеу. Мектеп жасына дейінгі балалардың эстетикалық тәрбиесі оқу және 

еңбек тәрбие процесінде іске асырылады. Эстетикалық тәрбие – адамдардың материалдық және рухани 

байлығының  жемісі.  Олай  болса  эстетикалық  мәдениет,  оның  қоршаған  шындық  болмысына,  ортаға 

деген дүниетанымдық, әсемдік, шығармашылық тұрғыдан көзқарасының жемісі. Міне, осыны негізге ала 

отырып эстетикалық тәрбиені сапалы деңгейге көтерілуін қамтамасыз ететін құралдарын төмендегідей 

жіктеуге болады. Олар: 1. Ауыз әдебиетінің барлық салаларын қамтитын әдеби фольклор: 

-

 



ертегілер 

-

 



аңыз-әңгімелер 

-

 



мақал-мәтелдер 

-

 



жұмбақтар 

-

 



жыр 

-

 



толғаулар 

-

 



дастандар 

-

 



қанатты сөздер т.б. 

-

 



айтыс өнері 

2. Музыкалық фольклор: 

  - ән мен жыр 

  - терме 

  - күй өнері 

  - аспапты музыка 

  - әншілер, композиторлар туындылары 

  - сал-серілер өнері. 

3. Тұрмыстық фольклор: 


  - ұлттық киім үлгілері 

  - үй жиhаздары 

  - көш-қон жабдықтары 

  - ұлттық тағамдар 

  - сарбаз қару-жарақтары 

  - ат әбзелдері 

  - ұлттық ойындар мен мерекелер 

4. Кәсіптік фольклор: 

  - төрт-түлік 

  - ханшылық 

  - іскерлік 

  - зергерлік 

  - сәулеткерлік 

  - аңшылық. 

  Бұл  келтірілген  фольклорлық  мазмұндар,  негізінен  эстетикалық  дамуды,  жалпы  эстетикалық 

тәрбиені  қамтамасыз  ететін  –  материалдық  мәдениет  және  рухани  мәдениет  мұраларын  қамтиды. 

Сонымен, эстетикалық мәдениеттің мәнін, мазмұнын танып білуде және оларды мектеп жасына дейінгі 

балаларға  эстетикалық  тәрбие  беру  құралдары  ретінде  талдап  үйренуде,  біз  негізінен  түрлі  өнер 

түрлеріне жүгінеміз. Олай болса қазақтың жас ұрпаққа эстетикалық тәрбие берудің мәні мен мазмұнын, 

құралдары мен бағыттарын талдауда да,  эстетикалық мәдени құндылықтарын жасайтын өнер түрлерін 

негізге аламыз. 

  С.  Қалиев  зерттеулерінде  ата-бабаларымыз  өздерінің  бойындағы  барлық  қасиеттерді  және 

тәлімдік  арман-мүдделерін  ұрпақтарының  сана-сезіміне,  ертеден  қалыптасып  келе  жатқан  тәлімдік 

ілімдердің салт-дәстүрлердің ұлттық психологияға сай мәдениеттіліктің негізінде сіңіруде мақсат етіп, 

баланың  ақылды,  мейірімді,  қайырымды,  сыпайы,  тапқыр,  ержүрек  болып  өсуімен  қоса,  сымбатты 

өнерлі болып қалыптасуының да жолдарының негізін қалаған. Ата- бабаларымыздың ілімдері халықтың 

ауыз-әдебиетінде,  мақал-  мәтелдерде,  нақыл  сөздерінде,  аңыз-ертегілерінде,  ақын-жыраулар 

поэзиясында,    билердің  сөздерінде,    қазақ  өмірінің  тұрмыс-салттық,  мәдени  шығармашылық  және 

рухани  танымдық  көрінісі  ретінде  қарастырылған.  Міне  сол  тәлім-тәрбиелік  құндылықтарды 

жинақтаудан  құралған  педагогикалық,  психологиялық  ой-пікірлер,  ғылыми-педагогикалық-

психологиялық зертетулер нәтижесінде, қазіргі эстетикалық тәлім-тәрбие жүйесінің жасалуына тарихи 

ықпал етті. 

  «Көшпелілер отырықшы халықтар мәдениетінде ешқандай үлес қоспаған» деген кереғар пікірді, 

Қазақстан жеріндегі археологиялық қазбалардан табылған көне мәдениет пен өнер бұйымдары теріске 

шығарды. Сол жәдігерлерді көре, тани отырып,  қазақ даласын мекедеген ежелгі тайпалар кейін келе 

қазақ  атанған  ата  бабаларымыз  тек  малшы,  жауынгер  ғана  емес,  сонымен  бірге  тамаша  сәулеткер, 

мүсінші, ұста зерге болғанын көреміз. Соның бір айғағы: Маңғыстаудағы мәдени мұралар, түркістандағы 

Орта Азиядағы ең алып әрі бүгінге дейін сақталған бірден-бір көне сәулет өнерінің ескерткіші Қожа 

Ахмет Иассауи кесенесі,  тараздағы әлемде теңдесі жоқ Ортағасырлық Айша-Бибі кесенесі, сол сияқты 

Арқадағы  Алашахан,    Аягөздегі  Қозы-Көрпеш  пен  Баян-сұлу  мазарлары.  Есіктен  табылған  «Алтын 

адам»,  Түркістандағы  тайқазан,  республика  мұражайларындағы  сан-алуан  тұрмыстық  бұйымдар  мен 

зергерлік өнер туындылары,  ертедегі ата-бабаларымыз, төрт-түлік шкізаты – жүнді, теріні, мүйізді аса 

үлкен шеберлікпен өңдеп, күнделікті өмірге керекті заттар жасаса, темірден түйін түйген,  «Алтынды 

аптап, күмістеп, күмісті құтпен көз тойдырар зергерлік әшекейлер жасаушы шеберлер болғанын, сөйтіп 

өзінің материалдық рухани мәдениетінің алтын қорын байытқанын көреміз.  

  Ата-бабаларымыз  күмбірлеген  күміс  күймен  сыбызғы,  сырнай  үнімен,  асқақтата  салған  әсем 

сазды  әнмен,  өзінің  рухани  жан  дүниесінің  сұң-мұқтажын,  асқақ  арманын  келер  ұрпақтың  зердесіне 

жеткізіп, санасына ұялатып келгені де әлемге аян. Қазақ халқының рухани эстетикалық мәдениеті, өзіне 

тән болмысымен шетелдіктерді де таңдандырып келгенін, ғалым-педагог С.Қалиев «Еуропа ғалымдары 

қазақ халқының мәдениеті туралы» атты кітабында деректі материалдар негізінде көрсеткен. Онда өткен 

ғасырларда қазақ даласында саяхатта немесе айдауда болған демократ-ғалымдардың қазақтар туралы, 

олардың мәдениеті туралы ой-пікірлері келтілірген. Енді сол еңбектен төмендегідей мәліметтерге назар 

аударып көрелік [7]. 

  Қазақ  қол  өнерінің  ең  айшықты  түрі  ою-өрнек  өнері.  Қазақ ою-өрнектерінің  қалыптасу,  даму 

сатыларын  зертетген  ғалымдар  оның  200-ден  астам  түрі  бар  екенін  айтады.  Қазақ  ою-өрнегі,  сонау 

сақтардың  «Хайуанаттар  стиліндегі,  одан  кейінгі  үйсіндердің»  «полихромдардың  өнерімен 

сабақтастықта  дамыған,  халықтың  қоршаған  орта  мен  табиғатқа  деген  көркем-эстетикалық  талғам 

деңгейіндегі көзқарасын «Екінші табиғаттың жасаудағы шеберлігін көрсететін аса зор көркемдік мәні 

мен маңызы бар өнері». Қазақ тұрмысында ою-өрнекпен әшекейленбейтін бұйым жоқ деуге де болады. 


Мұның өзі, бұл өнердің қазақ өмірі мен тұрмысына әсемдік енгізуге деген эстетикалық талғам өрісінің 

деңгейін айқындай түседі.  

  Ою-өрнек  киіз  бұйымдарды,  ағаштан,  темірден,  теріден  жасалған  заттарды  ұлттық  киімдерді, 

зергерлік  әшекейлерді,  сәулеттік  құрылыстарды  әсемдейтін  мәнерлеу  құралы.  Оның  түрлері  мен 

атауларынан  халқымыздың  төр-түлікке,  табиғаттағы  өсімдіктер  мен  жануарларға,  құстарға,  ай-

жұлдыздарға  қарай  отырып  сол  тұлғаларды  ықшамдап  әсем  өрнекке  айналдыруы  нағыз  шеберлікті 

көрсетеді. 

  Қорыта айтқанда, қазақ халқының көркем-эстетикалық мәдениеті – оның тарихи қалыптасуы мен 

дамуы  барысындағы  дүниетанымдық,  рухани-көркем  шығармашылық  іс-әрекеттерінің  сапалы  жемісі 

және  «Сегіз  қырлы  бір  сырлы»  жан-жақты  қалыптасқан  әрі  дамыған  болашақ  ұрпақ  тәрбиесі 

мазмұнындағы эстетикалық тәлім-тәрбиесінің басты құралы . 

  Қазақ фольклорының эстетикасының халық өнерінің алуан түрімен қатар алып зертету  – оның 

мазмұн  байлығын,  суреттеу  тәсілінің  молдығын,  эстетикалық  бағалылығын  арттырады,    халық 

творчествосының  барлық  саласы  поэзия,  музыка  қол  өнер  пластика,  сәулет  өнері  сияқты  түрлерінің 

көркемдік жолының бірі екендігінің өзара тығыз байланыста өсіп қалыптасқанын танытады»,   - деген 

пікірде  айтады.  Әрине,  бұл  пікірді  әдебиеттану  ғылыми  тұрғысынан  құптауға  болады, ал  педагогика 

ғылымы  бойынша  бала  тәрбиесі  үшін  зерттеу  пәні  ретінде  әндердің  бір  ғана  түрін  алып,  оның 

эстетикалық  мүмкіндіктеріне  жан-жақты  тоқталған  тиімді.  Бұл  балаға  өнердің  белгілі  бір  саласына 

эстетикалық тұрғыда жүйелі мағлұмат алуына көмектеседі, белгілі әдіс-тәсілдер, амал жолдар арқылы 

бала  санасының  әсемдік  жолымен  дамуына  ықпал  етеді,  жүрегіне  ұлт  өнеріне  деген  сүйіспеншілік 

сезімін  ықыласты  көзқарасын  ұялатады,  халық  өнеріне  құрметпен  қарауына,  оны  меңгеруге,  өмірде 

орында пайдалана білуге үйретеді. 

  Әдетте  қазақтар әсемдік-сұлулықты  күнделікті  өмірден,  табиғат  көріністерінен,  адамнан  көре 

білген және оны теңестірмелі түрде берген. Мұндағы дария дегені аспан, өйткені,  біріншіден,  екеуі де 

көгілдір,  мөлдір  тұңғиық,  екіншіден,  көгілдір  түс  қазақтардың  ең  ұнататын,  күнделікті-тұрмыс 

тіршілігінде үй – жиhаздарын әшекейлегенде кең қолданатын түсі болып саналады. 

Әдістер  іс-әрекеттің  ұйымдастырылу  формасына  байланысты  өзгеріп  отырады.  Көркем 

сабақтарда  педагог  дәл  нұсқаулар  береді,  балаларға  орындау  тәсілдерін  өздері  табуын  ұсынады  т.б. 

Мәселен,  өлең  мен  әндерді  жаттап  үйрену  оларды  үлкендердің  алдын  ала  орындауын,  шығарманың 

мазмұны  мен  күйін  білдіретін  көркемдік  қасиеттері  туралы  әңгімелесуді,  көрнекі  құралдарды 

пайдалануды, балалардың тексті бірнеше рет қайталауын т.б. талап етеді. Көркем жапсыру сабақтарында 

балалардың  өздері  жеке  бөлшектерден  зат  құрастыруға  немесе  тұтас  материалдан  (балшықтан, 

пластилиннен)  жеке  детальдар  жапсыруға  мүмкіндік  беретін  тәсілдерге  үйретіледі.  Демек,  үйрету 

жеткілікті  түрде  тікелей  өтеді.  Баланың  дербес  іс-әрекет  етуінде  үлкендердің  жетекшілігі  жанама 

ықпалмен шектеледі, ол тек іс-әрекетке итермелеп, еске түсіреді немесе қателерді түзетеді. 

Эстетикалық  тәрбие  әдістерінің  мәні  балалардың  жас  мөлшеріне  де  тәуелді.  Мектеп  жасына 

дейінгі балаларды әсемдік әлеміне тарта отырып, тәрбиеші оның назарын жапырақтардың күзде қандай 

болатындығына, бөлмеде реттілік, тазалық болудың қандай тамаша екендігіне аударады.  

Балалардың  алдына  басты  міндет  –  ересек  адамның  жетекшілігімен  қоршаған  дүниені  активті 

«жасампаздықпен»,  бірақ олардың  шама-шарқы жететіндей  етіп  өзгерту  міндеті  қойылады.  Бейнелеу 

өнері пәні бойынша оқу материалдарын жүйелі, бірізді және толық меңгеру мұғалімнің дұрыс іріктелген, 

ғылыми  негізделген  сабақ  материалына  байланысты.  Бейнелеу  өнері  пәні  бойынша  мұғалімдердің 

тәжірибелері көрсетіп отырғандай, әрбір сабақтың мазмұнына көңіл бөліп қана қоймай, сонымен қатар 

оқу жылына толық сабақ жоспары жасалғаны жөн. 

Мектепте  бала  тақырыптық  сурет  салу  алдын  ала  байқау  жүргізілгеннен  кейін,  көз  алдына 

елестету арқылы сурет салудан тұрады. Тақырыптық сурет салу үрдісінде балалардың құрылым, көлем, 

затты  кеңістікте  дұрыс  орналастыру,  сәуле  түсіру,  түстерді  таба  алу  дағдыларымен  бекітіледі.  Ең 

маңыздысы, балалардың сурет салуда алғашқы біліктілігі қалыптасады. Тәрбиеші балалардың тақырып 

бойынша сурет салуда, тақырыпты дұрыс таңдағанына көңіл қойып, олардың сурет арқылы өздерінің 

ойларының  құрылымдық,  эмоциялық,  көркемдік  жағынан  дұрыс  немесе  бұрыс  шешілгендігіне  назар 

аудару қажет. 

Баланы тақырыптық сурет салуда шығармашылық ой-өрісін, оның қиялдауын асыра бағалаудан 

да  сақ  болу  қажет.  Ойлау  үрдісінде  сурет  салушы  заттар  мен  құбылыстардың  жалпы  заңдылық 

байланыстарын  байқайды,  ой  абстрактілі  үрдіс  болғандықтан,  тікелей  сезім  мен  қабылдауға  аталған 

байланыстар көрінбейді. Ойлаған затты көз алдына елестету сурет салуға дейінгі үрдіс. 

Сурет салу барысында салыстыру, жалпылау, абстракциялау, т.б. үрдістер қатар жүріп жатады. 

Сонымен,  бейнелеу  өнері  ойлаудың,  байқаудың  сенсорлық  сезгіштігін  дамытып  қалыптастырады. 

Аталған қабілеттерді көз алдына елестете білу мен біріктіру көркем ойлаудың негізін құрайды. 

Бейнелеу өнерінің әр кезде де эмоциялық өңделуі жоғары болады. Оның осындай болуына тек 

болмыс  туралы әсерлер  ғана  емес,  сонымен  бірге  эмоциялық  ойлау  әсер  етеді.  Эмоциялық  бастауды 



дамытпай, адамға нағыз  қажет талғампаздықты, қиялдауды,  көз  алдына елестетуді,  армандай білуді, 

шығармашылықты қалыптастыру мүмкін емес. 

Қоршаған  ортаға  денен  байқағыштықты,  зеректілікті  қалыптастыру  көркем  өнерлік 

материалдарды  жылдам  қабылдауға  үйретеді.  Бала  сурет  салуда  бейнелеу  іс-әрекеті  арқылы  жас 

ерекшелігіне сай, қоршаған ортаны өзінің бейнелеу тәсілдерімен суреттеуге талпынатыны мәлім. 

Бала  қоршаған  ортаға  деген  саналы  қарым-қатынасын  адамдар  арасындағы  қатынастарға, 

табиғатқа,  жануарлар  әлеміне  қатысты  өз  ойларын  сөзбен  не  болмаса  сурет  түрімен  бейнелеуге 

тырысады. Тәрбиеші өз сабақтарын құрғанда, оқушыларды қоршаған ортаның әсемдігінің, пішіні мен 

түсінің  қарапайымдылығын,  заттардың  әдемілігін  бағалау  қабілеттерін  арттыруға  бағыштайтын 

тәсілдерді қолданғаны жөн. 

Туған жердің әсемдігін көру, түстердің ғажап әлемін ашу, суретші құралдарымен (графикалық, 

кескіндемелік) беру,  әрбір  қимылды мұғалімнің  тыңдатқан музыкалық үзінділерінен  есту  –  бейнелеу 

өнерінен сабақ берудің негізгі мақсаты шығармашылықты қалыптастыру. Тек қана қоршаған табиғатты 

қабылдау  үрдісінде  емес,  сонымен  қатар  шығармашылық  жұмыстарды  талқылағанда  да  қатарласып 

жүріп жатуы керек. 

Сондай-ақ, тәрбиеші әуездік-қолданбалы өнермен таныстырса әдемілік, әсемдік туралы әңгімелеп, 

оқыту, тәрбие жұмыстарында ойын тәсілдерін қолдануы қажет. Эстетикалық танымпаздық саласындағы 

балалардың алғашқы қадамы олардың суретке түсіретін бұйымдарды эстетикалық қабылдауымен, есінде 

қалғанын елестете сурет салумен, графиканы эмоциялық түсінгіштігімен тығыз байланысты.  

Мектеп  жасына  дейінгі  балалардың  көркемдік-шығармашылық  іс-әрекеттері  әдеби  әуездік 

шығармаларымен  көркемделеді.  Ол  республика  өмірінен  көріністерді  тақырыптық  құрылым  арқылы 

көрсеткен  кезде  анық  көрінеді.  Олар  туған  жерінің  халық  өнері,  тарихи  ескерткіштері,  сәулет  өнері 

туралы алғашқы білім алады. Бейнелеу өнері пәнінің мазмұндық ерекшеліктері оның елестету, қиялдау, 

көру, кеңістікке, түске, пішінге деген сезгіштік сезімді дамытуға бағытталуында. 

 

Әдебиеттер  

1

 



 Назарбаев Н.Ә. Интеллектуалды ұлт – 2020 / Қазақстан Республикасы Президентінің «Болашақ» 

бағдарламасы // Алматы. 2008 

2

 

 Флерина Е.А.  Эстетическое воспитание дошкольника.- М.: 1998 



3

 

 Красногорский Н.И. Острова эфирного океана.- М.: 1997 



4

 

 Алдамұратов А. Қызықты психология. .- Алматы. 1995 



5

 

 Конёнков С.Т. Мой век: Воспоминания. — М.: Политиздат, 1999. - 368 с. 



6

 

 Түрікпенұлы Ж.Тәрбие психологиясы. – Алматы.  2008.-143б 



7

 

 Қалиев С., Жарықбаев Қ. Қазақ тәлім тәрбиесі. - Алматы. 1998.-348б 



8

 

Әбішева  А..  Ойын  элементтерін  пайдаланудың  педагогикалық  ерекшеліктері.  //  Бастауыш 



мектеп. №3, 2007 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 


МАЗМҰНЫ / СОДЕРЖАНИЕ 

 

Иманғалиев А.С. 

АЛҒЫ СӨЗ / ВСТУПИТЕЛЬНОЕ СЛОВО..........................................................................................3 



 

ПЛЕНАРЛЫҚ МӘЖІЛІС / ПЛЕНАРНОЕ ЗАСЕДАНИЕ 

 

Королева Ю.А., Аутаева А.Н. 

ИНКЛЮЗИВНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ В РОССИИ И КАЗАХСТАНЕ.........................................................4 



Акимова О.И., Абаева Г.А.  

СПЕЦИФИКА  ПОДГОТОВКИ  ПЕДАГОГИЧЕСКИХ  КАДРОВ  В  СФЕРЕ  ИНКЛЮЗИВНОГО 

ОБРАЗОВАНИЯ В СОВРЕМЕННОМ  ПЕДАГОГИЧЕСКОМ ВУЗЕ......................................................7 

Лебедева Н.Н. 

ОРГАНИЗАЦИЯ 

СПЕЦИАЛЬНЫХ 

ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ 

УСЛОВИЙ 

ДЛЯ 


ДЕТЕЙ 

С 

ОГРАНИЧЕННЫМИ 



ВОЗМОЖНОСТЯМИ 

В 

УЧРЕЖДЕНИЯХ 



ОБРАЗОВАНИЯ 

КАЗАХСТАНА.............................................................................................................................................13 



Lee Jong Hyun 

ІNCLUSIVE EDUCATION IN KAZAKHSTAN: STATUS AND PROSPECTS.......................................15 



Салов В.Ю., 

Иргалиева Э.К. 

АДАПТИВНАЯ ФИЗИЧЕСКАЯ КУЛЬТУРА: ПРОБЛЕМА И РЕШЕНИЕ..........................................17 

 

 

 

І СЕКЦИЯ, SECTIONS 

 

 

ЗАМАНАУИ БІЛІМ БЕРУ ЖАҒДАЙЫНДА АРНАЙЫ БІЛІМ БЕРУ 

ҚАЖЕТТІЛІКТЕРІ БАР АДАМДАРДЫ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ 

СҮЙЕМЕЛДЕУ 

 

ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГИЧЕСКОЕ СОПРОВОЖДЕНИЕ ЛИЦ С ОСОБЫМИ  

ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ ПОТРЕБНОСТЯМИ 

 

PSYCHOLOGY AND PEDAGOGICAL ESCORT OF PERSONS WITH SPECIAL 

EDUCATIONAL NEEDS IN MODERN EDUCATIONAL SPACE 

 

Арыстангалиева В.Т., Ж.Г.Байгалиева,  А.Шарипова  

ЖАСӨСПІРІМ  ШАҚТАҒЫ  ҚЫЗ  БАЛАЛАРДЫҢ  ДАУ-ЖАНЖАЛДЫҚ  ІС-ӘРЕКЕТКЕ  БАРУ 

СЕБЕПТЕРІНІҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ...........................................21 



Ахмедалиева  Д. У. 

ОҚЫТУ  МЕН  ТӘРБИЕЛЕУДЕ    ЕРЕКШЕ  ҚАЖЕТТІЛІКТЕРІ  БАР  БАЛАЛАРДЫ  ӘЛЕУМЕТТІК-

ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ОҢАЛТУ ТЕТІКТЕРІ..............................................................................................23 

Баянгалиева Р.М.Курманбаева С.Т. 

ЕРЕКШЕ 


БІЛІМ 

АЛУДЫ 


ҚАЖЕТ 

ЕТЕТІН 


ОҚУШЫЛАРМЕН 

ЖҰМЫСТАНУДЫҢ 

ПЕДАГОГИКАЛЫҚ-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ..............................................................26 

Бекдаирова А.С.,  Журекенова А.К. 

СОВРЕМЕННЫЙ  ПОДХОД    В  УСЛОВИЯХ  ПМПК  В  РАБОТЕ  С  РОДИТЕЛЯМИ  И  ДЕТЬМИ  С 

ОСОБЫМИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ ПОТРЕБНОСТЯМИ...................................................................28 

Бисингалиева Ж.А. 

РОЛЬ ППМС-ЦЕНТРОВ В СИСТЕМЕ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ.....................................35 



Доскалиева Р.Б.,  Қанатова М.С., Денизбаева.Н.Е. 

МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРДЫ МЕКТЕПКЕ ДАЙЫНДАУДАҒЫ  ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ 

ЖАТТЫҒУЛАР.......................................................................................................37 

Ергалиева Г.А., Конарова Б.Б. 

ОТБАСЫНДА    ТҰЛҒААРАЛЫҚ  ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТЫ  ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ  ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ 

АСПЕКТІЛЕРІ..............................................................................................................................................................................40 

Ергалиева Г.А.,  Оқас М.Т. 

ОҚЫТУ  ПРОЦЕСІНДЕ  ИНТЕРАКТИВТІК  ӘДІСТЕРДІ  ҚОЛДАНУ  АРҚЫЛЫ  ОҚУШЫЛАРДЫҢ 

ОҚУ-ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҚАБІЛЕТІН АРТТЫРУ ЖОЛДАРЫ..........................................................45 


Ергалиева Г.А. А.Қ.РамазановаА.М. Кузайрова 

ӘЛЕУМЕТТІК  ПЕДАГОГТЫҢ  ТОЛЫҚ  ЕМЕС  ОТБАСЫ  БАЛАЛАРЫМЕН  ЖҮРГІЗЕТІН 

ЖҰМЫСТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ...................................................................................................50 

Ерниязов О.Н.Шапхатова А.С.  

ЖАСӨСПІРІМ ЖАСЫНДАҒЫЛАРҒА ИНКЛЮЗИВТІ БІЛІМ МЕН ЖЫНЫСТЫҚ ТӘРБИЕ БЕРУДІҢ 

ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ......................................................................................................................53 

Ерниязова С.Н., Ажыгалиева Н.Г. 

ЗЕРДЕ БҰЗЫЛЫСТАРЫ БАР ОҚУШЫЛАРДЫҢ ОҚУ ЖЕТІСТІКТЕРІН КРИТЕРИАЛДЫ БАҒАЛАУ 

...................................................................................................................................................57 

Жантуреева А.А., Жанұзақ А.Н., Онгарбаева А.Ж. 

ИНКЛЮЗИВТІ БІЛІМ БЕРУ-ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚ ПЕН АДАМГЕРШІЛІК БАСТАУЫ...................62 



Зинуллин Т.Е., Распаева Д.А., Ғабитова Ү.Ғ. 

МҮМКІНДІГІ 

ШЕКТЕУЛІ 

БАЛАЛАРМЕН 

ЖҮРГІЗІЛЕТІН 

ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ 

ЖҰМЫСТАРЫ.............................................................................................................................................67 

Золотых И.Н., Карнаух Ю.Н. 

ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГИЧЕСКОЕ 

СОПРОВОЖДЕНИЕ 

ЛИЦ 


С 

ОСОБЫМИ 


ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ 

ПОТРЕБНОСТЯМИ 

В 

СОВРЕМЕННОМ 



ОБРАЗОВАТЕЛЬНОМ 

ПРОСТРАНСТВЕ.........................................................................................................................................71 



Искалиева А. К., Шунайбекова К.М. 

ОБУЧЕНИЕ ГОВОРЕНИЮ НЕМЕЦКОМУ ЯЗЫКУ НА СТАРШЕМ ЭТАПЕ....................................74 



Кинжекова Р.С., Габдрахманова Ш.Т. 

ТҰЛҒАЛЫҚ-БАҒДАРЛЫ ИНКЛЮЗИВТІ БІЛІМ БЕРУ КЕҢІСТІГІНДЕ БАЛАЛАРДЫ ҚОЛДАУДЫҢ 

ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ...................................78 

Kismetova G.Karabay A.  

USING OF MODERN PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES.......................................................................80 



Кирилина Н.П., Романова В.Л. 

ЭМОЦИОНАЛЬНОЕ ВЫГОРАНИЕ РАБОТНИКОВ СОЦИАЛЬНОЙ СФЕРЫ ТРУДА....................83 



Коренева В.О., Чернышева Н.С. 

 ЗНАЧЕНИЕ 

ТЬЮТОРСКОГО 

СОПРОВОЖДЕНИЯ 

ДЕТЕЙ 

С 

ОГРАНИЧЕННЫМИ 



ВОЗМОЖНОСТЯМИЗДОРОВЬЯ 

В 

УСЛОВИЯХ 



ИНКЛЮЗИВНОЙ 

ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ 

ПРАКТИКИ...................................................................................................................................................87 

Кормушина Н.Г. 

КОММУНИКАТИВНАЯ  ТОЛЕРАНТНОСТЬ  КАК  ОСНОВНОЕ  УСЛОВИЕ  ИНКЛЮЗИВНОГО 

ОБРАЗОВАНИЯ ДЕТЕЙ С ОВЗ.................................................................................................................90 

Кулдашева Н. У., Мұрат Ж. 

ЖАЛПЫ  ОРТА  БІЛІМ  БЕРЕТІН  МЕКТЕПТЕРДЕ    ИНКЛЮЗИВТІ    БІЛІМ  БЕРУДІ   

ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ НЕІЗГІ МӘСЕЛЕЛЕРІ.......................................................................................95 

Қонисбекова Л.О. 

ЭСТЕТИКАЛЫҚ  ТӘРБИЕ  БЕРУ  АРҚЫЛЫ  ОҚУШЫЛАРДЫҢ  ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ    ҚАБІЛЕТІН 

ДАМЫТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ...................................................................................................................100 

Максутова А.Е.Сейтжанова Ж.Б. 

РОЛЬ 


ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГИЧЕСКОГО 

СОПРОВОЖДЕНИЯ 

ДЕТЕЙ 

ВУСЛОВИЯХ 



ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ......................................................................................................107 

Малкина Т. С., Рифферт Л. И. 

ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГИЧЕСКОЕ 

СОПРОВОЖДЕНИЕ 

ДЕТЕЙ 


С 

ОСОБЫМИ 


ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ 

ПОТРЕБНОСТЯМИ 

В 

СОВРЕМЕННОМ 



ОБРАЗОВАТЕЛЬНОМ 

УЧРЕЖДЕНИИ...........................................................................................................................................114 



Молдагалиев А.М., Нуфтиев Ө.Г. 

 ЕЛДІҢ  ЕРТЕҢГІ  ҚОРҒАНЫ -  ПАТРИОТ  ЖАСТАР........................................................................116 



Молдагалиев А.М., Сыдык Б.С. 

ДУХОВНОЕ И НРАВСТВЕННОЕ ВОСПИТАНИЕ МОЛОДЕЖИ......................................................118 



Муканова А.Д.Сардарова Ж.И. 

ФОРМИРОВАНИЕ  ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ  КОМПЕТЕНТНОСТИ  БУДУЩЕГО  УЧИТЕЛЯ 

НАЧАЛЬНЫХ КЛАССОВ........................................................................................................................121 

Муканаева Ә. 

БОЛАШАҚ 


МАМАННЫҢ 

ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ 

МӘДЕНИЕТІН 

ҚАЛЫПТАСТЫРУ 

МӘСЕЛЕСІ..................................................................................................................................................124 

Мухамбетжанова Ә.М., Гайпназарова Б.Д., Рамазанова А.П. 

ИНКЛЮЗИВТІ БІЛІМ БЕРУДЕ М.МОНТЕССОРИ ӘДІСТЕМЕСІНІҢ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ............126 



 

Набиулина З.С., Шунайбекова К.М. 

ИСПОЛЬЗОВАНИЕ  ПРОЕКТНОЙ  МЕТОДИКИ  В  ПРЕПОДАВАНИИ  НЕМЕЦКОГО  ЯЗЫКА  НА 

СТАРШЕЙ СТУПЕНИ...............................................................................................................................130 

Насибуллина А.Д., Шаукенова Э.Ш

ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГИЧЕСКОЕ  СОПРОВОЖДЕНИЕ  СЕМЕЙ,  ИМЕЮЩИХ  ДЕТЕЙ  С 

ОГРАНИЧЕННЫМИ  ВОЗМОЖНОСТЯМИ  ЗДОРОВЬЯ  КАК  АКТУАЛЬНОЕ  НАПРАВЛЕНИЕ 

ИНКЛЮЗИВНОЙ ПРАКТИКИ................................................................................................................132 



Ойлыбаева Л.Н., Серикбаева Ж.Д. 

ПЕДАГОГТЕРДІҢ  ДЕВИАНТТЫ  МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚТЫ  ЖАСӨСПІРІМДЕРМЕН  ПЕДАГОГИКАЛЫҚ-

ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ 

ТҮЗЕТУ 


ШАРАЛАРЫН 

ҰЙЫМДАСТЫРУ 

ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ.......................................................................................................................................134 

Оразбаева Ж.А.Утегалиева А. М. 

ДАМУ 


МҮМКІНДІГІ 

ШЕКТЕУЛІ 

БАЛАЛАРҒА 

ИНКЛЮЗИВТІ 

БІЛІМ 

БЕРУДЕГІ 



ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ  ПЕДАГОГИКАЛЫҚ  ҚОЛДАУ  ҚЫЗМЕТІН  ҰЙЫМДАСТЫРУДА  ТИІМДІ 

ӘДІСТЕРДІ ҚОЛДАНУ............................................................................................................................137 



Өрбісінова Н.А., Кадыргалиева С.И. 

РАЗЛИЧНЫЕ  МЕТОДЫ  И  СРЕДСТВА  ОБУЧЕНИЯ  ДОШКОЛЬНИКОВ  АНГЛИЙСКОМУ 

ЯЗЫКУ.........................................................................................................................................................143 

Өтеғұл Г.К. 

МҮМКІНДІГІ  ШЕКТЕУЛІ  БАЛАЛАРДЫ  ТӘРБИЕЛЕУ  МЕН  ӘЛЕУМЕТТЕНДІРУ  ҮДЕРІСІНДЕГІ  

ОТБАСЫНЫҢ РӨЛІ.................................................................................................................................146 

Рамазанова А.П.Бекежан М.А., Шапқатова А.Т. 

КӨРУ МҮМКІНДІГІ ШЕКТЕУЛІ БАЛАЛАРДЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІГІ.................149 



Сапахова Г.М., Жуматова М.С. 

ӘР БАЛАНЫҢ ҚАБІЛЕТІН АШУ МАҢЫЗДЫ.....................................................................................153 



Тұрдалиева Ш.Т., Мырқасымова М.А., Момынова С.Н. 

ЖЕКЕ  ТҰЛҒАНЫҢ  ЭМОЦИЯЛЫҚ  КҮЙІН  БАСҚАРУ  ҚАБІЛЕТІН    ҚАЛЫПТАСТЫРУ 

ЖОЛДАРЫ..................................................................................................................................................160 

Тұрдалиева Ш.Т., Әлімбекова Ә.С., Есентаева Г.А., Қошқарбаева Г.Т. 

ТОЛЫҚКҮНДІ  МЕКТЕП  ЖАҒДАЙЫНДА  ОҚУШЫНЫҢ  ТВОРЧЕСТВАЛЫҚ  ҚАБІЛЕТІН 

ДАМЫТУДА АРТ ТЕРАПИЯНЫ ҚОЛДАНУ АЛҒЫШАРТТАРЫ.....................................................164 

Хамзин Н.А., Хабиева Д.Г. 

БАЛАЛАРДЫҢ МЕКТЕПКЕ ӘЛЕУМЕТТІК-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ БЕЙІМДЕЛУІ..........................169 



Якиманская И.С. 

БЕЗОПАСНОСТЬ  ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ  СРЕДЫ  И  ОСОБЕННОСТИ  ПРЕДСТАВЛЕНИЙ 

СУБЪЕКТОВ ОБРАЗОВАНИЯ КАК УСЛОВИЯ ДЛЯ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБУЧЕНИЯ................171 

 

 



СЕКЦИЯ, SECTIONS -2 

 

АРНАЙЫ БІЛІМ БЕРУ ҚАЖЕТТІЛІКТЕРІ БАР АДАМДАРҒА АРНАЙЫ 

ЖӘНЕ ИНКЛЮЗИВТІ  БІЛІМ БЕРУДІҢ  ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ 

 

АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ИНКЛЮЗИВНОГО И СПЕЦИАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ 

ЛИЦ С ОСОБЫМИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ ПОТРЕБНОСТЯМИ (ООП) 

 

ACTUAL PROBLEMS OF THE THEORY AND PRACTICE OF INCLUSIVE EDUCATION 

 

Б.Қ.Бадашев,  М.Б.Қуанғалиева 

ҮЙДЕН ОҚИТЫН БАЛАЛАРДЫҢ АТА – АНАЛАРЫМЕН ЖҰМЫС..............................................176 

Бахтыгереева  Б. Д. 

АКТУАЛЬНЫЕ 

ПРОБЛЕМЫ 

ИНКЛЮЗИВНОГО 

ОБРАЗОВАНИЯ 

ЛИЦ 


С 

ОСОБЫМИ 


ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ ПОТРЕБНОСТЯМИ.......................................................................................179 

Бахчеева Е. Н., Будилова В.Ю., Никитина С.А. 

ИНКЛЮЗИВНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ – ПРОБЛЕМЫ И ПУТИ РАЗВИТИЯ.........................................185 



Баюканская С.Ф., Демченко Л.В., Султанова А.К. 

ПРОБЛЕМЫ 

ОБРАЗОВАНИЯ 

И 

ТРУДОУСТРОЙСТВА 



ЛИЦ 

С 

ОГРАНИЧЕННЫМИ 



ВОЗМОЖНОСТЯМИ ЗДОРОВЬЯ...........................................................................................................188 

Баюканская С.Ф., Жумагулова Г.М. 

АКТУАЛЬНЫЕ 

ПРОБЛЕМЫ 

РЕАЛИЗАЦИИ 

ИНКЛЮЗИВНОГО 

ОБРАЗОВАНИЯ 

В 

КАЗАХСТАНЕ............................................................................................................................................192 



Болтекова Ш.С.,  Қадырғалиева С.И. 

ОҚУШЫЛАРДЫҢ ШЕТ ТІЛДЕРІНЕН ӨЗІНДІК ОҚУ ЖҰМЫСТАРЫ.............................................195 



Гайпназарова Б.Д., Джуматова Б.У., Джакасова А.С. 

АРНАЙЫ БІЛІМ БЕРУДЕ САУСАҚ ЖАТТЫҒУЛАРЫН ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ...............198 



Г.А.Ергалиева, Г.Кеңес, М Мұратқызы 

ӘЛЕУМЕТТІК ПЕДАГОГ ЖҰМЫСЫНЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ..................................................200 



Зельвенский М.Б., Акимова О.И. 

СРАВНИТЕЛЬНЫЙ 

АНАЛИЗ 

ОТНОШЕНИЯ 



К 

ЛЮДЯМ 


С 

ОГРАНИЧЕННЫМИ 

ВОЗМОЖНОСТЯМИ В ЕВРОПЕ И РОССИИ.......................................................................................203 

Измайлова Л. С., Королева Ю.А. 

МОТИВАЦИОННО-ЦЕННОСТНЫЙ 

КОМПОНЕНТ 

ГОТОВНОСТИ 

К 

ИНКЛЮЗИВНОМУ 



ОБРАЗОВАНИЮ ПЕДАГОГОВ РЕСПУБЛИКИ ИНГУШЕТИЯ.........................................................207 

Имангалиева С.Т. 

РОЛЬ ЛЕЧЕБНОЙ ФИЗКУЛЬТУРЫ ЛЕЧЕНИИ ДЦП..........................................................................210 



Косарева А.А., Фоминых Е.С. 

ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГИЧЕСКОЕ  СОПРОВОЖДЕНИЕ  ДЕТЕЙ  С  ОВЗ  В  ИНКЛЮЗИВНОМ 

ОБРАЗОВАТЕЛЬНОМ ПРОСТРАНСТВЕ..............................................................................................212 

Кошанова З.А., Сахипова Ж.М., Искакова К.А. 

ИНКЛЮЗИВНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ: ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ..............................................214 



Кулдашева Н.У., Алпысбаева А.М. 

ӘЛЕУМЕТТІК 

ПЕДАГОГТЫҢ 

ЖАЙСЫЗ 


ОТБАСЫ 

МҮШЕЛЕРІМЕН 

ЖҮРГІЗІЛЕТІН 

ЖҰМЫСЫНЫҢ  ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ .......................................................................................................217 



Қаденова С. М., Кадыргалиева С.И. 

ШЕТ ТІЛДЕРІНЕН ЗАМАНАУИ ОҚУЛЫҚТАРҒА ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР............................222 



Лазаревская В.Б., Акимова О.И. 

О ВНЕДРЕНИИ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ В РРЕСПУБЛИКЕ МОЛДОВА...................225 



N.K. Lyssenko 

INCLUSION IN EDUCATION IN KAZAKHSTAN..................................................................................227 



Мелешкина М.С. 

ТРУДНОСТИ  ПОНИМАНИЯ  ТЕКСТА  МЛАДШИМИ  ШКОЛЬНИКАМИ  С  УМСТВЕННОЙ 

ОТСТАЛОСТЬЮ КАК ПРОБЛЕМА ИНТЕГРАЦИИ И СОЦИАЛИЗАЦИИ......................................229 

Меерзон Т.И. 

МЕДИЦИНСКОЕ  СОПРОВОЖДЕНИЕ  РЕБЕНКА  С  ОСОБЫМИ  ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ 

ПОТРЕБНОСТЯМИ В ИНКЛЮЗИВНОМ ОБРАЗОВАНИИ................................................................232 

Меерзон Т.И., Попова Е. В.  

ОРГАНИЗАЦИОННО-ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ 

УСЛОВИЯ 

ФОРМИРОВАНИЯ 

ИНКЛЮЗИВНОЙ 

ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЫ................................................................................................................234 



Молдагалиев А.М., Газимов А.М. 

ПРЕЗИДЕНТ И ВООРУЖЕННЫЕ СИЛЫ: СТАНОВЛЕНИЕ КАЗАХСТАНСКОЙ АРМИИ...........238 



Муканова Н.Е., Абдрахманова У. К.,  Мергенова Р.Қ. 

МҮМКІНДІГІ 

ШЕКТЕУЛІ 

БАЛАЛАРДЫҢ 

ТАНЫМДЫҚ 

ҚАБІЛЕТТЕРІН 

ДАМЫТУ 

ЖОЛДАРЫ..................................................................................................................................................241 



Мукашева И.Б 

АРТ-ТЕРАПИЯ КАК ОДНО ИЗ НАПРАВЛЕНИЙ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ...............245 



Мусагалиева А.Қ. 

АРНАЙЫ БІЛІМ БЕРУ ҚАЖЕТТІЛІКТЕРІ БАР АДАМДАРҒА ИНКЛЮЗИВТІ ЖӘНЕ АРНАЙЫ БІЛІМ 

БЕРУ ДЕГІ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕР...............................................................................................248 

Мустафина Р.К. 

СОЗДАНИЕ  ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГИЧЕСКИХ  УСЛОВИЙ  В  ШКОЛЕ  ДЛЯ  ДЕТЕЙ  С 

НАРУШЕНИЕМ ЗРЕНИЯ. ............................ ............................ ............................ ................................251 

Муханбетчина А.Г., Айтжанова О.А. 

ИНКЛЮЗИВТІ БІЛІМ БЕРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ............................ ...................................255 



Мухсинова А. Н. 

ПОДГОТОВКА 

ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ 

КОМПЕТЕНЦИЙ 

БУДУЩИХ 

УЧИТЕЛЕЙ 

ИНОСТРАННОГО ЯЗЫКА............................ ............................ ............................ ................................258 

 

 

Сариева Р.Д., Маденова Л.М., Тугжанова А.Т. 


РАЗВИТИЕ    СПЕЦИАЛЬНОГО    И    ИНКЛЮЗИВНОГО    ОБРАЗОВАНИЯ  В    СОВРЕМЕННОМ  

КАЗАХСТАНЕ............................ ............................ ............................ ............................ ........................261 



Сатбаева А. М., Кадыргалиева С.И. 

ГРАММАТИКАЛЫҚ ДАҒДЫ МЕН ҚАБІЛЕТТІҢ ДАМУ ТЕХНОЛОГИЯСЫ............................ ...264 



Павлова О.С. 

ПСИХОЛОГИЧЕСКАЯ  НЕГОТОВНОСТЬ  УЧИТЕЛЯ  КАК  ФАКТОР,  ОСЛОЖНЯЮЩИЙ 

ВНЕДРЕНИЕ СИСТЕМЫ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ............................ ...........................266 

Польшина М.А. 

КОПИНГ-ПОВЕДЕНИЕ 

ПОДРОСТКОВ 

С 

ОВЗ 



В 

УСЛОВИЯХ 

ИНКЛЮЗИВНОГО 

ОБУЧЕНИЯ.................................................................................................................................................270 



Феофанов В.Н. 

ПЕДАГОГИ, РЕАЛИЗУЮЩИЕ ИНКЛЮЗИВНУЮ ПРАКТИКУ: ТРЕБОВАНИЯ К НИМ И РЕАЛЬНЫЕ 

ВОЗМОЖНОСТИХ............................ ............................ ............................ .......................273 

Фоминых Е.С. 

ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ 

ТЕХНОЛОГИИ 

РАБОТЫ 


С 

ОБУЧАЮЩИМИСЯ 

С 

ОГРАНИЧЕННЫМИ  ВОЗМОЖНОСТЯМИ  ЗДОРОВЬЯ:  ВОЗМОЖНОСТИ  ДЕВИКТИМИЗАЦИИ  В 



ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЕ ВУЗА.................................................... ............................................284 

Хасанова Н.К. 

О КОМПЛЕКСНОСТИ В РЕШЕНИИ ПСИХИЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ РЕБЕНКА...........................288 



Шереметьева Е.В., Байрамгулова Ю.М. 

ПРОБЛЕМЫ  ПРОЦЕССА  ИНТЕГРАЦИИ  ДЕТЕЙ  С  ОВЗ  В  УСЛОВИЯХ  ДОШКОЛЬНОЙ 



ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ ОРГАНИЗАЦИИ............................ ............................ ......................................290 

 




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал