А б а й әлемі ж ы л д а р ж ы л ж ы п, уақыт к е р у е н І алыстаған с а й



жүктеу 30.96 Kb.

Дата20.02.2017
өлшемі30.96 Kb.

АБАЙ ӘНІ 

А б а й әлемі...  Ж ы л д а р  ж ы л -

ж ы п , уақыт  к е р у е н і алыстаған  с а й -

ын,  п о э з и я  п а й ғ а м б а р ы  А б а й д ы ң 

ж а р қ ы н  т ұ л ғ а с ы  о қ ш а у л а н ы п ,  д а -

р а л а н а  т ү с к е н .  Х а л қ ы н ы ң  м а ң д а й ы -

н а  б і т к е н  ж а р ы қ  ж ұ л д ы з ы н д а й 

сан  қ ы р л ы талант  и е с і н  з е р т т е п 

б і л д і к  д е п айту әлі  е р т е .  А б а й д ы 

танып  б і л у  ү ш і н  е ң  б і р і н ш і  о н ы ң 

ө л е ң д е р і  м е н  ә н д е р і н і ң  ғ а ж а п 

қ ұ п и я с ы н  т ү с і н е  б і л у  қ а ж е т . 

А б а й  б а л а  к е з і н е н - а қ  х а л ы қ  ә н -

д е р і н  т ы ң д а п ,  о н ы  ө з і н ш е  с а р а л а й 

д а  б і л г е н .  « Ә н н і ң  д е естісі  б а р , 

е с е р і  б а р »  д е п  б е к е р г е айтпаса 

к е р е к . 

Ұ л ы  а қ ы н н ы ң  к о м п о з и т о р л ы қ 

қ а б ы л е т і н і ң  з о р  б о л ғ а н д ы ғ ы н а 

а р т ы н д а  қ а л ғ а н  ә н д е р і куә. 

А б а й д ы ң  а л ғ а ш қ ы әні  ө з  с е м ь я -

с ы  о т  б а с ы н д а  д ү н и е г е келген. 

А б а й  ә н д е р і н і ң  х а л ы қ  а р а с ы н а 

т а р а л у ы н а  д а  ө з  т у ы с қ а н д а р ы  с е -

б е п к е р  б о л ғ а н .  Ә й е л і  Ә й г е р і м н і ң 

т ә п - т ә у і р  ә н ш і  б о л ғ а н д ы ғ ы н  « А б а й 

ж о л ы »  к і т а б ы н а н  ж а қ с ы  б і л е м і з . 

С о н д а й - а қ  б а л а л а р ы  Ә б д і р а х м а н , 

А қ ы л б а й л а р  д а  А б а й  ә н д е р і н  о р ы н -

дап  ж ү р г е н .  Ә с і р е с е ,  А б а й  ә н д е -

р і н і ң  к е ң  т а р а л у ы н а  Ә л м а ғ а м б е т 

ә н ш і  к ө п  е ң б е к  с і ң і р г е н . 

Бүгінгі  ә ң г і м е  т ө р к і н і  А б а й д ы ң 

н е м е р е с і  М ә к е н апай  т у р а л ы  б о л -

мақ.  М ә к е н апай  А б а й д ы ң  с ү й і к т і 

ж а р ы  Ә й г е р і м н е н туған  Т ұ р а ғ ұ л 

атты  ұ л ы н ы ң  қ ы з ы . 

1909  ж ы л ы  Т ұ р а ғ ұ л  А б а й  ө л е ң -

д е р і н  ж и н а п ,  П е т е р б у р г т е г і бас-

паға  т а п с ы р ғ а н . 

Т ұ р а ғ ұ л д ы ң  ө з і  д а  т а л а н т ы , 

ө н е р л і  ж а н  б о л ғ а н .  М .  Г о р ь к и й -

д і ң  « Ч е л к а ш »  д е г е н  е ң б е г і н  қа-

з а қ ш а ғ а  т ә р ж і м а л а ғ а н 

Б і з д і ң  М ә к е н  а п а й м е н танысты-

ғ ы м ы з  ө т к е н  ж ы л ы басталған.  Қ а -

р а ғ а н д ы д а  М ә к е н  а п а й д ы ң  К е ң е с 

М ұ х а м е д ж а н о в  д е г е н  ұ л ы  т ұ р а д ы . 

К ү з е м б а е в  а т ы н д а ғ ы  ш а х т а д а  д и -

р е к т о р д ы ң  о р ы н б а с а р л ы ғ ы  қ ы з м е -

тін  а т қ а р а д ы . 

О с ы  к і с і м е н  ө л к е т а н у  м у з е й і н д е г і 

б і р  к е з д е с у д е  ж о л ы ғ ы п ,  М ә к е н 

а п а й д ы ң  А б а й  н е м е р е с і  е к е н д і г і н 

е с т і г е м і з . 

М ә к е н апай  д а  А б а й  ә н д е р і н  б і р -

ш а м а  т ә у і р  б і л е т і н  б о л ы п  ш ы қ т ы . 

Ә с і р е с е ,  « К ө з і м н і ң  қарасы»,  « С е г і з 

аяқ»,  « Қ о р  б о л д ы  ж а н ы м »  ә н д е р і н 

н а қ ы ш ы н а  к е л т і р е  о р ы н д а й д ы . 

—  А б а й  н е г і з і н е н  ә н ш і л е р д і ң 

о р ы н д а у ш ы л ы қ  ш е б е р л і г і н е  қ а т т ы 

н а з а р  а у д а р ғ а н , —  д е й д і  М ә к е ң  ә ң -

г і м е с і н д е .  М ә к е н  а п а й д ы ң  ө з і  д е 

т а б и ғ а т ы н а н  ә н ш і  б о л ы п  ж а р а т ы л -

ған.  С о н д ы қ т а н  д а  б о л а р ,  б ұ л кісі 

А б а й  ә н д е р і н і ң  с ы р л ы  с а з ы н  к е т і р -

м е с т е н бүгінгі  ұ р п а қ т а р ғ а  ж е т к і з і п 

о т ы р . 

Б і р айта  к е т е т і н жайт,  М ә к е н апай 

А б а й  ә н д е р і н нотаға  т ү с і р і п сақта-

м а ғ а н .  Б ұ л кісі тек  ө з і н і ң  о р ы н д а -

у ы н д а ғана  А б а й  ә н д е р і н  б ү г і н г і  к ү н -

г е  ж е т к і з і п  о т ы р . 

—  Б ұ л  к ү н д е  к е й б і р  ә н ш і л е р 

А б а й  ә н д е р і н  т ү р л і ш е 

қ ұ б ы л т ы п 

а й т ы п  ж ү р .  Б ұ л  д ұ р ы с  е м е с  — д е й -

ді  М ә к е ң . 

И ә ,  к е ш е г і  а с ы р а  с і л т е у  д ә у і р і н -

д е  ү к і м е т і м і з  А б а й  ұ р п а қ т а р ы н а 

ж а қ с ы  к ө з б е н  қ а р а м а ғ а н ы белгілі. 

Б а й д ы ң  т ұ қ ы м д а р ы  д е г е н  ж е л е у -

д е н  қ о р ы қ қ а н  А б а й  ұ р п а қ т а р ы кей-

інгі  к е з г е  д е й і н  б а б а л а р ы н ы ң атын 

атауға  қ о р қ ы п  ж ү р д і .  С о л себеп-

тен  д е  А б а й  т у р а л ы  с о н ы деректер 

уақыт  қ о й н а у ы н д а  б о л ы п келді. 

М ә к е н  Т ұ р а ғ ұ л қ ы з ы м е н болған 

ә ң г і м е  ү с т і н д е  о л кісі.  А . Жұбанов-

қ а  д е г е н  р и з а ш ы л ы ғ ы н бас а айтқан. 

— А.  Ж ұ б а н о в  А б а й әндерінің 

с ы р л ы  с а з ы  м е н  б о я у ы н кетірмес-

тен  х а л ы қ қ а таратып, нотаға түсір-

д і , —  д е й д і  М ә к е ң . 

Қ а з і р  А б а й д ы ң  с ү й і к т і немересі 

М ә к е н апай  б і з д і ң  қ а л а м ы з д а тұрып 

ж а т ы р .  М ә к е н  а п а й д ы ң дәйекті  д е 

ұ з а қ  д о с т ы ғ ы  А б а й  қ аласыны ң тұр-

ғ ы н д а р ы м е н  ж а қ с ы  д ә с т ү р г е айнал-

ған. 

М ә к е н  Т ұ р а ғ ұ л қ ы з ы жас  ұрпақ-



т а р м е н  ж и і  к е з д е с у л е р өткізіп  т ұ -

р а д ы . Бүгінгі  ж а с жеткіншектерге 

А б а й  т ә л і м і  м е н  ө н е р і ,  ө с и е т т е р і 

ж а й л ы  т а р т ы м д ы  ә ң г і м е л е р  а й т а д ы . 

Бақыт ӨМІРЗАҚОВА, 

облыстық ғылыми 

методикалық орталығының 

қызметкері. 

Суретте:  ж а з у ш ы  Ж а й ы қ Бектұ-

ров пен  А б а й д ы ң неме-

р е с і  М ә к е н Тұрағұлқызы. 

Қарағанды жастары. - 1990. - 28 желтоқсан (№ 50). - 2 б. 






©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал