1 мазмұны коМпАНия турАлЫ 2 ҚАржЫлЫҚ жәНе оперАциялЫҚ КөрсетКіштер



жүктеу 26.26 Kb.

бет11/17
Дата11.09.2017
өлшемі26.26 Kb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   17

тәуеКелдер ФАКторЫ

77

Жылдық есеп 2012 «қазМұнайГаз» Барлау Өндіру» ақ
78
топтасты
-
рылған
 
қаржылық
 
есептілік
10

79
топтасты
-
рылған
 
қаржылық
 
есептілік
тәуелсіЗ АудиторлАрдЫң есебі
«ҚАзМҰнАйГАз» БАрЛАу ӨнДіру» АКцИонЕрЛіК ҚоҒАМ АКцИонЕрЛЕрі МЕн БАСШыСынА
Біздер ««ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» акционерлік қоғамы (бұдан әрі – Компания) мен оның еншілес ұйымдарының 
қоса беріліп отырған біріктірілген қаржы есебіне аудит өткіздік, ол 2012 жылғы 31 желтоқсанға арналған жағдай бойынша 
қаржылық жағдай туралы біріктірілген есептен, жиынтық табыс туралы біріктірілген есептен, капиталдағы өзгерістер туралы 
біріктірілген есептен және көрсетілген күні аяқталған жыл ішінде ақша қаражатының қозғалысы туралы біріктірілген есеп-
тен, сондай-ақ есептік саясаттың елеулі аспектілері туралы ақпараттан және басқа да түсіндірме ақпараттан тұрады.
БіріКТіріЛГЕн ҚАрЖы ЕСЕБінЕ ҚАТыСТы БАСШыЛАрДың ЖАуАПКЕрШіЛіГі
Басшылық осы біріктірілген қаржы есебін халықаралық қаржы есебі стандарттарына сәйкес дайындалуы мен нақты 
берілуіне, сондай-ақ басшылық пікірі бойынша бұрыс әрекет немесе қателік салдарынан елеулі бұзушылықтары жоқ бірік-
тірілген қаржы есебін дайындауды қамтамасыз ету үшін қажетті ішкі бақылау процедураларына жауапты болады.
АуДИТорЛАрДың ЖАуАПТыЛыҒы
Біздің міндетіміз өткізген аудит негізінде осы біріктірілген қаржы есебі туралы өз пікірімізді көрсету. Біз Халықаралық аудит 
стандарттарына сәйкес аудит өткіздік. Бұл стандарттар этикалық нормаларды сақтауымызды, қоса беріліп отырған бірік-
тірілген қаржы есебінің елеулі бұзылуының жоқтығына жеткілікті сенім алу үшін тиісті үлгіде аудитті жоспарлап өткізуімізді 
талап етеді.
Аудит біріктірілген қаржы есебінде берілген сомалар мен ақпаратқа қатысты аудиторлық дәлелдерді алуға бағытталған 
процедураларды орындауды қамтиды. Процедураларды таңдау бұрыс әрекет немесе қателіктер салдарынан біріктірілген 
қаржы есебінің елеулі бүліну тәуекелін бағалауды қоса аудитор пікіріне негізделеді. осы тәуекелді бағалау кезінде аудитор 
компанияны ішкі бақылау жүйесінің тиімділігі туралы пікірді білдіру үшін емес, нақты жағдайларда қажетті аудит процедура-
ларын анықтау үшін біріктірілген қаржы есебін дайындау және нақты беруге қатысты ішкі бақылау аспектілерін қарастыра-
ды. Аудит сондай-ақ пайдаланылған есептік саясаттың орындылығына және басшылық жасаған бухгалтерлік бағалаудың 
негізділігін, сонымен бірге біріктірілген қаржы есебінің жалпы берілуіне бағалауды қамтиды.
Біз аудиторлық дәлел біздің пікірімізді білдіру үшін жеткілікті және тиісті болып табылады деп санаймыз.
ҚорыТынДы
Біздің пікіріміз бойынша біріктірілген қаржы есебі барлық елеулі аспектілерде «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» акционерлік 
қоғамы мен оның еншілес ұйымдарының 2012 жылғы 31 желтоқсандағы қаржы жағдайын, сондай-ақ халықаралық қаржы 
есебі стандарттарына сәйкес көрсетілген күні аяқталған жыл ішінде ақша қаражаттарының қозғалысы мен олардың қаржы 
нәтижелерін шынайы көрсетеді.
пол Кон
Аудит бойынша серіктес 
евгений жемалетдинов
Аудитор / «Эрнст энд янг» ЖШС
Бас директоры

Жылдық есеп 2012 «қазМұнайГаз» Барлау Өндіру» ақ
80
топтАстЫрЫлғАН ҚАржЫлЫҚ 
есептіліК
2012 жылдың 31 желтоқсанында 
аяқталатын жылға арналған
ҚАржЫлЫҚ жАғдАй турАлЫ топтАстЫрЫлғАН есеп 
миллион теңгеде
31 желтоқсанға
ескер.
2012
2011
АКтивтер
Ұзақ мерзімдік активтер
негізгі қаражат
6
 325 520
338 860
Материалдық емес активтер
7
19 584
26 638
Бірлескен кәсіпорынға инвестициялар
5, 9
89 252
116 526
Ассоциацияланған компанияға инвестициялар
10
118 959
133 228
Бірлесіп бақыланатын кәсіпорыннан дебиторлық берешек
9
14 326
18 138
Бірлескен кәсіпорындардан алынуға жататын займдар
5, 9
13 150
8 494
Басқа да қаржылық активтер
8
1 085
188 803
Кешіктірілген салық бойынша актив
22
31 968
9 450
Басқа да активтер
17 200
19 593
жиыны ұзақ мерзімді активтер
631 044
859 730
Ағымдағы активтер
Тауарлық-материалдық қорлар
11
25 058
22 651
Табыс салығы бойынша алдын ала төлеу
17 806
9 971
Салықтар бойынша алдын ала төлеу мен өтеуге жататын ҚҚС
56 257
22 738
Пайдалы қазбаларды өндіруге арналған салық бойынша алдын ала төлеу
8 073

Болашақ кезеңдер шығындары
15 539
12 054
Саудалық және басқа да дебиторлық берешек
8
101 168
84 126
Бірлесіп бақыланатын кәсіпорыннан дебиторлық берешек
9
3 895
1 361
Басқа да қаржылық активтер
8
550 556
321 890
Ақша қаражаты мен олардың баламалары
8
154 705
206 512
жиыны ағымдағы активтер
933 057
681 303
жиыны активтер
1 564 101
1 541 033
КАпитАл
Жарғылық капитал
12
162 952
198 452
Өзге де резервтер
2 474
2 124
Бөлінбеген пайда
1 154 335
1 083 749
Капиталдық өзге де компоненттері
18 009
14 354
жиыны капитал
1 337 770
1 298 679
МіНдеттеМе
Ұзақ мерзімдік міндеттеме
займдар
14
4 848
33 034
Кейінге қалдырылған салықтық міндеттеме

2 049
резервтер
15
36 927
37 846
жиыны ұзақ мерзімдік міндеттемелер
41 775
72 929
Ағымдағы міндеттеме
зАйМДАр
14
2 462
54 931
Төлеуге жататын табыс салығы 
32 103

Пайдалы қазбаларды өндіруге арналған салық пен төлеуге жататын ренталық салық
50 417
50 908
Саудалық және басқа да кредиторлық берешек
82 255
48 680
резервтер
15
17 319
14 906
жиыны ағымдағы міндеттемелер
184 556
169 425
жиыны міндеттемелер
226 331
242 354
жиыны міндеттемелер мен капитал
1 564 101
1 541 033
5 - 40 беттердегі ескертулер осы топтастырылған қаржылық есептіліктің ажырамас бөлігі болып табылады.

81
жиЫНтЫҚ Кіріс турАлЫ топтАстЫрЫлғАН есеп 
миллион теңгеде
31 желтоқсанға
ескер
2012
2011
Кірістер
16
797 170
721 194
Ассоциацияланған компания мен бірлескен кәсіпорындардың нәтижелеріндегі үлес
9, 10
67 442
84 276
Қаржылық кіріс
21
34 528
28 843
жиыны түсім мен басқа да кіріс
899 140
834 313
Өндірістік шығыстар 
17
(140 362)
(117 465)
іске асыру жөніндегі шығыстар мен әкімшілік шығыстар
18
(93 088)
(98 520)
Барлау бойынша шығыстар 
(6 104)
(5 985)
Ескіру, тозу және амортизация
6, 7
(53 747)
(45 494)
Табыс салығын есептемегенде салықтар
19
(274 171)
(284 028)
негізгі құралдардың құнсыздануы
20
(77 012)
(1 653)
негізгі құралдардың істен шығуынан болатын шығындар
(3 189)
(4 044)
Қаржыландыруға арналған шығыстар
21
(7 231)
(7 223)
Бағамдық айырмашылықтар бойынша кірістер, нетто
9 513
2 691
салық салынғанға дейінгі пайда
253 749
272 592
Табыс салығы бойынша шығыстар
22
(92 926)
(63 661)
жыл ішіндегі пайда
160 823
208 931
Шетелдік операцияларды қайта есептеуден болатын бағамдық айырмашылық 
3 655
1 978
салықтарды есептемегенде жыл ішіндегі басқа да кірістер
3 655
1 978
салықтарды есептемегенде жыл ішіндегі жиынтық кіріс
164 478
210 909
АКцИяҒА ПАйДА – мың теңге
негізгі және аралас
13
2,32
2,95

Жылдық есеп 2012 «қазМұнайГаз» Барлау Өндіру» ақ
82
АҚшА ҚАрАжАтЫНЫң ҚоЗғАлЫсЫ турАлЫ топтАстЫрЫлғАН есеп
миллион теңгеде
31 желтоқсанға
ескер.
2012
2011
операциялық қызметтен ақша ағымдары 
Салық салынғанға дейінгі пайда
253 749
272 592
Ақшалық емес баптарды қосуға/(шегеріп тастауға) арналған түзетулер
Ескіру, тозу және амортизация
6, 7
53 747
45 494
Ассоциацияланған компания мен бірлескен кәсіпорындардың нәтижелеріндегі үлес 
9, 10
(67 442)
(84 276)
негізгі құралдардың істен шығуынан болатын шығындар
3 189
4 044
негізгі қаражат пен материалдық емес активтердің құнсыздануы 
6, 7 
77 012
2 439
Барлау және бағалау бойынша активтер бойынша нәтижесіз барлау ұңғымаларға арналған 
шығыстар 
7
4 321
2 586
Үлестік құралдарға негізделген төлемдерді тану 
354
408
Үлестік құралдарды алу
(4)
(24)
операциялық емес қызметтен бағамдық айырмашылық бойынша іске асырылмаған кіріс   
(6 835)
(2 306)
Өзге де ақшалық емес кірістер мен шығыстар 
420
4 591
Қаржыландыруға арналған шығыстарды қосу
21
7 231
7 223
Қаржылық кірісті шегеру
21
(34 528)
(28 843)
Айналыс капиталын түзету
Өзге активтердегі өзгеріс
101
(817)
Тауарлық-материалдық қорлардағы өзгеріс
(2 267)
(4 822)
Салықтар бойынша алдын ала төлеу мен өтеуге жататын ҚҚС-тегі өзгеріс 
(33 519)
(2 105)
Болашақ кезеңдер шығыстарындағы өзгеріс 
(3 577)
15 839
Саудалық және басқа да дебиторлық берешектердегі өзгеріс
(16 599)
(18 487)
Саудалық және басқа да кредиторлық берешектердегі өзгеріс
13 925
(3 600)
Пайдалы қазбаларды өндіруге арналған салық пен төлеуге жататын ренталық салықтағы өзгеріс
(8 564)
4 854
резервтердегі өзгеріс
10 663
7 621
Төленген табыс салығы
(96 498)
(74 201)
операциялық қызметтен алынған ақша қаражатының таза ағымы
154 879
148 210
инвестициялық қызметтен ақша ағымы
негізгі құралдарды сатып алу
(99 240)
(92 760)
негізгі құралдарды сатудан түсімдер
1 054
753
Материалдық емес активтерді сатып алу
(8 874)
(12 218)
Бірлескен кәсіпорындардағы үлестерді сатып алу
9

(23 907)
Бірлескен кәсіпорындарға берілген займар
5, 9
(5 081)
(1 923)
Табыс салығын есептемегенде бірлескен кәсіпорындар мен ассоциацияланған компаниядан 
алынған дивидендтер
9, 10
114 207
89 795
ҚМГ ҰК борыштық құралына инвестициялардан алынған сыйақы
11 280
13 006
Өтеуге дейін ұстап қалынатын қаржылық аквтитерді ( сатып алу)/сату 
(85 257)
56 836
Басқа да қаржылық активтерді сатудан түсімдер
5 546

Байланысты тараптың займдарды өтеуі
7 657
3 940
Алынған ақша қаражаттарын шегеріп тастағанда еншілес ұйымды сатудан/(сатып алудан) 
түсімдер
5
3 601
(8 799)
Алынған сыйақылар
2 976
9 603
инвестициялық қызметке (жұмсалған)/алынған таза ақша ағымдары
      (52 131)
      34 326
Қаржылық қызметтен ақша ағымдары
Өз акцияларын сатып алу
12
(36 203)
(15 763)
займдарды өтеу
14
(81 406)
(35 219)
Компанияның акционерлеріне төленген дивидендтер
3,12
(33 971)
(19 287)
Төленген сыйақылар
14
(2 975)
(4 665)
топтАстЫрЫлғАН ҚАржЫлЫҚ 
есептіліК
2012 жылдың 31 желтоқсанында 
аяқталатын жылға арналған

83
Қаржылық қызметте пайдаланылған таза ақша ағымдары
(154 555)
(74 934)
Ақша қаражаттары мен олардың баламаларының таза өзгеруі
(51 807)
107 602
Жылдың басына есептегендегі  ақша қаражаттары мен олардың баламалары
8
206 512
98 520
Ақша қаражаттары мен олардың баламалары бойынша оң бағамдық айырмашылық

390
жылдың соңына ақша қаражаттары мен олардың баламалары
8
154 705
206 512
КАпитАлдАғЫ өЗгерістер турАлЫ топтАстЫрЫлғАН есеп
миллион теңгеде
жарғылық 
капитал
сатып 
алынған мен-
шік акциялар
басқа да 
резервтер
бөлінбе-
ген пайда
валюталарды 
қайта есеп-
теу бойын-
ша резерв
жиыны 
капитал
2010 жылдың 31 желтоқсанына
263 095
(49 013)
1 740
931 455
12 376
1 159 653
Жыл ішіндегі пайда



208 931

208 931
Басқа да жиынтық кіріс




1 978
1 978
жиыны жиынтық кіріс



208 931
1 978
210 909
Үлестік құралдарға негізделген төлем-
дерді тану (12-ескерту)


408


408
Үлестік құралдарды алып қою 
(12-ескерту)


(24)


(24)
Қызметкерлер опциондарының орында-
луы (12-ескерту )

133



133
Өз акцияларын сатып алу (12-ескерту )

(15 763)



(15 763)
Дивидендтер (12-ескерту )



(56 637)

(56 637)
2011 жылдың 31 желтоқсанына
263 095
(64 643)
2 124
1 083 749
14 354
1 298 679
Жыл ішіндегі пайда



160 823

160 823
Басқа да жиынтық кіріс




3 655
3 655
жиыны жиынтық кіріс



160 823
3 655
164 478
Үлестік құралдарға негізделген төлем-
дерді тану (12-ескерту)


354


354
Үлестік құралдарды алып қою 
(12-ескерту)


(4)


(4)
Қызметкерлер опциондарының орында-
луы (12-ескерту )

703



703
Өз акцияларын сатып алу (12-ескерту )

(36 203)



(36 203)
Дивидендтер (12-ескерту )



(90 237)

(90 237)
2012 жылдың 31 желтоқсанына
263 095
(100 143)
2 474
1 154 335
18 009
1 337 770

Жылдық есеп 2012 «қазМұнайГаз» Барлау Өндіру» ақ
84
1. КоМпАНия турАлЫ АҚпАрАт жәНе 
ҚЫЗМетіНің НегіЗгі бАғЫттАрЫ
«ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» акционерлік қоғамы (бұдан 
әрі мәтін бойынша «Компания») Қазақстан республика-
сында құрылған және көмірсутегі шикізатын сатып алумен, 
барлаумен, игерумен, өндірумен, өңдеумен және оның 
экспортымен шұғылданады. Компания негізгі операци-
ялық мұнайгаздық қызметін Батыс Қазақстанның Каспий 
өңірі және Маңғыстау бассейндерінде орналасқан мұнай-
газ активтерінде жүзеге асырады. Компанияның негізгі 
тікелей акционері Қазақстанның мұнайгаз өнеркәсібін-
дегі мемлекеттік мүддені білдіретін және 2012 жылдың 
31 желтоқсанындағы жағдай бойынша айналымда жүрген 
Компанияның  63,22% акциясына иелік ететін (2011 жылы: 
61,3%) «ҚазМұнайГаз» Ұлттық компаниясы» Акционерлік 
Қоғамы (бұдан әрі мәтін бойынша «ҚМГ ҰК» немесе «Бас 
компания») болып табылады. Бас компания өз кезегінде 
толықтай Қазақстан республикасының Үкіметіне (бұдан әрі 
мәтін бойынша «Үкімет») тиесілі «Самұрық-Қазына» Ұлттық 
әл-ауқат Қоры» АҚ-ға толықтай тиесілі.
Компания өзінің негізгі қызметін 100% еншілес ұйымдары 
«Өзенмұнайгаз» АҚ мен «Ембімұнайгаз» АҚ арқылы жүзеге 
асырады. оның үстіне, Компания еншілес ұйымдарға иелік 
етеді, бірлесіп-бақыланатын кәсіпорындарда, ассоциаци-
яланған компанияларда және көбінекей негізгі қызметін 
жүзеге асырумен байланысты емес, Компанияның бақыла-
удағы және бақылаудағы емес қатысу үлестері бар басқа 
да кәсіпорындарда үлестері бар. осы топтастырылған 
қаржылық есеп барлық жоғарыда аталған инвестициялар-
дың қаржылық жағдайы мен шаруашылық қызметі операци-
яларының нәтижелерін көрсетеді.
2. есеп сАясАтЫНЫң елеулі 
АспеКтілеріНе шолу
осы топтастырылған қаржылық есептілікті дайындау кезінде 
қолданылған есеп саясатының негізгі аспектілері төменде 
келтіріліп отыр. Аталған есеп саясаты дәйекті түрде егер 
өзгедей көрсетілмесе барлық ұсынылған кезеңдер үшін 
қолданылды.
2.1 дайындау негізі 
осы топтастырылған қаржылық есеп Қаржылық есептіліктің 
халықаралық стандарттарына («ҚЕХС») сәйкес дайындал-
ды. Топтастырылған қаржылық есеп қаржылық құралдарды 
қоспағанда бастапқы құн бойынша есеп қағидатына сүйене 
отырып дайындалды. осы топтастырылған қаржылық есеп 
теңгемен беріліп отыр және барлық мәндер, егер өзгедей 
көрсетілмесе миллионға дейін дөңгелектеп алынды.
Топтастырылған қаржылық есепті ҚЕХС-ке сәйкес дайындау 
айтарлықтай есепке алулық бағалауларды қолдануды талап 
етеді, сондай-ақ басшылықтан есеп саясатын қолдану 
барысындағы ауытқушылықтар бойынша пікірін білдіруді 
талап етеді. Өзіне күрделіліктің жоғарғы деңгейін немесе 
ауытқушылықтар қолдануды қамтитын қолданылу аясы, 
сондай-ақ бағалау мен ауытқушылықтарды қолдану топта-
стырылған қаржылық есеп үшін  елеулі болып табылатын 
салалар 4-ескертуде ашылып көрсетілді.
БуХГАЛТЕрЛіК ЕСЕП ПЕн ПАйыМДАуЛАрДың 
ҚАБыЛДАнҒАн СТАнДАрТТАры
Жыл ішінде Компания ҚЕХС-тың оны қолдану Компанияның 
қаржылық нәтижелеріне немесе қаржылық жағдайына ай-
тарлықтай әсер етпеген мынадай жаңа және қайта қаралған 
стандарттарын қабылдады.
  ҚЕХС 7
Ашу: Мойындауды тоқтату туралы ақпараттарды ашуға қатысты талаптарды жетілдіру - Түзету;
  БЕХС 12
Кейінге қалдырылған салықтар: Кейінге қалдырылған салықтардың негізінде жатқын активтерді өтеу - Түзету;
  ҚЕХС 1
ҚЕХС-ты алғаш рет қолданып отырған компаниялар үшін айтарлық гиперинфляция және белгіленген даталарды жою - Түзету;
  БЕХС 1
Басқа да жиынтық кірістің компоненттерін таныстыру – Түзету (ертерек қолдану);
– 
ӨЕХС жетілдіру (2012 жылдың мамыры) (ертерек қолдану)
ШыҒАрыЛҒАн, БірАҚ әЛі КҮШінЕ ЕнБЕГЕн СТАнДАрТТАр
Төменде шығарылған, бірақ Компанияның топтастырылған қаржылық есебін шығару датасына әлі күшіне енбеген және 
және Компанияның пікірі бойынша қолданудан кейін қызметін ашуға, қаржылық жағдайына немесе нәтижелеріне ықпал 
ететін стандарттар мен пайымдаулар беріліп отыр.
  БЕХС 28
Ассоциацияланған компаниялар мен бірлескен кәсіпорындарға инвестициялар (2011 жыл). Қазіргі уақытта Компания бұл стан-
дарттың қаржылық жағдайы мен қызметінің нәтижелеріне әсерін бағалауда;
  ҚЕХС 10
Топтастырылған қаржылық есеп қазіргі уақытта. Қазіргі уақытта Компания бұл стандарттың қаржылық жағдайы мен қызметінің 
нәтижелеріне әсерін бағалауда;
  ҚЕХС 11
Бірлескен қызмет туралы келісім. Қазіргі уақытта Компания бұл стандарттың қаржылық жағдайы мен қызметінің нәтижелеріне 
әсерін бағалауда;
  ҚЕХС 12
Басқа компаниялардағы қатысу үлестері туралы ақпараттарды ашу. Кейбір жаңа ашулар қажет болады, алайда, Компания 
қаржылық жағдайы мен қызметіне келтірілетін әсер етуін күтіп отырған жоқ;
  БЕХС 27
Жекелеген қаржылық есеп (2011 жыл). Компания жекелеген қаржылы есеп дайындамайды;
  ҚЕХС 13
әділ құнды бағалау. Компания бұл стандартты қабылдағаннан кейін айтарлықтай нәтиже болады деп күтіп отырған жоқ;
  ҚЕХС 9
Қаржылық құралдар: жіктеу және бағалау. Компания бұл стандарттың оларды жариялағаннан кейін жобаның басқа кезең-
дерімен байланыстағы әсерін бағалайды;
топтАстЫрЫлғАН 
ҚАржЫлЫҚ есептіліККе 
есКертулер
егер өзгедей көрсетілмесе миллион теңгеде

85
  БЕХС 19
Қызметкерлерге сыйақы (түзету). Компания бұл стандартты қабылдағаннан кейін айтарлықтай нәтиже болады деп күтіп оты-
рған жоқ.
2.2 жиынтық кіріс туралы топтастырылған есеп 
таныстырылымының өзгеруі
Компания топтастырылған есепте негізгі құралдардың құн-
сыздануын жеке жолға бөліп көрсетіп, жиынтық кіріс туралы 
кейбір шығындарды ашуды өзгертті. Салыстырма ақпарат-
тарды ашу тиісінше өзгертілді.
2.3 топтастыру
ЕнШіЛЕС ҰйыМДАр
оларға қатысты Компанияда әдетте дауыс құқығы бар 
акциялардың жартысынан астамына иелік етуді көздейтін 
қаржылық және операциялық саясатты басқаруға өкілет-
тігі бар компаниялар еншілес ұйымдар болып табылады. 
Қазіргі уақытта пайдаланылуы немесе өтімді болуы мүмкін 
ықпалды дауыс беру құқығының болуы мен ықпалы Компа-
нияның басқа кәсіпорындарды бақылауын бағалау кезінде 
назарға алынады. Еншілес ұйымдар Компанияның бақыла-
уын алған сәттен бастап топтастырылады. Мұндай кәсіпо-
рындар бақылау тоқтатылған сәттен бастап топтастыру 
тоқтатылады. 
Топішілік операциялар, сальдо және компаниялардың ара-
сындағы операциялар бойынша іске асырылмаған пайда-
лар аласталады. іске асырылмаған шығындар да аластала-
ды, алайда берілетін активтің құнсыздануы нышаны ретінде 
қарастырылады. Еншілес кәсіпорындардың есеп саясаты, 
қажетіне қарай, Компания қабылдаған есеп саясатына 
сәйкестікке жеткізілуі үшін өзгертілді.
АССоцИАцИяЛАнҒАн КоМПАнИяЛАрҒА 
ИнВЕСТИцИяЛАр ЖәнЕ БірЛЕСКЕн 
КәСіПорынДАрҒА ҚАТыСу
Компанияның ассоциацияланған компаниялар мен бірле-
скен кәсіпорындарға инвестициялары үлестік қатысу әдісі 
бойынша есептеледі. Ассоциацияланған компания – бұл 
Компания айтарлықтай ықпал көрсететін компания. Ком-
панияны, сондай-ақ бірлесіп бақыланатын кәсіпорындар 
болып табылатын, қатысушылар кәсіпорындардың эконо-
микалық қызметіне бірлескен бақылау орнататын шарттық 
келісімге келетін бірлескен кәсіпорындарда да қатысу 
үлестері бар. 
Ассоцаицияланған компаниялар мен бірлескен кәсіпо-
рындарға инвестицияларға үлестік қатысу әдісіне сәйкес 
бастапқы құны бойынша қаржылық жағдай туралы топта-
стырылған есепте сатып алудан кейін Компанияға тиесілі 
ассоциацияланған компаниялар мен бірлескен кәсіпорын-
дардың таза активтерінің үлесінде пайда болған қосымша 
өзгеріс есепке алынады. 
Компанияның ассоциацияланған компанияларға инвести-
циялары негізінен дәлелденген қорлардың негізінде лицен-
зиялардың құнына қатысты болатын сатып алу бағасының 
активтердің ағымдағы құнынан асуын қамтиды. Лицензия-
лар өндірістік әдіс қолданыла отырып, ассоциацияланған 
компаниялар мен бірлескен кәсіпорындардың дәлелденген 
игерілген қорларының негізінде амортизацияланады.
Жиынтық кіріс туралы топтастырылған есеп әр ассоциация-
ланған компания мен әрбір бірлескен кәсіпорын қызметінің 
қаржылық нәтижелерінің үлесін қамтиды. Егер ассоциа-
цияланған компаниялардың немесе бірлескен кәсіпорын-
дардың капиталында тікелей мойындалған өзгерістер орын 
алған болса, Компания мұндай өзгерістегі өзінің үлесін 
мойындайды және бұл қолданымды болған жағдайда капи-
талдағы өзгерістер туралы есепте бұл фактіні ашып көрсе-
теді. Компания мен оның ассоциацияланған компанияла-
рының арасындағы операциялар бойынша пайда болған 
іске асырылмаған пайдалар мен шығындар Компанияның 
ассоциацияланған компаниялардағы үлесі деңгейінде 
алынып тасталды.
Ассоциацияланған компаниялар мен бірлескен кәсіпо-
рындардағы пайданың үлесі тікелей жиынтық кіріс туралы 
топтастырылған есепте ұсынылған. ол ассоциацияланған 
компаниялар мен бірлесіп бақыланатын  кәсіпорындардың 
акционерлеріне тиесілі пайданы білдіреді және сондықтан 
да салынған салық пен ассоциацияланған компаниялар-
дың еншілес ұйымдарындағы бақыланбайтын бақылаусыз 
қатысу үлестері есепке алынғаннан кейінгі пайда ретінде 
айқындалады.
Ассоциацияланған компаниялардың қаржылық есебі бас 
компанияның қаржылық есебі сияқты сол есепті кезеңде 
жасалады. Қажет болған жағдайда оған есеп саясатын 
Компанияның есеп саясатына сәйкес келтіру мақсатында 
түзетулер енгізіледі.
Компания үлестік қатысу әдісін қолданғаннан кейін Ком-
панияның ассоциацияланған компанияларға немесе 
бірлескен кәсіпорындарға инвестициялары бойынша 
құнсызданудан болатын қосымша шығынды тану қажеттігін 
белгілейді. Компания әрбір есепті датаға ассоциация-
ланған компанияларға немесе бірлескен кәсіпорындарға 
инвестициялардың құнсыздануының объективтік дәлелдері 
болуын анықтайды. Мұндай дәлелдер болған жағдайда 
Компания құнсыздану сомасын ассоциацияланған ком-
панияның немесе бірлескен кәсіпорынның өтелген құны 
мен ағымдағы құнының арасындағы айырмашылық ретінде 
есептейді және бұл соманы жиынтық кіріс туралы топтасты-
рылған есепте есепте көрсетеді.
Компания ассоциацияланған компанияға елеулі ықпалын 
жоғалтқан жағдайда қалған инвестицияларды әділ құны 
бойынша бағалайды және мойындайды. Айтарлықтай 
ықпал ету жоғалған сәтке ассоциацияланған компанияның 
баланстық құны мен қалған инвестициялардың әділ бағасы-
ның және шығып кетуден түсімдердің арасындағы айыр-
машылық пайда немесе шығын ретінде танылады.
Бірлескен бақылауды жоғалтқан жағдайда және бұрыңғы 
бірлесіп бақыланатын кәсіпорын еншілес немесе ассоци-
ацияланған компания болып табылмауы шартымен Ком-
пания қалған инвестицияны әділ құны бойынша бағалайды 
және таниды. Бірлесіп бақылау жоғалған сәтке бірлесіп 
бақыланатын кәсіпорынның баланстық құны мен қалған 
инвестициялардың әділ бағасының және шығып кетуден 
түсімдердің арасындағы айырмашылық пайда немесе 
шығын ретінде танылады. Егер Компания инвестициялар 
объектісіне айтарлықтай ықпалын сақтаса, қалған инве-
стициялар ассоциацияланған компанияға инвестициялар 
ретінде есепке алынады.

1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   17


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал