2015 жыл, сәрсенбі



жүктеу 1.15 Mb.

бет2/11
Дата09.09.2017
өлшемі1.15 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

ҚоғаМдыҚ коМиссияның 

өкілдеріМен кездесті 

Батыстық үлгінің қаупі көп

бүгін  ҚР  Президенттігіне  үміткер 

Т.сыздықовтың облыстық сайлауалды штабта-

ры өткізген іс-шаралары туралы баяндап берді. 

«бүгінде  Жамбыл  облысындағы  сайла-

уалды  штабы  қала  тұрғындары  үшін  ҚР 

Президенттігіне кандидат Тұрғын сыздықовты 

қолдауға  арналған  іс-шаралар  өткізуде»,  - 

деп мәлім етті партия облыстық комитетінің 

жетекшісі Ж.Мамашева. 

Кандидаттың  сайлауалды  тұғырнамасы 

Қазақст ан  Коммунистік  Ха лықтық 

партиясының идеяларын насихаттап, марксизм-

ленинизм идеяларына негізделіп құрылған. 

Қ о ғ а м д ы қ   и д е а л д а рд ы   б ат ы с т ы қ 

тұтынушылық стандарттардың алмастыруы 

жастарды «тоғышар тұтынушыға» айналды-

руы мүмкін. 

Тұтынушылыққа  құрылған  бағдар 

жастардың  бағытын  өзгертеді.  Осындай 

ықпалға тап болғандар не нәрсеге өз күшімен 

қол жеткізуден бас тартып, «ауырдың үстімен, 

жеңілдің астымен» жүруді әдетке айналды-

рады. 

Кандидаттың сенімді тұлғасы Г.Жұмабаева 



үгіт-насихат  науқаны  кезінде  партияның 

басты  назары  батыстық  мәдениет  пен 

құндылықтардың  кері  әсеріне  бөлініп 

отырғанын мәлім етті. 

«батыстық  үлгінің  ең  негізгі  қауіпті 

көріністері – компьютерлік ойындар, фильм-

блогбастерлер, сапасыз әдебиет арқылы кең 

тараған зорлық-зомбылық, қаталдық культтері. 

Шектеулі  тұтынушылыққа  тәрбиелейтін 

жаппай зорлық-зомбылық насихаты жастарды 

өз торына түсіріп, ақыл-есінен, адамгершілік 

қасиеттерінен айыруда. сол арқылы адам өмірі 

құнсызданып барады. 

әрбір екінші батыстық фильм, бейнеклиптің 

немесе  әуеннің  астарында  қатыгездік, 

енжарлық, немқұрайлылық, іс-әрекетке  де-

ген жауапсыздық белгілері жатыр», - дейді 

штаб  мүшесі  ҚКХП  ұсынған  кандитаттың 

бағдарламасына сілтеме жасай отырып. 

«батыс жастары отбасылық құндылықтар, 

дәстүр,  бірізділік,  үлкендерді  құрметтеу, 

отансүйгіштік сияқты адамгершілік қасиеттерге 

мүлде жат тұтынушылық стандарттармен өмір 

сүріп жатыр. Мұның бәрі рухани нигилизмге 

үндейтін ашық насихаттың салдары. 

Мұндай қоғамда өмір сүретін адамдарың 

өмірлік  қағидаттары  –  жалқаулық  және 

материалдық  ашкөздік,  толық  моральдік 

жауапсыздық», - деді Г.Жұмабаева.

Облыстық комитет жетекшісі Ж.Мамашева 

мәлім  еткендей:  «ҚКХП  ұсынған  ҚР 

Президенттігіне кандидат Т.сыздықовтың сай-

лауалды науқанының жоспарына сәйкес, сай-

лаушылар арасында үгіт-насихат жұмыстары 

қарқынды жүріп жатыр. 

Үгіт-насихат жұмыстары штаттық жоспарға 

сәйкес,  ешқандай  кедергілерсіз  өтуде. 

Жергілікті халықпен кездесіп, кандидаттың 

сайлауалды бағдарламасын белсенді түсіндіріп 

жатырмыз». 

Өз кезегінде ақтөбе облыстық штабының 

жетекшісі Ж.Молдашев Тұрғын сыздықовтың 

сайлауалды  тұғырнамасының  негізгі 

бағыттарына тоқталды. 

«Жеңіл  ақшаның  соңына  түсіп,  зорлық-

зомбылықты  ашық  жарнамалап  жатқан 

батыстық киноиндустрия мен Интернет ре-

сурстар – қазіргі батыстық теріс мәдениеттің 

жемісі. 

батыстың  кемшіліктері  әсіресе мәдениет 

саласында анық байқалады. себебі, тұтыну, 

көп  жағдайда,  материалдық  қажеттілікті 

қанағаттандыруды  өмірдің  мәні  деп 

қарастырады. 

батыс  адамы  бірте-бірте  адамгершілік 

құндылықтарын  жоғалтуда.  Кез  келген 

әдіспен айналасынан ерекшеленіп, өзіне на-

зар аудартқысы келеді. 

батыстық мәдениет бизнестің бір тармағына, 

ал оның басты шарттары шектеулі материалдық 

құндылықтарға айналды. 

батыстық өркениет елдері ақыл-ес ауытқуы 

мен  генетикалық  аурулар  бойынша  және 

ғаламдық  семіздік  рейтингінде  көп  бастап 

келеді.  Осылайша  олар  өздерінің  тегін 

жоғалтуда.  Мұның  бәріне  салауатты  өмір 

салтын  ұстанбай,  фаст-фуд  пен  басқа  да 

генді-модификацияланған тағамдарды үздіксіз 

тұтынулары себеп. 

Мықты моральдік негізі, түп тамыры, ұлттық 

санасы, қандайда бір діни ұстанымдары мен 

ұлттық рухани идеялары болмаса, ондай елдің 

болашағы да жоқ. 

Мемлекеттің басты байлығы – оның адам-

дары. салауатты, зайырлы ұлт қағидаттары 

адамға  нәресте  шағынан  сіңірілуі  керек. 

балалар тек пайдалы тағамдарды тұтынып, 

дене  шынықтырумен  айналысып,  сезім, 

сыйластық және құрмет сияқты отбасылық 

құндылықтарды танып өсуі керек. 

Жастар дәстүрлі құндылықтар мен қоғамдық 

идеалдарды  танып  өскенде  ғана  батыстық 

мәдениеттің ықпалынан құтылады», - деді ол. 

Кандидаттың ақтөбе облысындағы сенімді 

тұлғасы б.Жұмағұлова Тұрғын сыздықовтың 

Жалғасы 5-бетте



Сайлау - 2015

5

   //    «ЖаМБыл - Тараз»  //  №16 (1251), 15 СӘуір 2015 Жыл   //



Қ а з а қ с т а н   Р е с п у б л и к а с ы 

Президенттігіне  кандидат  әбілғазы 

Құсайыновтың  астана  қаласындағы 

республикалық  штабында  Қазақстан 

Республикасы  Президенттігіне  кан-

дидат  әбілғазы  Құсайынов  Қазақстан 

Республикасындағы кезектен тыс пре-

зидент  сайлауын  бақылау  жөніндегі 

ЕҚыҰ/ДИаҚб миссиясының басшысы 

Корнелия Йонкермен кездесті. 

Кездесу барысында ҚР Президенттігіне 

кандидат  әбілғазы  Құсайынов  ЕҚыҰ 

өкілдерін  республикалық  штабтың 

жұмысымен  таныстырып,  Қазақстан 

Республикасы Президенттігіне кандидат 

ретіндегі  болашақ  жоспары  жайында 

әңгімелеп берді. 

«бүгінге дейін 5 аймақты аралап, аста-

на  қаласында  бірнеше  кездесу  өткізіп 

үлгердік. Жалпы алғанда, сайлаушылар-

мен 12 кездесу өткізіп, онда сайлауалды 

бағдарламаммен  таныстырдым,  сай-

лаушыларды  қызықтырған  сұрақтарға 

жауап бердім», - деді ә.Құсайынов. 

сонымен  қатар  ҚР  Президенттігіне 

кандидат ә.Құсайынов аймақтық сайла-

уалды штабтарында 200-ден аса сенімді 

тұлғасы жұмыс істеп, олар да сайлаушы-

лармен кездесу өткізіп, сондай-ақ өзінің 

сайлауалды  тұғырнамасының  негізгі 

бағыттарын түсіндірумен айналысаты-

нын атап өтті. 

ЕҚыҰ  өкілдерімен  кездесу  бары-

сында  ҚР  Президенттігіне  кандидат 

ә.Құсайынов осы жылдың 20 сәуіріне 

жоспарланған астанада өтетін аймақтық 

сайлауалды штабтарының слеті туралы 

айтып,  ЕҚыҰ  өкілдерін  аталмыш  іс-

шараға қатысуға шақырды. 

аймақтық штабтардың слетінде үгіт-

насихат  жұмыстарының  алдын  ала 

қорытындысын  шығарып,  аймақтық 

штаб  жетекшілерінің  атқарылған 

жұмыстар  жайлы  есептерін  тыңдау 

жоспарланған. 

ә.Құсайынов  ЕҚыҰ  өкілдерінің 

назарын  Қазақстан  Республикасы 

Президенттігіне  кандидат  ретіндегі 

жұмысын ешқандай кедергісіз жүргізіп 

жатқанына  аудартып,  аймақтардағы 

барлық  кездесулері  заңға  сәйкес 

ұйымдастырылғанын атап өтті. 

сонымен қатар ә.Құсайынов барлық 

қажетті  кеңестерді  шұғыл  ұсынып 

отырған  аумақтық  сайлау  комиссиясы 

мүшелерінің ашықтығы мен біліктілігін 

ескерді. 

ҚР  Пре зиденттігіне  кандидат 

ә.Құсайынов, сондай-ақ, баҚ-пен тығыз 

қарым-қатынас орнатып, жемісті жұмыс 

жастап жатқандарын назарға алды. 

«барлық республикалық телеарналар 

іс-шараларды  ақпараттық  сүйемелдеу 

үшін өз алаңдарын ұсынып отыр. Үгіт-

насихат роликтері медиа-жоспарымызға 

сәйкес эфирге шығып жатыр.

Жалпыұлттық газеттерде менің сайла-

уалды  бағдарламам  жарияланып,  үгіт-

насихат модульдеріміз орналастырылды. 

Жалпы,  республикалық  деңгейде 

болсын,  аймақтық  деңгейде  болсын, 

біз  жүргізген  сайлауалды  науқанын 

ақпараттық  сүйемелдеу  барысына 

көңілім толады», - деді ә.Құсайынов. 

ә.Құсайынов  атап  өткендей,  сайлау 

науқаны  Қазақстан  Республикасының 

«сайлау  туралы»  заңына  толық 

сәйкестікте өтіп жатыр. 

Одан бөлек, ЕҚыҰ өкілдерімен кезде-

су кезінде ҚР Президенттігіне кандидат 

ә.Құсайыновтың  республикалық  сай-

лауалды  штабының  жетекшісі  Рүстем 

Жоламан  сайлау  науқаны  аясында 

ұйымдастырылатын іс-шаралар жайында 

әңгімелеп берді. 

атап айтқанда, ол ҚР Президенттігіне 

кандидат ә.Құсайыновтың елордадағы 

және аймақтардағы штабтары ыңғайлы 

жерде орналасқанына тоқталды. Оның 

айтуынша, штабтарға консультациялық 

қолдауды Орталық сайлау комиссиясы, 

облыстардағы аумақтық сайлау комис-

сиялары көрсетіп отыр.

Үгіт  науқаны  қарсаңында  қажетті 

көлемде  үгіт-насихат  материалдары 

әзірленді. 

Мысалға,  астана  мен  алматы 

қалаларында әрқайсысында 4 билборд-

тан, облыс орталықтарында 2 билборд-

тан, сонымен қатар Жезқазған мен семей 

қалаларында бір-бір билбордтан ілінді. 

Плакаттар  әзірленіп,  кандидаттың 

сайлауалды  бағдарламасы  басып 

шығарылды (50 мың плакат пен сайлау-

алды бағдарламасының 3 мың данасы). 

Жалпы, Р.Жоламан атап өткендей, сай-

лауалды науқанын толыққанды жүргізу 

үшін барлық жағдай жасалған. 



толыҚҚанды 

жұМыс 

жүргізілуде

Жалғасы, басы 4-бетте

облыстық  сайлауалды  штабы  үгіт-насихат 

жұмыстарын  жүргізіп, облыс тұрғындарын 

қажетті ақпаратпен қамтамасыз етіп отырғанын 

жеткізді. 

Оның айтуынша, штабта 5 сенімді тұлға 

мен  облыстық  комитеттің  жиырмаға  жуық 

белсендісі  бар.  Олар  күнделікті  партия 

жұм


ысынан бөлек, үгіт-насихат жұмыстарымен 

де айналысады. атап айтқанда, партияның 

баспасөз өнімдерін таратып, халықпен кезде-

сулер ұйымдастырып, сайлаушылардың үйіне 

барып, үгіт жұмыстарын жүргізіп жатыр. 

«Интернет  пен  әлеуметтік  желілерде 

белсенді жұмыс жүргізіп жатырмыз. Өзіміздің 

партиялық  сайтымыз  бен  «Қазақстан 

коммунисті»  деген  газетіміз  бар.  Олардың 

көмегімен кез келген адам партия өмірімен 

кеңінен таныса алады», - деді б.Жұмағұлова. 

Ж.Мамашева (Тараз):

«бүгінде  Жамбыл  облысындағы  сайла-

уалды  штабы  қала  тұрғындары  үшін  ҚР 

Президенттігіне кандидат Тұрғын сыздықовты 

қолдауға арналған іс-шаралар өткізуде.

Кандидаттың  сайлауалды  тұғырнамасы 

Қазақст ан  Коммунистік  Ха лықтық 

партиясының идеяларын насихаттап, марк-

сизм-ленинизм  идеяларына  негізделіп 

құрылған. 

Қоғамдық  иде а лдарды  батыстық 

тұтынушылық стандарттардың алмастыруы 

жастарды «тоғышар тұтынушыға» айналды-

руы мүмкін. 

Тұтынушылыққа  құрылған  бағдар 

жастардың  бағытын  өзгертеді.  Осындай 

ықпалға тап болғандар не нәрсеге өз күшімен 

қол жеткізуден бас тартып, «ауырдың үстімен, 

жеңілдің астымен» жүруді әдетке айналды-

рады. 


ҚКХП ұсынған ҚР Президенттігіне канди-

дат Т.сыздықовтың сайлауалды науқанының 

жоспарына сәйкес, сайлаушылар арасында 

үгіт-насихат  жұмыстары  қарқынды  жүріп 

жатыр. 

Үгіт-насихат жұмыстары штаттық жоспарға 



сәйкес,  ешқандай  кедергілерсіз  өтуде. 

Жергілікті халықпен кездесіп, кандидаттың 

сайлауалды бағдарламасын белсенді түсіндіріп 

жатырмыз. 



Г.Жұмабаева (Тараз):

Үгіт-насихат науқаны кезінде партияның 

басты  назары  батыстық  мәдениет  пен 

құндылықтардың кері әсеріне бөлініп отыр.

батыстық  үлгінің  ең  негізгі  қауіпті 

көріністері – компьютерлік ойындар, фильм-

блогбастерлер, сапасыз әдебиет арқылы кең 

тараған зорлық-зомбылық, қаталдық культтері. 

Шектеулі  тұтынушылыққа  тәрбиелейтін 

жаппай зорлық-зомбылық насихаты жастарды 

өз торына түсіріп, ақыл-есінен, адамгершілік 

қасиеттерінен айыруда. сол арқылы адам өмірі 

құнсызданып барады. 

әрбір екінші батыстық фильм, бейнеклиптің 

немесе  әуеннің  астарында  қатыгездік, 

енжарлық, немқұрайдылық, іс-әрекетке деген 

жауапсыздық белгілері жатыр.

батыс жастары отбасылық құндылықтар, 

дәстүр,  бірізділік,  үлкендерді  құрметтеу, 

отансүйгіштік  сияқты  адамгершілік 

қасиеттерге мүлде жат тұтынушылық стан-

дарттармен өмір сүріп жатыр. Мұның бәрі 

рухани нигилизмге үндейтін ашық насихаттың 

салдары. 

Мұндай қоғамда өмір сүретін адамдарың 

өмірлік  қағидаттары  –  жалқаулық  және 

материалдық  ашкөздік,  толық  моральдік 

жауапсыздық.



Ж.Молдашев (Ақтөбе):

ҚКХП ұсынған ҚР Президенттігіне канди-

дат Т.сыздықовтың сайлауалды науқанының 

жоспарына сәйкес, сайлаушылар арасында 

үгіт-насихат  жұмыстары  қарқынды  жүріп 

жатыр. 


Үгіт-насихат жұмыстары штаттық жоспарға 

сәйкес,  ешқандай  кедергілерсіз  өтуде. 

Жергілікті халықпен кездесіп, кандидаттың 

сайлауалды бағдарламасын белсенді түсіндіріп 

жатырмыз.

Т ұ р ғ ы н   с ы зд ы қ о вт ы ң   с а й л ауа л -

ды  тұғырнамасының  негізгі  бағыттарына 

тоқталып өтсек. 

Жеңіл  ақшаның  соңына  түсіп,  зорлық-

зомбылықты  ашық  жарнамалап  жатқан 

батыстық киноиндустрия мен Интернет ре-

сурстар – қазіргі батыстық теріс мәдениеттің 

жемісі. 

батыстың кемшіліктері әсіресе мәдениет 

саласында анық байқалады. себебі, тұтыну, 

көп  жағдайда,  материалдық  қажеттілікті 

қанағаттандыруды  өмірдің  мәні  деп 

қарастырады. 

батыс  адамы  бірте-бірте  адамгершілік 

құндылықтарын  жоғалтуда.  Кез  келген 

әдіспен айналасынан ерекшеленіп, өзіне на-

зар аудартқысы келеді. 

батыстық мәдениет бизнестің бір тармағына, 

ал оның басты шарттары шектеулі материалдық 

құндылықтарға айналды. 

батыстық өркениет елдері ақыл-ес ауытқуы 

мен  генетикалық  аурулар  бойынша  және 

ғаламдық  семіздік  рейтингінде  көп  ба-

стап келеді. Осылайша олар өздерінің тегін 

жоғалтуда.  Мұның  бәріне  салауатты  өмір 

салтын  ұстанбай,  фаст-фуд  пен  басқа  да 

генді-модификацияланған тағамдарды үздіксіз 

тұтынулары себеп. 

Мықты моральдік негізі, түп тамыры, ұлттық 

санасы, қандайда бір діни ұстанымдары мен 

ұлттық рухани идеялары болмаса, ондай елдің 

болашағы да жоқ. 

Мемлекеттің басты байлығы – оның адам-

дары. салауатты, зайырлы ұлт қағидаттары 

адамға  нәресте  шағынан  сіңірілуі  керек. 

балалар тек пайдалы тағамдарды тұтынып, 

дене  шынықтырумен  айналысып,  сезім, 

сыйластық және құрмет сияқты отбасылық 

құндылықтарды танып өсуі керек. 

Жастар дәстүрлі құндылықтар мен қоғамдық 

идеалдарды  танып  өскенде  ғана  батыстық 

мәдениеттің ықпалынан құтылады.

Б.Жұмағұлов:

Тұрғын сыздықовтың облыстық сайлауалды 

штабы үгіт-насихат жұмыстарын жүргізіп, 

облыс  тұрғындарын  қажетті  ақпаратпен 

қамтамасыз етіп отыр.

Штабта  5  сенімді  тұлға  мен  облыстық 

комитеттің жиырмаға жуық белсендісі бар. 

Олар күнделікті партия жұмысынан бөлек, үгіт-

насихат жұмыстарымен де айналысады. атап 

айтқанда, партияның баспасөз өнімдерін тара-

тып, халықпен кездесулер ұйымдастырып, үй-

үйді аралап, сайлаушыларға үгіт жұмыстарын 

жүргізіп жатыр. 

Интернет  пен  әлеуметтік  желілерде 

белсенді жұмыс жүргізіп жатырмыз. Өзіміздің 

партиялық  сайтымыз  бен  «Қазақстан 

коммунисті»  деген  газетіміз  бар.  Олардың 

көмегімен кез келген адам партия өмірімен 

кеңінен таныса алады.

сайлаушылар түрлі мәселелерімен біздің 

штабқа жүгініп, консультациялық кеңес сұрап 

келеді. 


Сайлау - 2015

6

//    «ЖаМБыл - Тараз»  //  №16 (1251), 15  СӘуір  2015 Жыл   //



Қ а з а қ с т а н   Р е с п у б л и к а с ы 

Президенттігіне  кандидат  әбілғазы 

Қ ұ с а й ы н о в   « Т ұ р а н - а с т а н а » 

студенттерімен  және  ұстаздарымен 

кездесті.

Кездесу  барысында  әбілғазы 

Құсайынов  жиын  қатысушыларын 

экологияның  қазіргі  проблема-

ларын  қозғайтын  с айлауа лды 

тұғырнамасының негізгі бағыттарымен 

таныстырды. 

ә.Құсайынов  жиылған  жұртқа 

тіршіліктің  «жасыл»  векторының 

ғылыми  негіздемесі  туралы,  оның 

ішінде  қоғамды  кезең-кезеңмен 

экологияландырудың  қандай  күрделі 

әрі өзекті міндет болып табылатыны 

туралы әңгімелеп берді. бұл – дамудың 

алдағы  жоспарын  мұқият  зерттеу 

арқылы  ғана  қол  жеткізуге  болатын 

жаһандық мақсат.

Кандидаттың  айтуынша,  әлемдік 

экологиялық  мәселелерге  тиісті 

деңгейде  назар  бөлінбеуі  оның 

маңыздылығын  түсінуде  кедергі  бо-

лып отыр. 

«Экология  –  адамзат  тіршілігінің 

м а ң ы з д ы   ф а к т о р ы .   б і з д і ң 

айналамыздағының  бәрі  –  табиғат, 

біздің өмір сүріп жатқан ортақ әлеміміз. 

Технология ілгері дамыған сайын, «жа-

сыл» орта осалданып барады.

бүгінде,  бір  адамды  азық-түлікпен 

қамтамасыз  етуге  қажетті  жердің 

көлемі, әлем бойынша, 21,9 гектарға 

тең.  ал  Жер  шарының  биологиялық 

мүмкіндігі 15,7 гектарды ғана құрайды. 

Яғни,  өздеріңіз  байқағандай,  Жерді 

мекендейтін  7  миллиард  адамның 

әрбіреуін таза, ластанбаған, құнарлы 

жермен  қамту  үшін  кем  дегенде  6,2 

гектар  жетіспейді.  бұл  өте  күрделі 

мәселе», - деді ә.Құсайынов. 

Кездесу  барысында  кандидат, 

сондай-ақ,  әлем  бойынша  бірегей 

табиғи  кеңістіктердің  күрт  азайып 

бара жатқанын сөз етті.Мысалға, Жер 

шарындағы  халқы  көп  аймақтарда 

жаһандық  экожүйенің  маңызды 

бөлшегі – батпақты жерлердің 90 пай-

ызы мүлде жойылған.

«Экология  –  біздің  ортақ  үйіміз, 

ғаламшарымыз  туралы  ғылым. 

Ғаламшарымыз  жалғыз,  сондықтан 

оны  көзіміздің  қарашығындай 

сақтауымыз керек. бұл туралы мектеп 

қабырғасынан  бері  айтылып  келеді, 

бірақ нақты іске келгенде мәселенің 

өзектілігі жойылар емес. 

Мысалға,  жаһандық  жылыну  про-

блемасын  алайық.  20  ғасырдан  бері 

орташа  ауа  температурасы  0,74 

градусқа өсті. Мұның үштен екі бөлігі 

соңғы  отыз  жылға  тиесілі.  Тұрақты 

температуралық көрсеткіш ғасырлар 

бойы сақталып  келген табиғат үшін 

бұл  үлкен  өзгеріс»,  -  деді  әбілғазы 

Құсайынов. 

Кандидаттың  келтірген  мәліметі 

бойынша, 19 ғасырдың соңынан бері 

әрбір жаңа онжылдық алдыңғысына 

қарағанда  жылырақ.  бұл  ғылыми 

қ ау ы м д а с т ы қ т а р   м о й ы н д а п 

отырған жалпыға аян ақпарат, бірақ 

халықаралық  деңгейде  оған  тиісті 

жауап  табылмай  отырғаны  өкінтеді 

дейді ол. 

Көптеген  елдерде  жасыл  техно-

логия  өндіріске  енгізілмей  келеді, 

тіпті,  оны  жатырқап  отырғандар 

қаншама. Табиғи ресурстар кешенін 

біріктіретін ортақ термин – экологи-

яны  күйзеліске  ұшыратқан  мұндай 

күрделі жағдай амалсыз ертеңгі күнің 

жайлы алаңдатады. 

студенттермен  және  ұстаздармен 

кездесу  кезінде  кандидаттың  сайла-

уалды  штабының  жетекшісі  Рүстем 

Жоламан да экологиялық тақырыптың 

өзектілігіне тоқталды. 

«біздің  заманымызда  экология  – 

шектеулі тіршілік көзі. Негізінен, оның 

шектеулі екені бұған дейін де белгілі 

болатын, бірақ шексіз көрінген шикізат 

қорының таяздануы күн тәртібіндегі 

күрделі мәселеге айналды. 

сондықтан да біз халықты экология 

ғылымдарының негізгі бағыттарымен 

таныстырып,  аталмыш  мәселеге 

мұқият  көңіл  бөлуге  шақырамыз. 

Жасыл вектор үнемі таза ауа, құнарлы 

жер, ауызсу көздері мен Жер шарының 

атмосферасы  сынды  ең  маңызды 

табиғат қорларының тапшылығы тура-

лы өзекті мәселелерді меңзейді», - деді 

Р.Жоламан. 

Ке зд е су   с о ң ы н д а   ә б і л ғ а з ы 

Құсайынов экологиялық күн тәртібінің 

өзектілігіне тағы бір тоқталып, қала 

жұртшылығын жаһандық экологиялық 

мәселелерге көңіл бөлуге шақырды. 

«Табиғат  –  адамзаттың  басты 

байлығы. Оны қастерлеп, күтіп ұстау 

керек, ол – әр адамның, әрқайсымыздың 

басты міндетіміз», - деп қорытты өз 

сөзін ә.Құсайынов. 

Табиғат -  адамзаттың басты байлығы


зЕрДЕ

7

//   «ЖаМБыл - Тараз»  //  №16 (1251),  15 СӘуір  2015 Жыл



550

жыл


Жәнібек хан — (1628-1643ж) 

Есім  хан  қайтыс  болған  соң, 

билікті  мұрагерлік  жолмен 

қолына алған. алайда Жәнібек 

ханның жүргізген билігі туралы 

мәлімет жоқтың қасы. Бір анығы 

Жәнібек  тағында  берік  отыр-

мады.  Үнемі  ішкі  феодалдық 

талас-тартыстар  оны  мазалап 

қоймады,  оның  үстіне  жоңғар-

ойраттардың  шабуылдары 

көбейіп, қазақ хандығы әлсіреді. 

Осының кесірінен халық наразы 

болып,  сұлтандар  арасында 

билік үшін талас басталды. Бұл 

таласты  Жәнібектің  туған  інісі 

Жәңгір жеңіп, сұлтандарды ты-

нышталдырып, халық қолдауына 

ие  болды.  Бірақ  ағасын 

құрметтеп, билікті ресми түрде 

Жәнібектің  атында  қалдырды. 

істеген ұлы істері болмай, інісінің 

көлеңкесінде  қалып  қойған 

Жәнібекті көпшілік мойындама-

ды. Негізгі саяси билік Жәңгірдің 

қолында болғандықтан, көптеген 

жазбаларда  Жәнібектің  ор-

нына  осы  жылдары  Жәңгір 

қазақ  хандығын  билеген  деп 

жазылып  жүр.  расында,  бұл 

кезде  ойрат  тайпаларының 

бірігу  процесі  жүріп  жатты. 

Сондықтан  ол  көршілерінде 

жәнібек хан

 

„



Жалпы қазақ 

хандығының 

тарихында екі 

Жәнібек хан болған. 

бірі  - әз-Жәнібек

хандықтың іргесін 

қалаған тұлға. 

Екіншісі - сол 

билік керуенін 

жалғастырушы 

Есімұлы Жәнібек 

хан.  Екеуінің де 

билік жылдары 

жеңіл болған жоқ. 

Хандық тағына 

мінген хандардың 

қай-қайсысын 

айтсақ та, өткеніміз 

еріксіз көз 

алдымызға оралады. 

болып  жатқан  жағдайды  жіті 

қадағалап, олардың тайпалары 

арасындағы  алауыздықты  өз 

пайдасына  шешуге  ұмтылып 

бақты.  Ойраттардың  бір 

жағынан  Ембі,  Жайық,  Еділ 

бойындағы  ноғайлармен  шар-

пысуы  екінші  жағынан  орыс 

қамалдарының  гарнизонда-

рымен  қақтығысуы  Есім  хан 

саясатының ықпалды болуына 

елеулі  жағдай  жасағанымен, 

әке  билігі  Жәнібекке  жеңіл 

болған жоқ.  XVI ғасырда қазақ 

хандығы  солтүстікте  құрылған 

Сібір  хандығымен  (орталығы 

Түмен)  шектесті.  1563  жылы 

Шайбани әулеті мен Тайбұғы руы 

арасындағы ұзақ жылдар бойы 

жүргізілген күрестен кейін Сібір 

хандығы Шайбани әулеті Көшім 

ханның  қолына  көшті.  Сібір 

хандығының халқы түркі тілдес 

қырық рудан құрылған және угар 

тайпаларының  жиынтығынан 

тұрды. Хандықтың негізгі халқы 

түркі тілдес «Сібір татарлары» 

деген атпен белгілі болды. Сібір 

хандығы  қазақстанмен  саяси 

және  сауда  байланысын  жа-

сап тұрды.1552 ж. ресей қазан 

қаласын жаулап алғаннан кейін, 

ол Сібір хандығымен көрші бо-

лып шықты. 1581 ж. Ермактың 

Сібірге  жорығы  басталды. 

Көшім хан жеңілгенмен, Ермак 

жеңісті  баянды  ете  алмады, 

ол  1584  ж,.  қаза  тапты.  Бірақ 

Сібір  хандығы  да  көтерілмеді. 

Сөйтіп,  ол  1598  жылы  ресей 

құрамына енді. ал Жәнібек би-

леген кезеңнен бастап, XVII ғ. 2 

ж. қазақ хандығының жағдайы 

нашар болды. Өзара қырқысты 

п а й д а л а н ғ а н   ж о ң ғ а рл а р 

Жетісудың  бір  бөлігін  басып 

алып осы аймақта көшіп жүрген 

қазақтар  мен  қырғыздарды 

бағындырды. Бұқара әскерлері 

Ташкентті  алып,  қазақтарды 

ығыстыра  бастады.  Дегенмен, 

XVIIғ.  90-ж-да  жоңғарлардың 

қазақ жеріне шабуылы бәсеңдеді. 

Бұл  кезде  қазақ  хандығының 

нығаюы, қырғыздар мен қазақтар 

арасындағы  одақ  және  оған 

қарақалпақтардың  қосылуы 

күшті жүрді.




1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал