Алшын шежіресі



жүктеу 0.75 Mb.

бет7/8
Дата22.02.2017
өлшемі0.75 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

 

 

Шеркеш 

           Мұхаметжан  Тынышбаев  Алшын  руларының  іздерін  Алтай 

тауларынан іздеген. Шеркештердің мекені жайында ғалым

 

«Один из правых 



притоков  р.  Катуни,  впадающей  в  Обь,  называется  Черкиш»  деген  еді.

115


 

Келесі бетте сол өзеннің картасын беріп отырмыз. Шеркештер осы өзеннің 

жағасында тұрып, тайгадан аң аулаған.     

                                                           

115

 

М.Тынышпаев. Материалы к истории киргиз-казакского народа. Ташкент. 1925 ж. 



21-б 

 


72 

 

 



 

73 

 

 



Есентемір 

             Рашид  әд-Диннің  заманында  барғыт  руынан  шыққан  Есентемір 

деген мыңбасы болған: 

«Их  называют  баргутами  вследствие  того,  что  их  стойбища  и 

жилища  [находятся]  на  той  стороне  реки  Селенги,на  самом  краю 

местностей и земель, которые населяли монголы и которые называют 

Баргуджин-Токум.В  тех  пределах  сидело  множество  [других]  племен: 

ойрат, булагачин, кэрэмучин и другое племя, которое они называют хойин-

урянка,--  также  было  близко  к  этим  границам;  каждое  в  отдельности 

имело  начальника  и  предводителя.Чингиз-хан  покорил  всех  их,  и 

подробности  об  и  хположении  приведены  в  [этой]  истории.  Из  племени 

баргут  в  этом  государстве  [т.  е.  вИране]  был  Джур-джаган,  атабек 

Аргун-хана;  его  женой  [была]  Булаган,  а  сыновьями:  Таутай  и  Буралги-

Кукелташ... Сыновья Таутая: Кутлуг-Тимур, Эсэн-Тимур, Булас и Хулкун, 

которые [ныне] состоят эмирами тысяч».

116

 

Есентемірдің әжесінің аты аңшылыққа байланысты-  Бұлғын. 

Барғыттар  Баргузин  өзенінің  жағасындағы  тайгада  бұлғын  аулауды 

кәсіп қылған. Бұл өңірдің бұлғынының терісі бүгінде  әлемдегі аң терісінің  

ең қымбаты болып саналады. 

  

 



  

 

                                                            



        

Бұлғын                  Бұлғын ішік              Баргузин өзені картада

                                                                                                        



«Особенность баргузинского соболя

 

В  природе  существует  несколько  видов  соболя,  и  все  они  делятся  на 

несколько уровней по кряжу, цвету, седине и размерам. Баргузинский соболь 

является самым дорогим. Все дело в его особом цвете. Чем темнее цвет 

меха,  тем  ценнее  шкурки  и,  следовательно,  выше  их  стоимость.  Мех 

баргузинского соболя имеет почти черный или темно-бурый цвет с седым 

                                                           

116

 Рашид әд-Дин. Сборник летописей. 1-т. Ленинград, СССР ҒА баспасы,1952 ж. [121] 



 

74 

 

 



или синеватым подшерстком, некоторые шерстинки очень светлые, что 

придает соболю неповторимую красоту».

117

 

 

 

Баргузин өзені. Бурятия 

Бәлкім  Есентемір  руының  атуы  осы  мыңбасы  Есентемірге  байланысты 

болар.  

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 

                                                           

117

 http://www.shubitaly.ru/index.php/meh-bargusinskogo-sobolya.html 



75 

 

 



Таз 

Таз  руының  атауы  да  аңшылыққа  байланысты  екені  жоғарыда 

келтірілді.  Қазіргі  Ресейдің  Кемерово  облысында  Кузнец  Алатауынан 

бастау алатын ұзындығы 77 км Үлкен және Кіші Таз өзендері бар,  келесі  

картаны қараңыз. 

 

 



Осы өзеннің бойында тұрып, тайгада аңшылықты кәсіп еткен халық Тас деп 

аталған, мағынасын ілгеріде келтірдік. 

Бұл тайпа туралы «Моңғолдың құпия шежіресінде» де айтылады: 

«  Шібір,  Кесдім,  Байыт,  Тұқас,  Теңлек,  Төелес,  Тас,  Бажықыттан  бергі 

орман ел-жұртын Жошы бағындырып, қырғыздардың түмендік, мыңдық 

нояндары  мен  Орман  елінің  нояндарын  ертіп  алып,  Шыңғыс  қағанға 

ақсұңқар,  ақбозат,  қара  бұлғындарымен  кездестірді».

118

 Таз  руы 

қырғыздар мен башқұрттарда да кездеседі. 

 

                                                           



118

 Қазақстан тарихы туралы моңғол деректемелері.1-т.Алматы, Дайк-Пресс, 2005ж. 

299-б.  

 


76 

 

 



Масқар 

Грумм-Гржимайлоның  Үрәңқай  өлкесінде  өткен  ғасырда  Масқар 

сумыны (біздіңше- ауыл әкімшілігі) болғаны туралы «Западная Монголия и 

Урянхайский  край»  деген  еңбегінде  жазғанын  ілгеріде  келтірдік.  Оның 

әріптесі  Потанин  де  сол  өлкеде  масқар  руының  бар  екенін  жазыпты,  ол 

туралы Мұқанов пен Востров былай дейді: 



«Неизвестно  в  исторической  литературе  происхождение  и  рода  маскар. 

Все  наши  попытки  найти  что-либо  о  нем  почти  ничего  не  дали. 

Единственное  сообщение  заинтересовавшее  нас,  следующее.  Среди 

народностей  Западной  Монголии  жили  хотоны  (часть  племени 

дорбет)...Итак, среди семи родов хотонов, записанных Потаниным, есть 

род маскар».

119

  

Сонымен, Масқар руының Орман елі екенінде күмән жоқ. 

Масқарлар Башқұрттың қытай тайпасында бар. Сонымен бірге масқарлар  

92 баулы өзбектің тізімінде де аталады.  

 

Тана 

Алтай-Саян  жақта  Тана  атауына  байланысты  ешқандай  топоним 

табылмады.  Алайда  Тананың  құрамындағы  Байғара    руы  Орман  елінен 

келгенінің  дәлелі  бар.  20  ғасырдың  басында  Үрәңқай    өлкесінде,  Ха-кем 

өзенінің оң жақ жағалауында және Ұлы-кем өзенінің бойында Пайғара руы 

өмір  сүргені  туралы    Г.Е.Грумм-Гржимайло  жазған.

120

 

  Бұл  рудың 



адайлардың құрамында да бар екендігі таналар мен адайлардың бір заманда 

қатар көшіп- қонғандығын аңғартады. 

 

Алтын-Жаппас 

Әдетте  шежірелерде  Алтын  мен  Жаппас  бірге  айтылады.  Алайда 

бұлар бір-бірінен дербес рулар.  Алтын руының Алтай жақтан екеніне еш 

күмән жоқ. Себебі ілгеріде айтылғандай, алтындар,  Страленберг бойынша 

18 ғасырда қызыл хакастардың ішінде болған. 

                                                           

119

 В.В. Востров, М.С. Муканов. Родоплеменной состав и расселение казахов. Наука, 



Алматы, 1968 жыл, 95-б. 

 

120



  Г. Грумм-Гржимайло. Западная монголия и Урянхайский край. Ленинград, 1926 ж.  

3-т. 12-б. 

                                                       

 


77 

 

 



Алтай  республикасында  жағасында  төлес  тайпалары  мекендеген 

Төлес  көлі  бар.  Табиғаты  сұлу  бұл  көлдің  екінші  аты-  Алтынкөл.  Көлдің 

батыс жағындағы  тау жоталары  Алтынту деп аталады.  

Алтын руының атауы содан шыққан болар деп болжаймыз.   

 

Жаппас  руына  байланысты  Алтай-  Саян  өлкесінде  еш  топоним 



кездеспеді. Алайда ілгеріде қаракесектің құрамында  үңгіт руы Орман елі 

ретінде  аталып  еді.  Сол  үңгіт(оңғыт)  жаппастың  да  құрамында  бар, 

сондықтан жаппасты да орман еліне қатысы бар деп айта аламыз.  

 

Қызылқұрт 

Қызылқұрт руын зерттеген М. С. Мұқанов пен В. В. Востров  былай 

деп жазады. 

«Род кызылкурт не фигурирует нив одном из ранних источников. Нет 

его  и  в  списках  родов  Младшего  жуза.,  составленных  М.  Тевкелевым  и 

чиновником Оренбургской пограничной комиссии ларионовым. Впервые мы 

встречаем этот род в составе Младшего жуза у А. Левшина. 

По  родословной,  проводимой  М.Тынышпаевым,  мы  видим,  что  род 

кызылкурт  имел  три  подрода  :  емрей,  олжашы,  ерши.  По  данным 

Бларамберга  и  нашим  полевым  материалам  в  нем  не  три,  а  четыре 


78 

 

 



подрода. Кроме указанных выше есть еще четвертый подрод- суба (саба), 

что мы считаем наиболее верным... 

Наличие  различных  тамг  свидетельствует  о  том,  что  этот  род 

смешанного происхождения и, как нам кажется, совсем недавнего. 

Какие же компоненты вошли в него? 

Об  этом,  прежде  всего  можно  судить  хотя  бы  по  тому  факту,  что 

кызылкурт как подрод есть у рода тама Младшего жуза и точно такой 

же  подрод  есть  у  рода  ойык  племени  ысты  (Старший  жуз).  Причем  с 

последним у них сходны даже тамги -   (косеу). 

Два  этих  факта  позволяют  с  некоторой  долей  достоверности 

предположить, что род кызылкурт является выходцем из племени ысты и 

что его часть, отделившаяся когда-то, присоединилась в качестве подрода 

к роду тама. 

Не  исключены,  конечно,  и  другие  варианты  сложения  этого  рода,  ибо 

достоверных сведений о его происхождении мы не имеем, но в любом случае 

наличие родства, между кызылкурт, тама и ысты полностью отрицать 

нельзя. 

У  киргизского  племени  саруу  ,  в  подразделении  жетауруу  есть  род 

кызылкурт. Сейчас трудно это сказать простое ли это совпадение 

этнонимов  или  свидетельство  их  родства.  Это  вопрос  будущих 

исследований». 

121

  

Біздің  пікірімізше,  Қырғыздың  Қызылқұрты  мен  Алшынның 

Қызылқұрты туыстас. Олар 13 ғасырға дейін Саян-Алтайда аралас- құралас 

тұрды.  


Алшын  Қызылқұрты    Орман  елінен  келгенінің  дәлелі-  оның 

құрамында аталмыш суба-саба ( «Алшын шежіресі» бойынша және дұрысы- 

соба)  руының  болуы.  Соба  руының  атауы-  аңшылыққа  байланысты, 

моңғолшадан  аударғанда  кәмшат  деген  сөз.

122

 Орыстың«соболь»  сөзі 

осыдан шыққан. 

Қызылқұрттың Алтай-Саян жақтан келгенінің тағы бір дәлелі мынау. 

Қызылқұрттың  құрамында  Жайық  руы  бар.  Ол  ру-  Алшынның  Беріш, 

Шеркеш, Адай, Қаракесек сияқты тайпаларында бар. 

                                                           

121

 В.В.Востров. М.С.Мұқанов. Родоплеменной состав и расселение казахов. Алматы, 



Наука, 1968 ж. 99-б. 

 

122



 Б. Базылхан. Монгол-казах толь. Улаанбаатар өлгий. 1984 ж.415- б.

 


79 

 

 



 Қызылқұрттың  құрамында  Андағұл  руы  бар,    ол  Алшынның  Шектісінде, 

Шөмекейінде, Төртқарасында, Берішінде, Шеркешінде бар 

Бұдан шығатын тұжырым,  Қызылқұрт- Орман елінен келген Алшын 

тайпасы. 

 

Ысық 

Саян-  Алтай  өлкесінің  карталарынан  Ысыққа  байланысты  еш  топоним 

кездеспеді. 

 

АЛШЫН ШЕЖІРЕЛЕРІНДЕГІ МАҢҒЫТ КОМПОНЕНТІ 

 

Сирақ 

          Алшын  шежірелерінде  Қалу  (Мәку)  деген  кейіпкер  бар.  Ол 

жаугершілік  заманда  құм ішінде  адасып  қалып  қояды, оны  Шектінің  ұлы 

Шыңғыс  (Жақайым)  тауып  алып,  асырап,  үйлендіреді.  Көп  ұзамай  Қалу 

қайтыс  боп  кетеді,  одан  Бөлек  деген  ұл  қалады,  одан  Айт,  Бұжыр  туады. 

Айттан- Тілеу, Қабақ, ал Бұжырдан- Назар, Шүрен және Жекей туады. Қалу 

өлер алдында «Әкесінің аты — Сирақ, оның әкесі Ноғайлы Мұсахан Едіге 

батырдың  төртінші  ұрпағы  (шөпшегі).Мұсаханның  бәйбішесінен  Орақ, 

Мамай,  Алшағыр,  Сирақ,  ал  тоқалынан  Ысмайыл  (Әнжі  Ысмайыл  деп 

аталған  алаяқ  еді  дейді),  Шамай,  Арыстан,  Қабылан,  Аймамбет, 

Саймамбет,  Қонақ  —  он  бір  баланың  бірі  Сирақтан  туғанын  айтыпты 

дейді»

123

  

Алшын  тарихын  зерттеушілер  Сирақтың  маңғыт  биі  Сейд-  Ахмет 

екеніне шүбә келтірмейді.  

«Кіші  жүздің  шежірелеріне  сүйеніп  Қалудың  ата-тегін  былай 

келтіруге негіз бар. Қалу (Мәку) ол Сейд Ахмедтің ұлы, ол Мұсаның ұлы, ол 

Уаққастың ұлы, ол Нұр-әд-Диннің ұлы, ол Едігенің ұлы. Шежіреде Қалудан 

туған  Бөлекті  ақсүйектен  туған,  ататегі  әруақты  жан  десе,  қайсыбірі 

оны Жаманақтың (Шектінің) ұлы Өрістен тудырады да, Қалуды атамай 

кетеді, үшінші бір шежіреде Бөлек батырды босағада жүрген басыбайлы 

құлдың ұлы деп көрсетеді. Сөйтіп, бұның да ататегін көмескілеп жібереді. 

Өйткені, Қалудың ататегі көмескіленгеннен кейін, әрине, Бөлектің де тегі 

белгісіздеу  болып  айтылады  ғой.  Қалай  десек  те,  бұлардың  тегі 

шежірелерде  түзілген  аңыз-әңгімеге  тоғысады,  ал  ол  шындыққа 

жетелейді. Тоқ етері Кіші жүздің Алты аталы «Алым» ұлысындағы үлкен 

аталықтың – Қабақ пен Тілеудің арғы атасы Қалу екені анық. Оның Сейд 

                                                           

123

 Т.Үсенбаев.Алшын шежіресі.Қызылорда,Тұмар, 2003 ж. 246-б. 



80 

 

 



Ахметтен шығатынына біз күмән келтіре алмаймыз. Ал Тілеу, Қабақтың 

тарихы анықталған жәйт, оны ешкім де дау-дамайға салмайды. Бұған бір-

екі дәлелді осы арада бере кетейік. 

Қазақстандық  белгілі  ғалым,  профессор  М.  А.  Құл-Мұхаммед  Кіші 

жүздегі  Шекті  Мөңке  би  Тілеуұлының  ғұмырнамасын  саралай  келіп: 

«Шекті  шежіресіндегі Қалудың  әкесі-  Сирақ  (дұрысы  Сейд  Ахмед,  лақап 

аты  Сейдақ,  Шидақ,  Сирақ),  оның  әкесі  Ноғайлының  ханы  Мұса  хан  еді. 

Мұсаның ұлы Сирақ», деген деректі Қадырғали Жалайыридың «Жамиғ ат-

тауарих» шежіресінен алғанын айтады».

124

 

Ноғай  Ордасын  бүге-шігесіне  дейін  зерттеген  Ресей  ғалымы  В.  В. 

Трепавлов бойынша Сейд Ахмет- Ноғай ордасының биі, Едіге бидің ұрпағы. 

Оның генеалогиясын ғалым былай келтіреді: Едіге - Нур-әд-Дин– Уаққас – 

Мұса-Сейд  Ахмет.  Сейд  Ахмедтің  ұлдары-  Сүйіндік,  Жауғашты,  Мамай, 

Исламғази,  Атай,  Келмұхамед,  іштерінде  Қалу  жоқ. 

125

 Алайда  ғалым 



татардың  бір  шежіресінен  алынған  үзіндіде  Мұсаның  ұлдарының  тізімін 

келтіреді, оның ішінде Қалау Сидақтың ұлы емес, ағасы деп берілген. 



«К  фольклорным  источникам  относятся  и  народные  генеалогии. 

Одно  из  татарских  шеджере,  обнаруженных  М.И.Ахметзяновым, 

рассказывает, что «от Мусы родились  Калау, Мамай хан, Хан Исмагиль 

хаильче,  Альсагир  хан,  Айданле  Урак  хан,  Султан  Сайдак,  Нартылы 

желтый Юсуп, Сары, Мамай шейх, Ямгырчи» (Ахметзянов М. 1991а, с.84) 

Подобные генеалогические перечни в XVII в. стали включаться в родословия 

российских  княжеских  родов  ногайского  происхождения.  Они  обретали 

официальность и считались надежным хранилищем сведений о предках».

126

 

Қалу  туралы  ресми  деректердің  кездеспеуі  заңды,  себебі ол  маңғыт 

емес.  Қалу  есімі  аңшылыққа  байланысты,  моңғолшадан  аударғанда  «қаз» 

дегенді  білдіреді  деп  алдыңғы  тарауларда  айттық.  Демек  Қалу 

алшын.(Алшынның  қаракесегінде  де  Қалудың  кездесуі  дәлелімізді 

күшейтеді.) Қалу туралы аңыздың мынадай тарихи астары бар. 

Ғалым  Трепавловтың  айтуы  бойынша  1530  жылдары  Ноғай 

Ордасының билері саяси реформа жасап,Сейд Ахмедті хан орнына (хан бола 

алмайды- Шыңғыстың ұрпағы емес), Шейх-Мамайды қалға орнына, Қажы-

Мұхамедті беклерібек орнына сайлайды. 

                                                           

124


 Аманбай Құнтөлеуұлы әл-Құланды. Едіге би және Ноғай Ордасы. Алматы, Дәуір, 

2013 ж, 307-б. 

 

125


 В.В. Трепавлов. История Ногайской Орды. Москва, Восточная литература, 2002 ж. 

656-б. 


126

 Сонда, 144-б. 



81 

 

 



1540  жылдардың  басында  Шейх-Мамай  билікке  таласып  (аңыз 

бойынша  жаугершілік  заман),  Сейд  Ахмедті  Хорезм  жаққа  көшуге 

мәжбүрледі.  

Жоғарыдағы  аңыздағы  Қалу-  Сейд  Ахметпен  бірге  көшкен 

алшындардың  псевдонимі,  немесе  сол  алшындардың  көсемі.  Ол  заманда 

Ноғай Ордасы мен Хорезмнің арасы елсіз қу мекиен дала еді (аңыз бойынша 

құмның  іші).  В.  Трепавлов  бойынша  «Тот  период  когда  за  Яиком 

расположились улусы Саид-Ахмета , запечатлен у С.Герберштейна: «На 

расстоянии  двадцати  дней  от  (государя)  Шидака  к  востоку  встречаем 

народы, которых московиты называют юргенцами»  (Герберштейн  1988, 

с.180),  т.е.  ургенчцами-  хорезмскими  узбеками.  Стало  быть,  между 

Ногайской  Ордой  и  Хорезмом  располагалось  безлюдное  степное 

пространство».

127

  

Сейд  Ахметке  ілескен  Алшындар  Хорезмді  жерсінбеді  (аңыз 



бойынша-  адасты).  Себебі  Хорезм  диқаншылыққа  қолайлы,  көшпелі  мал 

шаруашылығына қолайлы емес. Арада 70-80 жыл өтіп, (аңыз бойынша Қалу 



қайтыс болып) олар Алтыұл ұлысына бөлек тайпа ретінде (аңыз бойынша 

Бөлек  деген  ұл  туылып)  қосылды.  Бұл  екі  аралықта  Шейх-Мамай  қайтыс 

болып кеткен, оның алты ұлы  - Хан, Қасым, Бай, Ақ, Бек және Би де қаза 

болған.  Алтыұл  ұлысының  билігі  Қасымның  (Қасайдың)  ұлы  Шейх-

Мұхамедтің (аңыз/шежіре бойынша Жақайымның) қолында еді. 



 

Жақайым 

«Алшын  шежіресі»  бойынша  Жақайымның  ататегі  былай 

тарқатылады: 

Алау  батыр-  Қыдуар  тентек-  Алқожа-  Кәдірқожа-  Қаракесек-  Әлім- 

Жаманақ  (Шекті)-  Шыңғыс-  Жақайым.  Жақайым  деп  аталып  кеткен 

Шейх-Мұхамед  (Шайнек,  Шахим,  Шайым)  алшын  емес  маңғыт,  Ноғай 

Ордасының  биі  Едігенің  ұрпағы,  Шейх-Мамайдың  Алтыұлының  бірі 

Қасымның (Қасайдың) ұлы. 

Қасайдың  В.Трепавлов бойынша Жақайымнан басқа Амандық, Ақмұхамед, 

Құлай, Сұлтанай деген ұлдары болған. 

Жақайымның тарихи генеалогиясы мынадай: 

                                                           

127


 В.В. Трепавлов. История Ногайской Орды.Москва,Восточная литература,2002 ж, 

179-б 


82 

 

 



Едіге- Нур-әд-Дин– Уаққас – Мұса- Шейх-Мамай- Қасым- Шейх-Мұхамед. 

Жақайымның  Хорезм  (Үргеніш,  Хиуа)  билігімен қарым-қатынасы  туралы 

ғалым В.Трепавлов былай жазады: 

«Связи  между  родом  Шейх-Мамая  и  ургенчскими  (хивинскими) 

династами сложились прочные. Среднеазиатский хронист XIXвека Мунис 

пишет,  что  мирза  Шейх-Мухамед  был  воспитан  при  дворе  хана  Араб-

Мухаммеда.  Во  время  распри  последнего  с  собственными  сыновьями 

Хабашем и Ильбарсом Шейх-Мухамед не оставался в стороне. Он схватил 

разгромленного  отцом  Хабаша,  который  пытался  найти  убежище  у 

Алтыулов,  и  выдал  на  верную  смерть  Исфендиару  б.  Араб-Мухамеду, 

сохранявшему верность хану».

128

 

Жақайымның Араб-Мұхамед ханмен жақсы қарым қатынаста болуы 

Хорезмдегі  алшындарды  (Бөлектерді)  өз  ұлысына  еш  кедергісіз  қосып 

алуына септігін тигізді деуге болады. 



 

Жаңбыршы 

  

Жаңбыршы  «Алшын  шежіресінде»  (Т.  Үсенбаев)  Шеркештің  де 



Беріштің де шөбересі болып келе береді: 

1.  Алау  батыр-Қыдуар  тентек-  Аcанқожа-  Қыдырқожа-  Қыдырсиық-



Шеркеш- Аққұба- Шумақ- Жаңбыршы. 

2.Алау  батыр-Қыдуар  тентек-  Алқожа-  Сәдірқожа-  Беріш-  Байбақты- 

Асылбас- Жаңбыршы. 

Тарихи  деректерге  жүгінсек  Жаңбыршы-  маңғыт,  Ноғай  Ордасының  биі, 

Едігенің шөбересі: Едіге- Нұр-әд-Дин- Уаққас- Жаңбыршы.  

 

Ағыс 

Ағыс «Алшын шежіресі» (Т. Үсенбаев) бойынша былай тарқатылады: 

Алау  батыр-  Қыдуар  тентек-  Алқожа-  Кәдірқожа-  Қаракесек-  Әлім- 

Жаманақ (Шекті)- Шыңғыс- Жақайым- Ағыс. 

Ағыс  тарихи  деректер  бойынша  (маңғыт  биі  Жаңбыршының  ұлы)  былай 

тарқатылады: Едіге- Нұр-әд-Дин- Уаққас- Жаңбыршы- Ағыс. 

                                                           

128

 Вадим Трепавлов. Алтыулы: остатки Ногайской Орды в Казахских степях. 45-б. 



http://cyberleninka.ru/article/n/altyuly-ostatki-nogayskoy-ordy-v-kazahskih-stepyah 

 


83 

 

 



 

Көгіс 

Көгіс  -«Алшын  шежіресі»  бойынша  Ағыспен  бірге  туған, 

Жақайымның ұлы, ататегі-Алау батыр- Қыдуар тентек- Алқожа- Кәдірқожа- 

Қаракесек- Әлім- Жаманақ (Шекті)- Шыңғыс- Жақайым- Көгіс

Көгіс  шын  мәнінде  маңғыт  мырзасы,  Едігенің  шөбересі  Жаңбыршының 

ұлы,  Ағыспен  бірге  туған.  Оның  ататегі  мынадай:  Едіге-  Нұр-әд-Дин- 

Уаққас- Жаңбыршы- Көгіс. 

 

Шағыр 

Шағырдың «Алшын шежіресі» бойынша ататегі: 

Алау  батыр-  Қыдуар  тентек-  Алқожа-  Кәдірқожа-  Қаракесек-  Әлім- 

Жаманақ (Шекті)- Шыңғыс- Жақайым- Ақбура- Шағыр

Шежіредегі Шағырымыз шынтуайтында Едігенің шөбересі, Мұса бидің ұлы 

Әлшағыр би. Ол Едігеден былай тарқайды: 

Едіге- Нұр-әд-Дин- Уаққас- Мұса- Әлшағыр. 

«Алшын  шежіресінде»  Әлшағыр  да  бар,  ол  Шөмекейдің  ішінде:  Алау 

батыр- Қыдуар тентек- Алқожа- Кәдірқожа- Қаракесек- Шөмен- Шөмекей

Көнек- Көнекбай- Алшағыр

 



1   2   3   4   5   6   7   8


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал