Асқар ЖҰмаділдаев, академик, математик



жүктеу 0.64 Mb.

бет1/6
Дата14.09.2017
өлшемі0.64 Mb.
  1   2   3   4   5   6

Асқар ЖҰМАДІЛДАЕВ,

академик, математик

«Жас қазақ»: Академик 

Асқар Жұ 

маділдаевтың кітап 

оқы май ты нына  таңымыз  бар…

Асқар Жұмаділдаев: Мен 

Абайдан басқасын оқымаймын. 

Сіз өзі ңіздің мамандығыңызға 

қа тыс ты кітапты оқуыңыз керек. 

Ме дик болсаңыз, аурухана бас-

шысы сізден «Әбдіжәміл Нұр-

пейі совті оқыдың ба?» деп сұ-

рай ма? 


(«Жас қазақ» газетіне 

берген сұхбатынан)

...де

дiм-ай, а

у!

ИӘ

– Жалпы, шағын және орта 

бизнестен бюджетке түсіп жатқан 

қаржы көлемін соншалықты қо мақ-

ты деуге келмейді. Дамыған ел дер-

де бұл көрсеткіш 60-70 пайыз 

шамасында болса, бізде ол 20 

пайыздың ар жақ, бер жағын да. 

Мәселен, Қаржы министрлігінің 

дерегіне сүйенсек, 2010 жылғы 

есеп бойынша, ел бюджетіне қо-

сымша құн салығынан 677,2 млрд 

теңге түскен. Бұл жалпы түсімдер 

көлемінің 12,7 пайызы дегенді біл-

ді реді. Соның ішінде жергілікті өн-

діріс тауарлары бойынша – 241,4 

млрд теңге, импорт бойынша ҚҚС 

435,9 млрд теңгені құраған. 

Қазіргі кезде кәсіпкерлер қо-

сымша құн салығын экономиканың 

дамуын тежейтін басты фактор деп 

санайтыны рас. 



ЖОҚ

– Біздің елімізде шағын және 

орта бизнес өзіне тиесілі заңды-

лықтармен, өз нормативтерімен 

жұмыс істеп жүрген жоқ. Әйтеуір, 

осы салада жүргендер қаржылық

стандарттық тексерулер болмасын 

деп байбалам салады да жатады. 

Соның салдарынан отандық өнім-

дердің сапасы да, басқасы да кем-

шін түсіп жататыны жалған емес. 

Бұл өз кезегінде қазақстандық та-

уар лардың экспортқа шығу проце-

сін баяулатып отыр. Бұл тұрғыда 

ме нің ойым мынадай: егер де ша-

ғын және орта бизнес нағыз бизнес 

бол са, онда оны қосымша құн са-

лы 


ғынан босатуға болатын еді. 

Бірақ бізде оның атын жамылып, 

сол саланы төңіректеп жүрген кә-

сіп орындар  баршылық. 



Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

№159 (611) 

9 қыркүйек

жұма


2011 жыл

3-бетте

Атамұрат 

ШӘМЕНОВ, 

экономика ғылымының 

докторы:

Бақберген 

ДОСМАНБЕТОВ, 

экономика ғылымының 

докторы:

ОЙ-КӨКПАР 



Шағын және орта бизнесті қосымша құн салығынан үш жылға босату тиімді бола ма?

Кейбір мамандардың айтуынша, 90-жылдардың басында 

бюджет бүйірін қампайту үшін қосымша құн салығының 

(ҚҚС) қажет болғаны рас. Алайда бүгінгі күні салықтың бұл 

түрінен бюджетке келіп-кетер пайда шамалы көрінеді. Тіпті 

отандық кәсіпкерлер оны ең жемқорлық бағыттағы салық 

деп біледі екен. Олар кәсіптің көлеңкеге кетуін де, бағаның 

көтерілуін де, жергілікті өндірістің тұралауын да осы ҚҚС-дан 

көреді. Осы орайда сарапшылар мынадай дерек келтіреді: 

жаңадан ашылған кәсіпорындардың 10 пайызға жуығы ғана 

үш жылдан кейін еңсесін тіктеп, шаруасын дөңгелетіп әкетеді. 

Басқасы бәсеке мен түрлі қысымдарға төтеп бере алмай, 

жабылып тынады. Сондықтан жаңа кәсіпорынды қолтығынан 

сүйемелдеу үшін жеңілдік қажет-ақ. 

Жуырда «Ақ жол» демократиялық партиясының лидері 

Азат Перуашев шағын және орта бизнесті қосымша құн 

салығынан толық босату туралы ұсыныс тастады. Әлбетте, 

бұл ұсыныс кәсіпкер атаулының көңіліне майдай жағатыны 

сөзсіз. Бірақ бюджет қамын күйттейтіндер оған қарсы 

шығады. Біз мамандар таразысына жүгіндік. 

Рас, елорданың Жеңiс даңғылын бұрын көрмеген 

жұрт: «Мұның несі қызық, Астана көшелерінің бәрі 

солай болуы тиіс қой», – деп таңдануы мүмкін. Бірақ, 

өкінішке қарай, елорда Астана болғалы осы Жеңіс 

даңғылының бағы ашылған емес. Мұны қала 

тұрғындары ғана емес, Астанаға жиі келіп тұратын 

қонақтар да әбден біліп алғаны анық. 



ЖЕҢІС ДАҢҒЫЛЫ ЕМЕС, «ГЕОЛОГТЕР КӨШЕСІ»

Асфальтын жаңартып төсеп тұрғанымен, оның 

игілігі ұзаққа бармайды. Осы көшенің астында құдды 

бір Кубрин көпестің баға жетпес қазынасы тығылып, 

сол табылмай жүргендей-ақ, жыл сайын әр жерден 

бір қопарыла қазылып жатқаны. Сол себепті де Жеңіс 

даңғылы жұрт аузында «Геологтер көшесі» атанып 

кеткен. Ол турасында елорда газеттерінде талай 

сықақтар мен сыни мақалалар да жазылды. Бірақ одан 

қайран болған емес, Астана астана болғаннан бері 

Жеңіс даңғылының қазылмай қалған жылы жоқ. 

Елорданың ескі бөлігіндегі көлік қатынасында 

күретамыр іспетті қызмет атқаратын екі көше болса, 

соның бірі осы – Жеңіс даңғылы. Әр қазған сайын 

көшенің сол бөлігі ұзақ мерзімге жабылып, жол-көлік 

қатынасы шектелетіндігін ескерсек, оның қала 

тұрғындарына қаншалық жайсыздықтар тудыратынын 

шамалай беруге болар. Ал бұл көшенің жыл сайын 

қазылуының ең басты себебі – оның астында жатқан 

сумен, жылумен қамтамасыз ететін құбырлар мен 

кәріздердің әбден тозуы. Сонау кеңес заманында 

төселіп, пайдалану мерзімінен 15-20 жыл, тіпті 30-40 

жыл асып кеткен инженерлік желілердің жылда бір 

жерінен апаттық ақау шығып жатуы да, бір жағынан, 

заңдылық. Алайда соны біле тұра, қала бюджетінің 

көше бойындағы бүкіл инженерлік-коммуникациялық 

желілерді түгел жаңартуға шамасы да жеткен емес. 

Сондықтан «геологиялық қазба» жұмыстары жол 

астындағы құбырлардың жарамсыз болып қалған 

тұстарын ғана ауыстырумен шектеліп келді. Сол Жеңіс 

даңғылы биыл тағы жаз шыға қазыла бастаған еді. 

Осының бәрін тәптіштеп айтып жатуымыздың себебі 

не дейсіз ғой? Оның да себебі бар. Жеңіс даңғылын 

қазу осы биылғы жұмыстармен түбегейлі бітіп, 

тұрғындар жыл сайын тап болатын жайсыздықтарды 

енді кемінде 15-20 жылға дейін ұмытпақ, Құдай 

қаласа. 

Астанадағы 

Жеңіс даңғылы 

енді қазылмайды

Көше бойы самаладай жарқыраған әдемі 

шамдар, тақтайдай даңғыл асфальт жолдың 

жиегінде тас кесектерден (брусчатка) төселген 

жаяу жүргіншілер сүрлеуі, оның жиегінде көк-

жасыл көгал. Көше қиылыстарында жаңадан 

орнатылған бағдаршамдар мен заманауи 

құралдармен айшықталған жол белгілері. 

Міне, осы игіліктердің бәрі Астана қаласының 

ескі бөлігіндегі ең үлкен көшелердің бірі – 

Жеңіс даңғылында да көз сүйіндірмек. 

Ж

АҢҒЫРЫҚ



Одан кейін Мемлекет басшысы Санг Йонг 

(SsangYong) маркалы автокөліктерін құрастыру кон-

вейрін де тамашалады. Зауыттағы цехта «Агромаш 

Холдинг» Акционерлік қоғамының басшылары 

Елбасына УАЗ маркалы автокөліктердің модельдік 

қатарын көрсетті. Акционерлік қоғам басшыларының 

сөзіне қарағанда, аталмыш көлік Қазақстан және 

Ресей компанияларының бірлесіп жұмыс істеуі 

арқылы құрастырылатын болады. Қазақстандық 

тараптан «АгромашХолдинг» АҚ және «Тобыл» 

әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациясы ұлттық 

компаниясы болса, Ресей елінен «Соллерс» жеке-

меншік компаниясы атсалысып отыр. Дегенмен 

қазіргі таңда, УАЗ автокөліктерін құрастыру жұмыс-

тары Ресей және Қазақстан заңнамаларындағы 

қарама-қайшылық кесірі нен кешіктірілу үстінде. УАЗ 

көліктерінің бес түрі, сонау «Патриот» маркасынан 

бастап, жүк және жолаушылар тасы 

малдайтын 

көлік 


тері Нұрсұлтан Назарбаевқа көрсетілді. 

Президент осы көліктердің құрасты рылуы на оң ба-

ғасын берді. 

Дизель зауытынан кейін, ҚР Президенті Қостанай 

қаласындағы көпсалалы жаңадан салынған облыс-

тық ауруханаға келді. Шамамен екі сағат бойы 

кезде суді күткен дәрігерлер, Елбасыны овациямен 

қарсы алды. Айта кете йік, аталмыш аурухана «100 

мектеп,100 аурухана» мем ле кеттік бағдарламасы 

аясында салынған болатын. Ғима раттың салынуына 

мемлекет бюджетінен 6,2 млрд қара жат жұмсалды. 

Жалпы аумағы 33,2 мың шаршы метр ді құрайтын 

жаңа ғимаратта Мемлекет басшысын қа ла дағы түр-

лі емдеу мекемелерінен жиналған дәрігер лер қарсы 

алды. Кездесу барысында сөз алған Қостанай об лы-

сы әкімінің орынбасары Серік Шыңғысұлы Бектұр-

ған  ов  тың айтуынша, соңғы жеті жыл ішінде Қостанай 

облы сы на қарасты барлық аудандық орталық ауру-

ханалар жөндеуден өткізілді. Сонымен қатар, облыс 

әкімі Сергей Кулагин айтып өткендей, енді жөн деусіз 

қалған бес аурухана кезекте тұр. Сергей Кулагиннің 

баяндамасын тыңдаған Елбасы жауабын былай 

қайтарды:

Жалғасы 2-бетте   

4-бет

5-бет

7-бет

Қазақы әдет-ғұрыпқа 

дінді қарсы қою – 

әріден ойластырылған 

қастандық

Баку бізді қалай 

қарсы алды?

Ақтөбелік директор 

оқушыларды 

«сұрыптауға» кірісті



www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

146,90

206,76

4,98

23,01

1,40

11414,86

1663,69

1249,07

115,98

1814,20

Жалғасы 3-бетте   

Кеше Қостанай қала-

сы на келген Мемлекет 

басшысы Нұрсұлтан 

Назарбаевтың іс-сапары 

«АгромашХолдинг» АҚ-

дағы дизель зауытынан 

басталды. Зауытта ел 

Президенті жақында 

қолға алынған УАЗ авто-

к ө ліктерін  құрастыру 

жү йе сімен  танысты.  Осы 

орайда Нұрсұлтан Назар-

ба ев вице-премьер Өмір-

зақ Шөкеевке аталмыш 

меке менің  кедендік 

мәселелерін шешіп 

отыруды тапсырды. 

Елбасы астықты өңірді аралады 

6-б

етте

Тимур СЕГІЗБАЕВ:

Тәуелсіздік 

алғанымызға           

20 жыл толады, 

ал салғанымыз – 

бір-ақ стадион



ДАТ!

Өкпесі ауырғандардың өкпесін кім түсінеді? 

Атырау облыстық өкпе аурулар дис пан серінде 

бақылаушы және уәкілетті орган мамандарының 

қа тысуымен ден саулық сақтау заңнамаларының 

қол 

да 


нылуы мен туберкулезге қарсы күрес 

бойын ша шаралардың тиім ділігін тексеру кезін де, 

шыны керек, адам бас шайқарлық жағдайлар 

орын ал ғаны мәлім болды. Бұл туралы Атырау об-

лыстық про 

куратурасында облыс про 

ку 

роры 


Сайфолла Ке малов пен облыс әкі мінің орынбасары 

Асқар  Ке рі мов тің  қа тысуымен  болған  алқа 

жиынында об 

лыс прокурорының көмекшісі 

Руслан Ай ти мов Облыстық өкпе аурулар дис пан-

се рін тексеру кезіндегі мекеме бас шылығы мен 

қыз меткерлері тарапынан кеткен жөн сіздіктерді 

жіпке тізіп баяндап берді. 

Өткен 2010 жыл мен биылғы жылдың жар ты 

жыл дығындағы  кемшіліктерді  зер де леп  жеткізген 

облыстық прокуратура өкілі Р.Айтимовтың ай-

туын ша, Өкпе ау ру лар диспансерінің балалар 

бөлі мінде 11 жас тағы қыз баланың қайтыс болуын 

анық   тау мақсатында өзге облыстан тәуел сіз сарап-

шы фтизиаторлар шақыртылып, олар мен өкпе 

дер тінің асқынып кетуі сал да рынан қайтыс болған 

жас өспірім қыз баланы емдеген дәрігерлер тара-

пынан кемшіліктер кеткені анықталған. Қазіргі 

күні осы оқиғаға байланысты қыл мыс тық іс қоз-

ғау мәселесі шешілуде. 

Жасөспірім қыз баланың ауруын дер ке зінде 

анықтамай, қателік жіберілген. Мамандар жібер-

ген қателік мұнымен біт се, қане... 

Облыстағы жеті аудандағы туберкулез ау ру-

ханаларын кешенді тексерген про ку ра тура органы 

Мақат ауданында осы дерт тен айығып шыққан 

науқастың әлі күнге ем алып жатқанын анықтаса, 

Атырау қа ласында туберкулез дертінен анықтау 

бойынша анализдері оң нәтиже бермеген қала 

тұр ғынының аталмыш ауруханада бұл дертпен 

ауыр маса да, ем алып жат қа нына көз жеткізген. 

Тағы бір анықталған жайт, бұл емдеу мекемесінде 

фтизиатр ма маны болмаса да, ауруханада қызмет 

ететін маманның осы міндетті атқаруы. Сайып 

кел генде, осы жайттардың барлығы сау адамды 

ауру ететін жайттарға әкеп жет кізіп отыр деп 

айтуға то лық негіз бо ла тындай.

МӘСЕЛЕ


Антына берік деп жүрген ақжелеңді 

жандар тарапынан бүгіндері көп 

қателік кетіп жүр. Әсіресе, үлбіреген 

қос өкпесін емдеуге сеніп тапсырған 

науқастарды емдеуде олар көп 

жағдайда өкінішке ұрындыратын 

жайттарды болдыруда.

Жалғасы 4-бетте   

С.БОНДАРЕНК

О, Б.О

ТАРБ


АЕВ (фо

то)


РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№159 (611) 9.09.2011 жыл, жұма            



www.alashainasy.kz

2

e-mail: info@alashainasy.kz

айтқанда, қазіргі дәрігер әрі клиницист, әрі 

ғалым, әрі педагог болуы шарт», – дейді 

А.Шарман. Оның айтуынша, бүгінгі таңда 

Ұлттық медициналық холдингіде жедел 

көмек, диаг 

ностика, жалпы хирургия, 

нейрохи рур гия, кардиохирургия, ана мен 

бала ден 

саулығы бойынша жоғары 

технология лық қызметтің толық құрамы 

қалыптасқан. Назарбаев университетімен 

бірлесе отырып, сан алуан ғылыми 

зерттеулерді жүргізудің нәтижесінде 

келешекте холдинг мамандары жасанды 

өкпе және жасанды жүрекпен жұмыс істеуі 

әбден мүмкін. Бұл жұмыстың бәрін 2014 

жылы Назарбаев университетінің 

Медицина мектебі ашыл ғанға дейін бір 

жүйеге түсіру көзделген. Себебі осы 

уақыттан бастап Медицина мектебі қажетті 

мол тәжірибені жинақтап, болашақ медик 

мамандарды оқытатын болады. Ал осы 

мамандарға бас-қол бола 

тын ме-


неджерлерді Бизнес мектебі даяр лайды. 

Осы жобаны да Назарбаев универ ситеті 

АҚШ-тың Дьюк университетімен бірлесіп 

жүзеге асырмақ. «Міне, біздің отандық 

денсаулық сақтау жүйесін дамытудың осы 

САЯСИ БЮРО



?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Шаһарлардың мәртебесін анықтайтын принцип бар ма? Қазақ жастары – әлемдегі ең көп кітап оқушылардың қатарында

САПАР

Елбасы астықты өңірді аралады 

– Мемлекет қаражат жұмсауда, ал 

сіздер азаматтардың өмірін сақтап 

қалуларыңыз керек. Сол үшін ел эконо-

микасын барынша дамытып отырмыз. 

Адамға ең бастысы не? Ең бастысы – 

тұрақты жұмыс, тиісті жалақы және денсау-

лық. Сонымен қатар балаларының сапалы 

біліммен қамтамасыз етілуі болып 

табылады. Осындай шарттарды мен қою-

дамын. Ал сіздер тек қана еңбек еті-

ңіздер. 

Сапарының екінші күнінде Президент 

ат басын Қостанай ауданына қарасты 

Заречный ауылындағы жаңадан салынған 

мектепке бұрды. Айта кетейік, аталмыш 

мектеп толығымен заманауи техникамен 

жабдықталған. Кездесуге келген оқу шы-

лардың ата-аналары мен мектеп ұстаз-

дары зәулім сарайға айналған мектеп үшін 

Елбасына алғыстарын білдірді. Өз кезегінде 

Мемлекет басшысы барлық жиналған-

дардың жұмысына сәттілік тілеп, сапарын 

ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілер-

мен кездесуде жалғастырды. 

Мұнда Нұрсұлтан Әбішұлы нөлдік 

қайта өңдеу технологиясына көшкелі бері 

қазақстандық аграрийлердің 700 мил-

лион доллар көлемінде пайда тап қанын 

айтты. Осыған байланысты Елбасы бар    лық 

аграрийлерді нөлдік қайта өңдеу тех-

нологиясына көшуге шақырды. Мем лекет 

басшысының пікірінше, шаруа қожа-

лықтары осы технологияның көмегімен 

шығындарын 1,5 есеге дейін төмендете 

алады. 

– Егер біз ылғал сақтау технологиясына 

көшетін болсақ, егістік көлемі 1,5 есеге 

дейін көбейетін болады. Осы технология 

арқылы егістікке химиялық қоспалардың 

қажеті жоқ. Ал химиялық қоспалар деге-

німіз қосымша шығын болып табылады.

Менің есептеуімше, осындай технология 

арқылы аграрийлер 700 мил лион доллар 

үнемдей алады. 

Ауылдағы шаруа қожалықтарымен 

кездесуі барысында Елбасы Нұрсұлтан 

Назарбаев ауылдағы еңбек көлемін 

көбейту Үкіметтің басты міндеттерінің бірі 

екендігін айтты. Қостанай облысына 

жасаған екі күндік сапары барысында 

объектілердің жұмысымен танысқан 

Мемлекет басшысы, облыс басшыларының 

нәтижелі жұмысына ризашылығын біл-

дірді. 

Қостанай облысындағы сапары аяқ-



талғаннан кейін Елбасы мінген ұшақ 

Солтүстік Қазақстан облысының орталығын 

бетке алды. Мемлекет басшысын әуежайда 

облыс әкімі Серік Біләлов қарсы алды. 

Президенттің Солтүстік Қазақстан облы-

сына жұмыс сапары еліміздің солтүстік 

аймақтарында мал шаруашылығын дамыту 

бағдарламасын жүзеге асыру аясында 

ұйымдастырылып отыр. Елбасы аралап 

көрген алғашқы нысан Қызылжар 

ауданындағы «Петерфельд Агро» ЖШС 

болды. Мұнда Президент егістік алқап-

тарын аралап, астық жинау науқанының 

барысымен танысты және егіннің 

шығымына назар салды. Бұл шаруашылық 

Елбасының назарын ерекше аударды. 

Себебі мұнда асылтұқымды ірі қара мал 

өсіретін репродуктор бар. Биылғы жылы 

серіктестіктің ауыл шаруашылығы алқапта-

рының көлемі 4427 гектарды құрады, 

оның ішінде егістік алқаптары – 2961 

гектар, дәнді дақылдардың егістік алқабы 

– 2878 гектар, картоп егістігі 182 гектарды 

құрайды. Шаруашылықта 860 бас ірі қара 

мал, 400 бас жылқы мен 800 бас қой бар. 

2011 жылдың 1 тамызында Германиядан 

400 бас симменталь тұқымды сиыр, оның 

ішінде 15 бұқа жеткізілді. Қазіргі уақытта 

серіктестікте 200 бас сиырға арналған 

қора салынуда, оның жеке төлдеу 

бөлімшесі мен бой жазу алаңы, сонымен 

қатар бордақылау алаңы мен санитарлық 

тексеруден өткізетін орын болмақ. ЖШС-ні 

мемлекеттік қолдау биылғы жылы 3,5 млн 

теңгені құрады. 

Ерғали НӘБИҰЛЫ

ФОР


УМ

«Болашақ госпиталі» 

Астанада орналасады

Негізі, Қазақстандағы денсаулық сақ-

тау дың бірыңғай ұлттық жүйесінде меди-

циналық мекемелердің тиімді жұмысы 

мен өзара бәсекесіне негізгі басымдық 

беріліп отыр. Дәрігер мамандарға да 

қойылатын талап күшейеді. «Ұлттық 

медициналық хол дингі» АҚ директорлар 

кеңесінің төр 

ағасы Алмаз Шарманның 

айтуынша, бүгінгі дәрігерлер емдеу 

жұмысына қатысып қана қоймай, ғылыми 

зерттеулерге де етене араласып, одан 

алған білімді қолдана білуі тиіс. «Былайша 

моделі қолдауға ие болып, Қазақстандағы 

денсаулық сақтаудың бірыңғай ұлттық 

жүйесін нығайтуға өз сеп тігін тигізеді деп 

сенеміз. Жалпы, «Болашақ госпиталі» деген 

тіркесті, ең алдымен, идеология ретінде 

түсіну қажет. Біздің бұл идео 

логиямыз 

емхана қызметінің сапасы 

на, кәсіби 

мамандардың әлеуеті мен ғы 

лы 

ми-


инновациялық жұмысқа негізделеді. Ал 

нақты мақсатқа келер болсақ, біздің не гізгі 

міндетіміз – Ұлттық медициналық хол дингін 

«Болашақ госпиталі» ретінде қа-

лыптастырып, медицина саласындағы озық 

тәжірибені барлық мекемелерге та 

рату. 

Оған қажетті инфрақұрылым мен ғи ма-



раттар бар. Енді оның ішін кәсіби тә жі ри  беге 

толтыру қажет», – дейді А.Шар ман. 



Пуа Кай ХУНГ, Сингапур ұлттық 

университетінің профессоры:

– Бүгінде Сингапурда жыл сайын медик 

мамандардың саны өсіп келеді. Бұл, бір 

жағы нан, медицина саласындағы бәсеке-

лес тікті сақтауға көмектессе, екінші жағы-

нан, медициналық қызметтің сапасын үне-

мі көтеріп отыруға жәрдемдеседі. Әрине, 

елі міздің сапалы медицинасын қалыптас-

тыру жолында біздің қателескен кездеріміз 

болды. Оған қарамастан, бүгінде Сингапур 

мем лекеті Дүниежүзілік денсаулық сақтау 

ұйы 

мының тізімінде 6-орында келеді. 

Негізі, емханалар арасындағы бәсекенің 

бо луы дұрыс емес. Олардың қызметі бір 

мақсат-мүддеге бағытталуы тиіс. 

Леени Марина ЭРХОЛА, 

Финляндияның Ұлттық денсаулық сақтау 

институты директорының орынбасары: 

– Біз өзіміздегі медициналық қызмет 

көрсету сапасымен мақтанамыз. Осы сала-

да біз үшін ең бастысы, ол – халықтың ри-

за лығы. Әрине, отандық медицина сала-

сын да түйткілді мәселелерсіз болмайды. 

Бірақ оның бәрі ел үкіметінің шұғыл рефор-

ма 

лары арқылы шұғыл түрде шешіліп 

жатады. Бүгінде Финляндиядағы халықтың 

өмір ұзақтығы ұзарып, әйелдер – 80, ер-

азаматтар 78 жасқа дейін өмір сүреді. Біз 

белгілі бір емхана қызметін көтеруге емес

еліміздегі жалпы денсаулық сақтау саласын 

барынша дамытуға тырысамыз. 

Халық көптеп өмір сүретін елді мекендердің ішінде қаланың 

мәртебесі қалай анықталады?

Мақпал БОЛАТХАН, Алматы

Біріккен Ұлттар Ұйымының ел ді 

мекендердің мәртебесін анық 

-

тайтын принциптеріне сәйкес, 20 



мың немесе одан да көп тұрғыны 

бар орталықтарды қала деп атау 

керек. Алайда көптеген мемле кет те 

бұл принцип сақтала бермейді. 

Кей бір деректерде тіпті Данияда 

250 адам тұратын қала бар деген-

ді көрсетеді. Кеңес Одағының құ-

ра мынан шыққан жас мемле кет-

тердің көпшілігінде БҰҰ-ның бұл 

принципі қолданыла бермейді. Се-

бебі ТМД елдері жас мемлекет тер 

болып есептеледі. Ресейде 12 мың 

халқы бар елді мекенді қала десе, 

Украина, Өзбекстан, Мол 

до 

ва, 


Қыр  ғызстан  және  Тәжікстан да  10 

мың адам тұратын жерді ша һар 

деп атайды екен. Ал Қазақ стан, Ар-

мения, Түрікменстан, Лат вия және 

Эс тонияда 8 мың адам бол са, қала 

деген мәртебе бе ріледі. Беларусь 

елін де 6 мың, Гүр  жістан мен Әзір-

бай жанда 5 мың тұрғыны бар орта-

лық ты шаһар қатарына қосады. 

Қазақстан жастары әлем-

дегі ең көп кітап оқитындардың 

қатарына енді. Экономикалық 

серіктестік және даму халық-

ара лық институты 65 мемле-

кет ті негізге ала отырып, жас-

т а ры кітапқа құмар елдер дің 

рейтингін құрастырып шықты. 

Сол бойынша Қазақстан, Ал-

бания, Қытай, Таиланд 

елдерінің 90 пайызға жуық 

жастары жиі кітап оқитын-

дықтарын айтқан. Бұдан 

кейінгі кезекте Индонезия, 

Перу, Ресей, Франция, Австра-

лия, Италия, Британия, Жапо-

ния, АҚШ, Гер 

мания және 

Испания елдері тұр. Сауалнама 

бары сында ер балалар қыз-

дарға қарағанда кітапты қолға 

40 па йыз ға аз ала тыны белгілі 

болды. 



  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал