• Жақсының аты өлмейді тау алыстаған сайын зорая түседі. Кешегі



жүктеу 29.45 Kb.

Дата10.09.2017
өлшемі29.45 Kb.

• Жақсының аты өлмейді 

тау алыстаған сайын зорая түседі. Кешегі 

алдымызда жүрген ағалар бүгін жоқтығы 

еске түскенде көңілің бір сәт  құлазып 

қ

алады да, «Артында бар оңалар» деп 



қ

айтадан еңсеңді тіктейсің. 

Облыстық «Орталық 

Қ

азақстан» 



газетінің редакциясында нелер марқасқа 

қ

аламгер-журналистер еңбек етті. 



Солардың арасында Рымқұл ағамыздың 

орны бөлек еді. Ол басқа ағаларымызға 

қ

арағанда жастарды жақын тартып 



жүретін. «Кейін біздің орнымызды басатын 

сендер боласыңдар» деуші еді. Ол кезде 

біз «бұл кісілердей болмақ  қайда» деген 

ойға кетуші едік. Сөйтсек, рас екен. Бүгін 

лыстық «Жезқазған туы» газетінде біраз 

жыл  қызмет атқарып келді.  Қайта оралған 

соң тағы да жауапты хатшы  қызметін 

атқарды. Біз сол уақытта ақылшы ағаның 

қ

амқорлығын көп көрдік. 



Рекең газетіміздің басшысы, бас ре-

дакторы  қызметіне келген соң да талай 

жақсылық бастаманың  қозғаушысы бол-

ды. Сол кезде «Авторлық номер» дегенді 

шығардық. Мұнда бір номерге бір-ақ адам 

жауап береді. Бірінші бетінен бастап 

соңғы бетіне дейін барлық материалдар-

ды өзі дайындап шығады. Журналистің 

қ

аламгерлік  қарымын танытуына өте  қо-



лайлы болатын. Рекең бас редактор болған 

пегендігін байқаймыз. 

Айтпақшы, Рекеңнің өзі дүниеден 

өткен соң жарық көрген «Жан шуағы» 

атты көлемді кітабында  қала өмірінен 

жазылған шығармалары да жетіп жатыр. 

Оған «Жусан-емшан», «Бәс тігіскенде», 

«Өкініш», «Көненің көзі» және басқа 

қ

ысқа-қысқа әңгіме-новеллаларын мы-



салға келтіруге болады. Онда ортақ ке-

йіпкер Талғаттың образы арқылы  қала 

тұрғынының өмірін көз алдымызға әкеледі. 

Жалқаулық пен марғаулық, өз тарихын 

ұ

мытып, мәңгүрттікке бет алғандарды, 



олардың  қазақ тілін  ұмытқан балаларын 

шенейді. Осының барлығы өзіміз күнде 

Иә, уақыттан шапшаң не бар екен!? 

Кеше ғана ортамызда жүрген Рекең -

Рымқұл Сүлейменов ағамыздың дүниеден 

өткеніне де бес жылдың жүзі болыпты. 

Зымыраған уақыт тоқтар емес. Жылжып 

жылдар, зымырап күндер өтіп жатыр. Биік 



Сүйіндік ЖАНЫСБАЙ, 

«Орталық  Қазақстан» 

өзіміз аға болдық. Енді сол сөзді өзіміз 

кейінгі інілерімізге айта бастадық. 

Сонау сексенінші жылдары Аман-

тай Сағындықов ағамыз айтқандай 

«Ылғи сайдың тасындай» бір топ жігіттер 

болдық. Олар Аман Жанғожин, Мағауия 

Сембай, Әбусаттар Тұрғанбеков, Серік 

Сексенұлын және бүгінде марқұм болған 

Самат Жүнісов, Еркін Лұқпанов, Дәулет 

Мақашевтарды және басқаларымызды 

жанына жинап алып, әңгіме-дүкен  құрушы 

еді. Көбіне әдебиет жайлы мәселелерді 

сөз  қылатын. Рекең анау-мынау ұсақ сөзді 

жек көруші еді. Аяқ астынан бір  қалжың 

тауып алып, бәрімізді күлдіріп отыратын. 

Мен Рекеңді 1963 жылы Ақтоғайда 

тоғызыншы сынып оқып жүрген кезімде 

көрдім. Толқынды  қалың  қара шашты, 

әдеміше келген жігіт болатын. Өлең жазуды 

жаңа бастаған жас толқын біздер аудандық 

«Арқа еңбеккері» газетінің редакциясына 

балауса жырларымызды апаратынбыз. 

Ол кісі газеттің жауапты хатшысы болды. 

Өлеңдеріміздің жарық көруіне  қамқорлық 

жасайтын. Жазған мақалаларын, шағын 

әңгімелері мен фельетондарын  қалт жі-

бермей оқушы едік. 

Кейін студент болған кезімде де «Ор-

талық  Қазақстан» газетінің редакциясына 

жиі келіп жүрдім. Газеттің жауапты хатшы-

сы болды. 

Рекең жаңа  құрылған Жезқазған об-

кез ескінің  құрдымға кетіп, жаңаның әлі 

қ

аз басып тұра  қоймаған өлара шағы еді. 



Сол кезеңнен әупіріммен зорға өттік  қой. 

Айлап ақша алмаған кездеріміз болды. 

Бұрын партияның  қарамағында болған га-

зет редакциясы СОКП тараған соң далада 

қ

алғандай күн кешті. Обкомның «Полигра-



фиясы» бізді бөліп тастады. Өз еркімізбен 

күн көруіміз керек болды. Осы уақыттарда 

да дұрыс жол тауып отырдық. 

Рекең мөлтек әңгімелер жазудың ше-

бері болатын. Жеке адамдар жайлы очерк-

тері  қандай! Біз де солай жазсақ-ау деген 

арман әрқашан көкейімізде жүретін шақ 

сол кез еді. Очеркті  қалай жазуды көпшілік 

қ

аламгер осы Рекең ағамыздан үйренді 



десек артық айтқандық емес. Новелланы 

қ

алай жазуды да терең меңгерген жазушы 



екендігін Ақселеу де бір естелікте зерде-

леп айтып кеткен. 

Мәселен, Рекеңнің «Алашым - аң-

сағаным» атты кітабын алып  қарайық. 

Мұндағы шағын новеллалар арқылы, 

оның кейіпкерлері пошташы шал Адам-

бек, Адаш, Шолақсай және басқаларының 

мінез-құлқы, жүріс-тұрысы арқылы ауыл 

адамдарының жинақты мінез-құлқын жа-

сап, солардың басынан өткен оқиғалар ар-

қ

ылы бүкіл ауыл өмірін сипаттап шығады. 



Бұл жерде Рекеңнің туып-өскен ауыл 

өмірін де жақсы білетіндігін,  қаншама жыл 

қ

алада тұрғанымен ауылдан алшақ кет-



көріп жүрген нәрселер болғанымен, Рекең 

қ

аламынан туған дүние ойға  қалдырып, 



шынында да солай екен-ау дегізеді. Бұл 

дегеніңіз әдебиеттің,  қаламның  құдіреті 

екендігі сөзсіз. 

Осы кітаптың басым бөлігін алып 

жатқан «От ортасында» деректі хикая-

ты туралы баса айтқан абзал. Бұл өзіміз 

білетін, белгілі жазушы «Құба белдер» 

тарихи трилогияның авторы,  қазақ десе 

ішкен асын жерге қоятын Кәмел Жүнісовтің 

басынан кешкен оқиғаға негізделген екен. 

Кешегі тоталитарлық заманда  қазақтың 

егемендігін, бостандығын аңсаған абзал 

азаматтың сол жолдағы атқарған  қиын 

қ

ыстау жұмыстары, астыртын әрекеттері 



жан-жақты сөз болады. «Итжеккен-

ге»  қалай айдалғанын жаны  қынжыла 

отырып әңгімелейді. Шығарманы оқып 

отырғанда Ырымбай атты кейіпкері ар-

қ

ылы берілетін автордың жан күйзелісін 



өз бойыңа  қабылдап, оқиға өз басыңнан 

өтіп жатқандай күйде боласың. Ақыры 

егемендікке  қол жеткен соң арадағы 

қ

уаныш, жүрек жарды сүйінші,  қуаныш 



жасы, бәрі-бәрі шынайы. 

Газетімізде көп жыл бас редактор бол 

ған Рымқұл Сүлейменовтің фотосы «ХХ 

ғасырдың 20 редакторы» фотогалерясын 

да ілінген. Біз ол кісіні әрқашан  ұмытпай 

еске алып отырамыз.  Қаламы жүйрік 

қ

аламгердің артында қалған шығармалары 



біз үшін игілікті мұра. 

Орталық Қазақстан.- 2012.- 21 сәуір (№66-67).- 6 б. 






©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал