№1. Тақырып. Ойлау мәдениетінің пайда болуы. Дәріс жоспары


 Тарих философиясы және К.Ясперстің осьтік уақыт тұжырымдамасы



жүктеу 1.84 Mb.
Pdf просмотр
бет44/52
Дата04.11.2022
өлшемі1.84 Mb.
#23331
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   ...   52
№1. Та ырып. Ойлау м дениетіні пайда болуы. Д ріс жоспары
Жоспар I кіріспе II негізгі б лім, Баяндама (1), irregularverbs
2. Тарих философиясы және К.Ясперстің осьтік уақыт тұжырымдамасы. 
Тарих философиясы — («тарих философиясы» ұғымын Вольтер енгізді
нақты түрде антикалық кезеңге жатады)- тарихты бағалау мен талдау 
философиясы, яғни көп жағдайда тарихи зерттеулер мен тарихты түсіндіру 
нәтижелері. 
Тарих философиясы деген термин екі түрлі мағынаға ие: 
біріншіден, тарихты онтологиялық және гносеологиялық талдау; 
екіншіден, 19-шы ғасырдың аяғы және 20-шы ғасырдың басы кезеңіндегі 
философиялық бағыт. 
Тарихты басқарушы күш әртүрлі түсіндірілуі мүмкін. Идеалистік 
философияда тарихты басқаратын күш абсолютті рух (Гегель) деп 
қарастырылды. 
Тарих философиясы философиялық ілім тармақтарының бірі ғана емес, 
тарихи процестің мазмұны өзіндік философиялық көзқарас пен пайым-
даудың тақырыбына айналған кездегі тарихи материалға қатысты ерекше 
көзқарас. 
Өзгермелі заман, қарқынды әлеуметтік құрылымдар, көшпелі мәде-
ниеттер контекстіндегі адам пән ретіндегі тарих философиясының негізгі 
мазмұны болып табылады. Адамзат тарихына қатысты философиялық 
көзқарастардың дамуы көптеген ғасырлар бойына – Конфуций мен ЛаоЦзы, 
Платон мен Аристотель кезеңдерінен бастап өріс алды. 


Философиялық ілімнің арнайы бөлімі ретіндегі тарих философиясының 
бастапқы нүктесі ретінде Гегельдің «Тарих философиясы бойынша 
дәрістері» саналады. 
Гегель ХІХ ғасырдың басында батыс еуропалық ойшылдары арасында 
бірінші болып философия мен тарихты біріктірді. Ол дүниежүзілік-тарихи 
процестің парасаттылығы тұжырымдамасын – тарих барысына алғаш тарихи 
берілген бағаны әзірледі. 
Еуропада тарих философиясына қызығушылық Француздық Ағарту 
дәуірінде пайда болды. «Тарих философиясы» термині Вольтермен енгізіліп, 
дүниежүзілік тарих туралы философиялық пікірлер жиынтығын олардың 
қажеттілігі мен заңдылығының арнайы философиялық-теориялық негіз-
демесінсіз қамтып келді. 
Деректерді білу ретіндегі сипаттау тарихы мен та-рихи процестің теориялық 
қайта құрылуы арасындағы айырмашылықтардың дәлелдемесін Ж.-Ж.Руссо 
берді. Бірақ оған дейін Д.Вико «жаңа ғылыммен» зерделенетін «мәңгілік 
мінсіз тарихты» түрлі халықтардың эмпирикалық тарихынан бөліп 
ажыратты. 
Материалистік негізде тарих философиясын К.Маркс жетілдірді. ХХ ғасырда 
білімнің бұл саласына үлкен үлес қосқандардың қатарында К.Ясперсті, А. 
Тойнби мен У. Ростоуды атауға болады. 

жүктеу 1.84 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   ...   52




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет