Al-Farabi Kazakh National University Əл-Фараби атындағы ҚазҰУ, 2012



жүктеу 5.23 Kb.

бет2/39
Дата26.01.2017
өлшемі5.23 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   39

Литература
1 http://te-st.ru/2014/03/21/screencast-infogram/
2 ru.wikipedia.org/wiki/Инфографика‎
3 http://www-958.ibm.com/software/data/cognos/manyeyes/

Альберто Каиро – автор оригинальной книги и организатор дистанционного курса Introduction Infographics and 
Visualization, который изучали в течение осеннего семестра 2013 года магистранты 2 курса специальности «Междуна-
родная журналистика» КазНУим.аль-Фараби, и даже получили сертификаты.

Cairo A. Difference between data visualization and information graphics: http://www.thefunctionalart.com/2014/04/
why-i-love-teaching-infographics.html and http://com.miami.edu/ at http://com.miami.edu/
6 http://www.ted.com/speakers/hans_rosling

Что  такое  журналистика  данных  Пособие  для  журналистов.  Лондон, 2011 http://ria.ru/fi les/book/_site/введе-
ние_0.html

Хегай  Дм. Kazakhstan OnLike-2013: Фото  и  видео  полностью  заменят  текст http://tengrinews.kz/internet/
Kazakhstan-OnLike-2013-foto-i-video-polnostyu-zamenyat-tekst-241956/

Карта цифровых медиа: Казахстан. Медиа программа фонда «Открытое общество», 2013, с. 24
10  ЕгеменҚазақстан /www.egemen.kz
11  Казахстанская правда / www.kazpravda.kz
12 www.bnews.kz.
References
1 http://te-st.ru/2014/03/21/screencast-infogram/
2 ru.wikipedia.org/wiki/Инфографика‎
3 http://www-958.ibm.com/software/data/cognos/manyeyes/

Alberto Cairo – author of the book and distance course Introduction Infographics and Visualization, which study Fall 
2013 masters of the Journalism Department «International Journalism» al-Farabi KazNU

Cairo A. «Difference between data visualization and information graphics» http://www.thefunctionalart.com/2014/04/
why-i-love-teaching-infographics.html and http://com.miami.edu/ at http://com.miami.edu/ 
6 http://www.ted.com/speakers/hans_rosling

What is it Data Journalism? London, 2011 http://ria.ru/fi les/book/_site/введение_0.html
8  Hegai D. Kazakhstan OnLike-2013 http://tengrinews.kz/internet/Kazakhstan-OnLike-2013-foto-i-video-polnostyu-
zamenyat-tekst-241956/

Map of digital Media: Kazakhstan. Fond «Open society», 2013, с. 24
10 www.egemen.kz
11 www.kazpravda.kz
12 www.bnews.kz.

11
ISSN 1563-0242                                   KazNU Bulletin. Journalism series. №1 (35). 2014                  
Қ. Н. Мысаева
ƏОЖ 070
Қ. Н. Мысаева
Журналистика факультеті, əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Қазақстан Республикасы, Алматы қ. 
E-mail: Karlyga.mysayeva@kaznu.kz
Ғаламдық журналистиканы оқытудың ерекшеліктері 
Мақалада  Қазақстандағы  журналистиканы  дамытудағы  ғаламдық  журналистиканың  ерекшеліктері 
қарастырылады. Сонымен қатар, халықаралық жаңалықтарды таратудағы халықаралық журналистің рөлі 
анықталады. 
Түйін сөздер: ғаламдық журналистика, шетелдік ақпарат, ақпараттық қоғам. 
K.N. Mysayeva
Features оf the global journalism training
This paper based on the problem of training a global journalism of the development of modern journalism in 
Kazakhstan. The author defining the role of international journalists in the coverage of international news.
Keywords: global journalism, foreign information, the information society.
К.Н. Мысаева
Особенности обучения глобальной журналистики 
В статье рассматриваются особенности глобальной журналистики и ее значение в развитии современной 
журналистики Казахстана. А также определяется роль международного журналиста в освещении зарубеж-
ных новостей.
Ключевые слова: глобальная журналистика, зарубежная информация, информационное общество.
Ғаламдастыру  үдерісі  заманауи  талаптар ға 
сəйкес  ғаламдық  платформадағы  журналисти-
каның  қағидалары  мен  тəжірибелерін  жан-жақ-
ты  түсіндіруге  жəне  журналистиканың  əлемдік 
мəселелерін  талдауға  назар  аудартуда.  Себебі 
ғаламдық журналистиканың тəжірибесі арқылы 
кез-келген  елдің  жергілікті  мəдени  ортасын 
бағалауға үйренеді. 
Мəселен,  əлемдік  медианарықтағы  көшбас-
шылыққа  ие «The International Herald Tribune» 
əлемнің 35 бөлімінде  басылып, 160-тан  астам 
елдерге  таралады.  Оның  шығарушысы  Сти-
вен  Данбер-Джонсон  газеттің  əлемдік  ақпарат 
нарығында «жетістікке жету құпиясын» меншік 
иесінің  американдық,  дəстүрінің  еуропалық 
болуында  деп  есептейді: «Біз  негізінен  халық-
аралық  журналистиканың  жоғары  сапалы  бо-
луына  назар  аударамыз.  Қазір  халықаралық 
журналистиканың  аясы  кеңіп  келе  жатқанына 
сенемін.  Бұл  дегеніміз  ғаламдық  деңгейде  ой-
лайтын ғаламдық қоғамдастықтың пайда болуы. 
Бұл  халықаралық  қарым-қатынастың  болашағы 
туралы  ойланатын,  əлем  қандай  өзгерістерге 
ұшырайды немесе əлемнің даму бағыты қандай 
болады  деген  секілді  ортақ  сауалдарға  жау-
ап  іздеген  көптеген  көрермендерді  біріктіреді. 
Біздің газет əлемдік халықаралық салада қандай 
күш басты рөлге ие жəне бұл сала қалай дамиды 
деген сауалға жауап іздейтін ғаламдық адамдарға 
арналған» [1]. «The International Herald Tribune» 
күнделікті 22 бетке  əр  түрлі  тақырыппен  əлем-
дегі жаңалықтарды жазады. Бұл дегеніміз – кез-
келген мемлекеттің халықаралық журналистика 
арқылы  шығармашылық  жəне  коммерциялық 
жетістіктерге  қол  жеткізуге  болатынын  дəлел-
дейді. 
Қазіргі  кезде  посткеңестік  елдердегі  халық-
аралық  журналистикаға  қатысты  мəселелер  əлі 

12
ҚазҰУ хабаршысы. Журналистика сериясы. №1 (35). 2014
Ғаламдық журналистиканы оқытудың ерекшеліктері 
күнге сақталуда. 2005 жылы Мəскеу мемлекеттік 
университетінде  өткен  «Халықаралық  журна-
листика:  уақыт  төрелігі»  атты  халықаралық 
ғылыми-тəжірибелік  конференцияда  «Қазір 
халықаралық  журналистика  бар  ма  жəне  оның 
жанр ретінде құны сақталды ма?; Егер бар болса, 
оны қалай білуге болады?; Белгілі бір елдегі оның 
өзіне тəн даму ерекшеліктері қандай?; Неліктен 
халықаралық  журналистика  АҚШ-та,  Еуропада 
жоғары сұранысқа ие, алайда Ресейде, басқа да 
посткеңестік елдерде «рейтингілік» емес» деген 
ссекілді мəселелер көтерілді» [2]. Халықаралық 
журналистиканы  зерттеушілерге  осы  сауалды 
бағыттағанда,  олардың  жауабы  ТМД  елдерінің 
басым көпшілігінің халықаралық жаңалықтарға 
назар  аудармауы  жəне  халықаралық  қарым-
қа тынас  мəселелерін  анықтауға  белсенділік 
таныт пауында  деген  жауап  берді.  Кейбір 
ақпарат құралдарында бұл тақырыпқа арналған 
айдарлардың  жəне  бөлімдердің  қысқаруы  мен 
тіптен  толығымен  жойылып  кету  тенденциясы 
да байқалды. Сондықтан қазір халықаралық жур-
налистика жанры дағдарысты басынан кешіруде 
жəне  бұл  үлкен  мəселе.  Соның  нəтижесінде 
қазір  шетелде  болып  жатқан  жаңалықтарды  та-
рататын  бұқаралық  ақпарат  құралдарына  деген 
қызығушылық кеміді» [3].
Өткен тарих беттеріне назар салсақ, кеңестік 
кезеңдегі  халықаралық  журналистиканың  даму 
кезеңі «суық соғыс» уақытындағы халықаралық 
журналистерден  нағыз  күрескерлік  пен  табан-
ды түрде шебер жазуды талап етуден байқалды. 
Солардың қатарында бірнеше халықаралық жур-
налистер  Борис  Стрельников,  Евгений  Прима-
ков, Всеволод Овчинников жəне Мэлор Стуруа, 
Генрих  Боровик  жəне  Александр  Бовин  атала-
ды. Берлин қабырғасы құлағаннан кейін атақты 
«суық соғыс» аяқталысымен бұрынғы Кеңестер 
Одағы  елдерінде  халықаралық  журналистикаға 
деген  сұраныс  азайып,  оның  рөлі  біртіндеп 
төмендей бастады. Өткен ғасырдың тоқсаныншы 
жылдары  халықаралық  журналистика  қазіргі 
журналистиканың  бір  тармақшасы  ретінде  ата-
лудан  да  қалған  еді.  Мұның  өзіндік  объективті 
жəне  субъективті  себептері  болды.  Оқырман-
дардың,  көрермендердің,  тыңдармандардың 
барлық  қызығушылығы  елдің  ішіндегі  саяси, 
экономикалық  өзгерістерге  толығымен  ауы-
сты.  Сонымен  қатар,  халық  журналистерден 
өздеріне ғана қатысты мəселелерге жауап алуға 
көшті.  Сондай  ақ  жаңадан  тəуелсіздігін  алған 
посткеңестік  елдерде  кəсіби  тұрғыдан  сапалы 
халықаралық-журналист  болу  үлкен  мəселеге 
айналды,  себебі,  кеңестер  дəуірінде  оларды 
бір  орталықтан  яғни  тек  Мəскеудегі  жоғары 
деңгейлі  оқу  орындарында  ғана  дайындаған. 
Мəселен,  Қазақстанда  «Халықаралық  журна-
листика»  мамандығы  бойынша  даярлау  алғаш 
ҚазҰУ-де  тоқсаныншы  жылдардың  ортасын-
да  ашылғанымен,  кейіннен  жабылып  қалды. 
Яғни,  қазіргі  кезде  Қазақстанда  халықаралық-
журналист  мамандығы  бакалавриат  дəрежесі 
бойынша жеке мамандық ретінде оқытылмайды. 
Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті 
журналистика  факультетінің  ЮНЕСКО,  халық-
аралық журналистика жəне қоғаммен байланыс 
кафедрасында  магистратура  бойынша  ғана  осы 
мамандыққа маман дайындалады.
Ғаламдастырудың  өмірімізге  дендеп  енуі 
əлемдегі үдерістерді тез өзгертуде. Қазіргі кездің 
өзінде ғаламдық коммуникациялық жүйені құру 
үшін  техникалық  базаны  қамтамасыз  ететін 
ақпараттық  төңкеріс  жүруде.  Əлем  жоғары 
қарқындылық  пен  серпінділікті  сипаттайтын 
түбегейлі экономикалық, қоғамдық, əскери-саяси 
жəне  басқа  да  өзгерістерге  ұшырауда.  Саясат 
əлемінде əлемде бір полярлықтан көп полярлық 
құрылғыға өту тенденциясын басынан өткеруде. 
Экономика  саласында  біз  əлемдік  капиталдың 
интернационализациялануы  мен  экономикалық 
көшбасшылықтың  жаңа  орталықтарындағы 
қаржы  ағымы  мен  өндіріс  қуаттылықтарын 
қайта  бөліске  салынуына  куə  болудамыз.  Ал, 
ақпараттық  сала  адам  өмірінің,  қоғам  мен 
мемлекеттің  жүйе  құрушы  факторына  айналу-
да. Яғни, бұқаралық ақпарат құралдарының рөлі 
мен  ғаламдық  коммуникациялық  механизмнің 
экономикалық,  саяси  жəне  əлеуметтік  жағдайға 
ықпалы айтарлықтай артуда [4].
Бұл  объективті  жағдайлардың  барлығы 
əлемдік  жаңа  үдерістерді  жедел,  компетентті 
түрде  жүзеге  асыру  үшін  жəне  оны  өз  елінің 
мүддесі  тұрғысында  жəне  жақын  көршілес  ел-
дер арқылы таратуды қажет етуде. Қазіргі кезде 
экономиканың, тауарлардың, капиталдың, еңбек 
ресурстардың еркін таралуы кеңінен қолданатын 
шақта,  өзара  тұлғалық  байланыс,  сыртқы  жəне 
ішкі  саяси,  экономикалық  жəне  ақпараттық 
үдерістердің арасындағы шекара жойылуда. Яғни 
журналистикасының  халықаралық  сегментінің 
артуы – ең өзекті мəселе болып отыр. 
Ғаламдық  журналистиканы  оқыту  бары-
сында оқу бағдарламаларының негізгі мазмұны 
ғаламдастыру,  бұқаралық  ақпарат  құралдары 

13
ISSN 1563-0242                                   KazNU Bulletin. Journalism series. №1 (35). 2014                  
Қ. Н. Мысаева
туралы  заң,  ақпарат  құралдары  жəне  меншік 
концентарциясы  секілді  өзекті  мəселелер  бой-
ынша  ғылыми  əдебиетті  оқуға  негізделуі 
қажет.  Ғаламдық  журналистиканы  əр  түрлі 
көзқараста  жəне  талдауларға  сүйене  беру  үшін 
курс  барысында  оқылатын  дəрістердің  жəне 
пікірталастардың (онлайн жəне сыныпта) теория 
мен  тəжірибенің  сабақтастығы  маңызды  болып 
табылады.  Студенттердің  осы  салаға  қатысты 
əдебиеттерге сыни көзқараспен қарауға үйренуі 
тиіс.  Ол  үшін  студенттердің  дəріс  барысында 
берілетін  материалдарды  жақсы  меңгеруі  тиіс, 
яғни  журналистиканың  ғаламдық  мəселелерін 
талдай білуі, баяндама жасау жəне берілген тап-
сырмаларды өз бетінше орындай алуы міндетті. 
Студенттерде  бұл  курсты  оқымастан  бұрын 
жалпы  журналистиканың  құралдары  мен  əдіс-
тəсілдері туралы базалық білімдері болуы қажет. 
Бұл курс студенттердің өздерінде бар білімді жаңа 
біліммен  толықтыруға  мүмкіндік  береді.  Соны-
мен  қатар,  оларды  əлемдік  журналистиканың 
негізгі мəселелері туралы білімі терең журналист 
болуға  тəрбиелейді.  Курсты  оқыту  нəтижесінде 
студенттердің:
а)   талдамалық қабілеттерін қалыптасты руға;
б)   ғаламдық журналистиканың өзекті мəсе-
ле леріне жауап беруге, зерттеулерді тиімді жəне 
дұрыс пайдалануға;
с)   ауызша презентация жасай алуға; 
г)   ұлттық  жəне  халықаралық  БАҚ  жайлы 
білімін жетілдіруге көмектеседі.
Оқыту  əдісі  семинар  форматында  дəрістер, 
оқыған  материалдарды  талқылау,  тақырыптық 
зерттеулер  мен  тағылымдамаларды  талдау 
арқылы жүргізіледі. 
Бағалау  жүйесіне  келер  болсақ 30 пайыз 
апталық  тапсырмаларға  негізделген;  курстық 
жұмыс 20 пайыз  жəне  қосымша  презентацияға 
5 пайыз жəне 20 пайыз жобамен жұмыс: «жаңа 
медиа  сайт»  жасау.  Мысал  ретінде  студенттер 
семестр  бойы  таңдап  алынған  тақырып  бой-
ынша  блог  жазбалары  немесе YouTube видео 
жазбаларын  жазады.  Егер  онлайн  ресурстарға 
қолжетімділік  болмаса  дəстүрлі  медиаға  яғни 
газет-журналдарға, радио-шоу, жергілікті радио-
шоу,  жергілікті  телевидение,  халықтық  БАҚ-қа 
берілген тақырып бойынша материал жариялай-
ды, ал, 10 пайыз сабаққа қатысуға қойылады.
Жалпы  ғаламдық  журналистика  əр  елдің 
ерекшелігіне  байланысты  өзгертіп  қолдануға 
болатын ашық бағдарлама. Сонымен қатар, бұл 
курстың  ерекшелігі  осы  пəнге  қатысты  негізгі 
əдебиеттермен  қатар  оны  əрбір  қолданушы  өз 
қажеттілігіне қарай жергілікті оқу құралдарымен 
толықтырып  пайдалануы  қажет.  Сондықтан, 
ғаламдық журналистиканың оқу материалдарын 
жергілікті жердің қажеттілігіне қарай бейімдеуге 
болады.  Бағдарламаның  басты  мақсатына 
сəйкес «Ғаламдастыру жəне бұқаралық ақпарат 
құралдары», «Əлемдік медиа жүйені салыстыру 
(əр түрлі ұлттық жүйелердің ерекшеліктерін тал-
дау), «БАҚ туралы заң жəне оны реттеу», «Медиа 
этика», «Ғаламдық БАҚ-тың өзекті мəселелері», 
«БАҚ-тың  ақпарат  таратуы», «Бұқаралық 
ақпарат  құралдары  иелері  жəне  концентрация» 
секілді маңызды тақырыптарды қамтиды. 
Ғаламдық журналистиканы» оқыту барысын-
да теорялық негіздеме ретінде ғаламдастырудың 
БАҚ-қа  ықпалы,  ғаламдық  коммуникациялар 
контексінде  ғаламдастырудың  болашағы  тура-
лы  жан-жақты  ақпараттар  қарастырылуы  тиіс. 
Сонымен  қатар,  жергілікті,  ұлттық,  өңірлік 
жəне  ғаламдық  БАҚ  жəне  Интернет  сайттар-
ды  аудиториясы  мен  меншік  иесімен  қоса 
айырмашылықтары мен ұқсастықтарын анықтау 
да  маңызды.  Олардың  қаншасы  трансұлттық 
компанияларға  жəне  қаншауы  жеке  меншікке 
тиесілі  екені  жəне  олардың  бағыт-бағдарын 
анықтау қажет. 
Басқаша  айтқанда,  халықаралық  журнали-
стика өз оқырмандарының, тыңдармандарының, 
көрермендерінің  əр  түрлі  күткен  нəтижелерін 
көрсете  білулері  тиіс.  Бір  жағынан  бұл  əлемде 
болып  жатқан  жаңалықтарды  аудиторияға 
қыз ғылықты  етіп  жеткізе  білу,  екіншіден 
осы 
халықаралық 
ақпараттар 
ағынында 
өзіндік  ұстаным  мен  дұрыс  бағдарлай  білу  де 
маңызды. Осы тұрғыдан алғанда, алдыңғы шеп-
ке  халықаралық  ақпарат  көздері  арасындағы 
бəсекелестік емес, ақпарат көзі мен оны тарату-
шылар арасындағы шығармашылық талас туын-
дауы мүмкін. «Халықаралық журналист үшін ең 
маңызды ереже бар: факт міндетті, ал, коммента-
рий еркін» [6].
Бұл  талаптар  халықаралық  журналистке 
қойылатын  қосымша  жауапкершілік.  Сон дық-
тан,  қазір  халықаралық-журналист  бола мын 
деушілерге елтану-маманы болуы аздық етеді. Яғни 
ол саясаттанушы, экономист, əлеуметтанушының 
кəсіби  біліктілігін  қатар  меңгеру  қажеттілігін 
түсінеді жəне бұл жинақталған білім оның əмбебап 
маман екенінің куəсі болады. Мəселен, саясатта-
нушы  халықаралық-журналист  ретінде  ол  елдің 
сыртқы  жəне  ішкі  саясатын  біліп  қана  қоймай, 

14
ҚазҰУ хабаршысы. Журналистика сериясы. №1 (35). 2014
Ғаламдық журналистиканы оқытудың ерекшеліктері 
қазіргі  əлемдегі  халықаралық-саяси  үдерістерді 
талдай  білуге  міндетті.  Ал,  экономист  ретінде 
ұлттық жəне əлемдік экономикадағы шағын жəне 
орта бизнестің даму ерекшеліктері мен олардың 
өңірлік, салалық, елдік жəне ғаламдық деңгейдегі 
əлеуметтік,  саяси  үдерістерге  ықпалын  білуі 
тиіс.  Əлеуметтанушы  ретінде  əлемдік  дамудың 
ғаламдастыру  үдерісі  жағдайындағы  қазіргі 
əлеуметтік  динамикасының  өзгеру  үдерістерін 
түсінуі керек. Сонымен қатар, халықаралық жур-
налист ретінде шетелдік жаңалықтарды, əлемдік 
өзгерістерді  білумен  қатар,  аралас  білімдерге  де 
назар аудара білуі маңызды. 
Сондықтан, ақпараттық ғасырдағы ғаламдас-
тыру  үдерістері  ақпаратта  шекара  жоқ  екенін 
дəлелдеп  берді.  Біздің  елімізде  халықаралық 
журналистиканы бұдан ары қарай дамыту үшін 
мынадай мəселелерді шешу қажет:
-  ел  туралы  ақпараттардың  халықаралық 
ақпарат  құралдарында  шынайы  таратылуына 
жəне  ақпараттар  сапасының  кəсіби  тұрғыдан 
жоғары деңгейде болуына назар аудару;
-  шетел  жаңалықтарының  халыққа  қол-
жетімділігі мен уақытылы  таралуын  қада ғалау; 
- жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарында 
халықаралық  тақырыптардағы  ақпараттардың 
берілуін арттыру; 

халықаралық-журналист 
мамандарын 
дайындауға  ерекше  көңіл  бөлу  жəне  осы 
мамандыққа жастарды көптеп тарту; 
-  халықаралық  журналистика  саласындағы 
ғылыми  жаңалықтарды,  жетістіктерді  зерттеуге 
мүмкіндік жасау. 
Интернеттің қарқынды дамуы ақпараттардың 
ғаламдық  сипатқа  ие  болуына  үлкен  ықпал 
етуде.  Ғаламдық  журналистиканың  басты 
құралы  ретінде  шетел  ақпарат  қүралдарындағы 
жаңалықтарды  табуға  Интернеттің  мүмкіндігі 
шексіз.  Сондықтан,  əр  түрлі  арналар  бойын-
ша  таралатын  халықаралық  жаңалықтарды 
аудиторияға  жеткізуші  халықаралық-журна-
листің  кəсіби  рөлі  күннен-күнге  артуы  дəлел 
бола  алады.  Осы  тұрғыдан  алғанда,  қазіргі 
халықаралық  журналистикада  ғаламдық  жаңа-
лықты кəсіби түсіндіруші заңнамалық тұрғыдан 
енгізілуі қажет.
Халықаралық-журналистке 
қойылатын 
негізгі  талаптар – бейтараптылық  пен  объек-
тивтілік,  кəсіби  мамандыққа  адалдық  жəне 
əділеттілік  осы  мамандықты  таңдаған  жастарға 
студенттік  шақтан  үйретілуі  тиіс  жəне  ол 
олардың  кəсіби  шеберлігінің  маңызды  шарты 
болуы қажет. 
 Əдебиеттер

Наша газета для космополитов [Электронный ресурс]. – 2009. – Режим доступа: http://www.zakon.kz/144583-
the-international-herald-tribune-nasha.html. – Дата доступа: 02.12.2010.

Конференция Международная журналистика: испытание временем [Электронный ресурс]. – 2005. – Режим до-
ступа: http://www.advertology.ru/article21523.html. – Дата доступа: 25.11.2010.

Тоганян, В. Журналистика в СНГ – кризис или расцвет / В.Тоганян // [Электронный ресурс]. 2007. – Режим до-
ступа: http://www.centrasia.ru./newsA.php?st=1196894040. – Дата доступа: 10.12.2010.

Международная  журналистика  [Электронный  ресурс]. – 2010. – Режим  доступа: http://ru.wikipedia.org/wiki/
Международная_журналистика. – Дата доступа: 20.11.2010.

Международные принципы профессиональной этики в журналистике [Электронный ресурс]. – 1983.– Режим 
доступа: http://www.yojo.ru/wp/?page_id=82. – Дата доступа: 20.12.2010.

Полетаев, Э. Международная журналистика: навигатор для авторов из Центральной Азии / Э.Полетаев // [Элек-
тронный ресурс]. 2003. – Режим доступа: http://www. library.cjes.ru/online/?a=con&b_id=360. – Дата доступа: 02.12.2010.
References

Nostri diurna cosmopolitans quia [electronic resource]. – MMIX. – De modo obvius: http://www.zakon.kz/144583-the-
international-herald-tribune-nasha.html. – Datum est aditus: 02.12.2010. 

Journalism Conferentiae Internationalis: probatio tempus [electronic resource]. – MMV. – De modo obvius: http://
www.advertology.ru/article21523.html. – Datum est aditus: 25.11.2010. 

Toganian, in Cis Journalism V. – tempore et fl orentem / V.Toganyan / / [electronic resource]. MMVII. – De modo 
obvius: http://www.centrasia.ru./newsA.php?st=1196894040. – Datum est aditus: 10.12.2010. 

Journalism International [electronic resource]. – MMX. – De modo obvius: http://ru.wikipedia.org/wiki/ Междуна-
родная_журналистика. – Datum est aditus: 20.11.2010. 

Lorem ipsum dolor ethica principia in journalism [electronic resource]. – MCMLXXXIII. – De modo obvius: http://
www.yojo.ru/wp/?page_id=82. – Datum est aditus: 20.12.2010. 

E. Lorem Poletaev Journalism: gubernatorem in auctores Central Asia / E.Poletaev / / [electronic resource]. MMIII. – 
De modo obvius: http://www.library.cjes.ru/online/?a=con&b_id=360. – Datum est aditus: 02.12.2010. 

15
ISSN 1563-0242                                   KazNU Bulletin. Journalism series. №1 (35). 2014                  
Г.С. Султанбаева, С.Н.Велитченко
УДК 654.197
Г.С. Султанбаева, С.Н.Велитченко
*
Факультет журналистики, Казахский национальный университет имени аль-Фараби, 
Республика Казахстан, г. Алматы
*
E-mail:  velit_1988@mail.ru
Роль гуманитарных технологий в формировании 
интеллектуального капитала нации
В статье рассматривается роль гуманитарных технологий в формировании интеллектуального общества 
в Казахстане. Отмечается, что основу новой экономики составляет интеллектуальный потенциал, являю-
щийся главной доминантой социально-экономического развития современного общества. 
Ключевые слова: интеллектуальная нация, интеллект, гуманитарные технологии, образование. 
G.Sultanbaeva, S. Velitchenko
The role of humanitarian technologies in the development of intellectual capital of the nation
The article discusses the role of humanitarian technologies in the development of intellectual society in 
Kazakhstan. It is noted that the basis of the new economy is intellectual potential, which dominated the socio-
economic development of modern society.
Keywords: intelligent nation, intelligence, humanitarian technology, education.
Г. Сұлтанбаева, С.Велитченко
Гуманитарлық технологияның рөлі ұлттың зияткерлік қаржысының құралымында
Мақалада  Қазақстандық  зияткерлік  қоғам  құрылымындағы  гуманитарлық  технологияның  маңызы  мен 
рөлі  қарастырылады.  Автор  қазіргі  қоғамдағы  əлеуметтік-экономикалық  дамудың  басты  доминанты 
зияткерлік əлеует екеніне оқырман назарын аудартады. 
Түйін сөздер: зияткерлік ұлт, парасат, гуманитарлық технологиялар, білім. 
Introduction
Развитие ведущих стран мира привело к фор-
мированию  постиндустриальной,  а  затем  и  но-
вой экономики – экономики знаний, инноваций, 
глобальных  информационных  систем,  экономи-
ки  интеллектуального  труда,  науки,  новейших 
технологий.  Основу  данной  новой  экономики 
составляет  интеллектуальный  потенциал,  яв-
ляющийся  главной  доминантой  социально-эко-
номического  развития  современного  общества. 
В  последние  годы  резко  возрос  интерес  к  из-
учению  процессов  интеллектуального  разви-
тия  общества.  Как  отмечает  В.К.  Левашов, «в 
первую  очередь  это  связано  с  формированием 
и  становлением  общества  знаний – новой  со-
циально-экономической  формации,  основной 
движущей силой и продуктом которой становит-
ся  производство,  распределение  и  эффективное 
использование  научных  знаний  и  технологий» 
[1].  Очевидно,  что  образование  в  современный 
период  становится  отраслью  хозяйства,  а  ос-
новным  ресурсом  развития  экономики  является 
человеческий  фактор – больше  всего  ценится 
личность,  которая  может  открыть,  создать  что- 
то  новое  в  производстве,  науке,  культуре  и  т.д. 
И потому важнейшая миссия высшего образова-
ния в Казахстане – подготовка интеллектуально 
развитых,  творчески  работающих  профессио-
налов-граждан  Республики  Казахстан.  Перед 
системой  высшего  образования  сегодня  встают 
принципиально новые задачи, главную из кото-

16
Вестник КазНУ. Серия журналистика. №1 (35). 2014
Роль гуманитарных технологий в формировании нтеллектуального капитала нации
рых  обозначил  Президент  РК  Н.А.  Назарбаев 
в  инициированном  им  национальном  проекте 
«Интеллектуальная  нация – 2020: «воспитание 
казахстанцев  в  новой  формации,  превращение 
Казахстана в страну с конкурентоспособным че-
ловеческим капиталом» [2]. 

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   39


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал